Το περιβόητο “άνοιγμα” ή η περίφημη “απελευθέρωση” των κλειστών επαγγελμάτων, μεταξύ των οποίων και των Νομικών, βρίσκεται, όπως όλοι γνωρίζετε, στον κατάλογο των άμεσων μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης.
Είναι σαφές πως κάθε επάγγελμα, κάθε λειτούργημα οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες της κοινωνίας. Οφείλει και πρέπει να εξελίσσεται με βάση τις νέες απαιτήσεις που διαρκώς δημιουργούνται. Και βεβαίως τα νομικά επαγγέλματα δε μπορούν να αποτελούν εξαίρεση.
Με μια διαφορά. Η δικηγορία ήταν και είναι το κατ’ εξοχήν ελεύθερο επάγγελμα. Το επιβεβαιώνουν οι αριθμοί. Η Ελλάδα σήμερα διαθέτει 34.000 δικηγόρους, δηλαδή 307 δικηγόρους ανά 100.000 κατοίκους, αναλογία που την ξεπερνάει µόνο η Κύπρος. Οι 22.000 περίπου από αυτούς βρίσκονται στην Αθήνα. Με τέτοιον αριθμό δικηγόρων για ποιο “άνοιγμα” μιλάμε;
Ένα πτυχίο Νομικής, από οποιαδήποτε χώρα, από οποιοδήποτε “εκπαιδευτικό ίδρυμα” ,αρκεί για να τεθούν οι βάσεις άσκησης του επαγγέλαματος.
Βασική και ουσιαστική προτεραιότητα πρέπει να είναι “οι δικηγόροι να γίνουν καλύτεροι και όχι περισσότεροι”. Το 2009 ενδεικτικά 4.127 δικηγόροι τηςΑθήνας από τους 21.532 δεν πραγµατοποίησαν καµιά παράσταση σε δικαστήριο, όπως συνέβη και µε 720 δικηγόρους του Πειραιά από τους 1.958.
Χαρακτηριστικά η εικόνα που αποκαλύπτει μεγάλη πανευρωπαϊκή μελέτη για το κόστος των νομικών υπηρεσιών και τα επίπεδα των δικηγορικών αμοιβών είναι ενδεικτική. Τι αποκαλύπτει η εν λόγω μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
Πρώτον, ότι οι δικηγορικές αμοιβές στην Ελλάδα βρίσκονται σε μέτρια επίπεδα.
Δεύτερον, ότι η αναλογία δικηγόρων στη χώρα μας είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ευρώπη, μετά την Κύπρο.
Τρίτον και σημαντικότερο, ότι σε πολλές χώρες της Ευρώπης (μεταξύ αυτών και σε Γερμανία, Γαλλία, Αγγλία κ.λπ.) υπάρχει καθορισμός δικηγορικών αμοιβών, κυρίως από την κυβέρνηση.
Η σημαντική αυτή έρευνα αποκαλύπτει πως “στο τέλος της ημέρας” το άνοιγμα των νομικών επαγγελμάτων θα αποτελέσει “κενό γράμμα”, χωρίς να προηγηθούν μια σειρά από σημαντικές αλλαγές.
Το άνοιγμα του δικηγορικού επαγγέλματος όπως το προωθεί η κυβέρνηση δεν είναι παρά μια αποσπασματική κίνηση. Η κυβέρνηση βλέπει το δέντρο και στοχοποιεί τους δικηγόρους ταυτίζοντας τους άλλοτε με τον φοροφυγά, άλλοτε ως μια συντηρητική συντεχνία που δεν επιθυμεί αλλαγές.
Χάνει όμως το δάσος. Και το δάσος είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί σήμερα συνολικάο ο θεσμός της Δικαιοσύνης και αναφέρομαι σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Αυτό που κατεξοχήν πιστεύω είναι ότι απαιτείται μια νέα, δυναμική επανεκκίνηση. Επανεκκίνηση στο Δικηγορικό Σύλλογο της Αθήνας. Επανεκκίνηση στη δικηγορία.
Επανεκκίνηση στη Δικαιοσύνη. Θα λύσει το άνοιγμα του επαγγέλματος όπως το εννοεί η κυβέρνηση τα καθημερινά προβλήματα της δικαιοσύνης; Την γραφειοκρατία, τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων; Η απάντηση είναι όχι. Αντίθετα λύσεις θα δώσουν:
• Η πλήρης μηχανογράφηση των δικαστηρίων.
• Η αύξηση των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων.
• Η μείωση του πινακίου σε ρεαλιστικό αριθμό.
• Η αύξηση του αριθμού των ακροατηρίων.
• Η ηλεκτρονική άσκηση της δικηγορίας.
Αυτές είναι μόνο μερικές απο τις προτάσεις που καταθέτω και ενόψει των επερχόμενων εκλογών στον μεγαλύτερο επιστημονικό σύλλογο της χώρας. Τον δικηγορικό σύλλογο της Αθήνας.
Έναν σύλλογο που πρέπει και αυτός να βρεθεί στο επίκεντρο της επανεκκίνησης. Να καταστεί ο ΔΣΑ πολέμιος της πολυνομίας, της γραφειοκρατίας και να αποτελέσει εγγυητή του νομικού πολιτισμού. Να ενδυναμώσει ακόμη περισσότερο το κύρος του.
Για να πραγματοποιηθούν επιβάλλεται να ξεκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων στη δικαιοσύνη. Δεν είναι μόνο οι δικηγόροι που βάλλονται.
Βάλλονται και οι δικαστές επι δικαίων και αδίκων. Παρόλα αυτά οι Έλληνες συνεχίζουν να εμπιστεύονται ακόμη τον θεσμό της δικαιοσύνης. Η δικαιοσύνη αποτελεί καταφύγιο για κάθε Έλληνα.
Αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του πολιτικού μας πολιτισμού. Πιστεύω όμως ότι εάν δεν υπάρξει η Επανεκκίνηση σύντομα αυτή η εμπιστοσύνη θα αρχίσει να φθίνει. Και αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψουμε να συμβεί σε καμμία περίπτωση.
Του Μιχάλη Ζαφειρόπουλου, Δικηγόρου, Υποψηφίου Προέδρου του ΔΣΑ