Οι αλλεργίες στα κατοικίδια είναι συχνότερες απ’ όσο νομίζουμε και πολλές φορές συνοδεύονται από μύθους που δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο όσους αγαπούν τα ζώα. Φτέρνισμα, μπούκωμα, κόκκινα ή δακρυσμένα μάτια, βήχας, ακόμη και δύσπνοια μπορεί να εμφανιστούν μετά την επαφή με έναν σκύλο ή μια γάτα, όμως ο πραγματικός "ένοχος" δεν είναι συνήθως η τρίχα του ζώου. Όπως εξηγεί η Σοφία Σολιδάκη, Αλλεργιολόγος Παίδων και Ενηλίκων και επιστημονικά υπεύθυνη του Αλλεργιολογικού Τμήματος του Metropolitan General, η αλλεργική αντίδραση προκαλείται κυρίως από πρωτεΐνες που υπάρχουν στην πιτυρίδα, δηλαδή στα νεκρά κύτταρα του δέρματος, στο σάλιο και στα ούρα των ζώων. 

Διαβάστε: Pet sitting: Η νέα τάση στην Ελλάδα - Πόσο κοστίζει η φιλοξενία κατοικιδίων

Αλλεργίες στα κατοικίδια: Γιατί η γάτα συχνά δημιουργεί μεγαλύτερο πρόβλημα

Οι τρίχες μπορούν να συγκρατούν αλλεργιογόνα και να τα μεταφέρουν μέσα στο σπίτι, χωρίς όμως να αποτελούν από μόνες τους την αιτία της αλλεργίας. Στην περίπτωση της γάτας, ιδιαίτερη σημασία έχει η πρωτεΐνη Fel d 1, η οποία παράγεται κυρίως στους σιελογόνους και σμηγματογόνους αδένες. Όταν το ζώο γλείφει το τρίχωμά του, η πρωτεΐνη μεταφέρεται πάνω σε αυτό και στη συνέχεια διασπείρεται στον χώρο. Τα σωματίδια είναι πολύ μικρά, παραμένουν αιωρούμενα και μπορούν να μεταφερθούν από δωμάτιο σε δωμάτιο, ακόμη και μέσω των ρούχων. Έτσι, ένας άνθρωπος με αλλεργία στη γάτα μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα ακόμη και σε χώρο όπου εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει ζώο. Οι σκύλοι παράγουν επίσης αλλεργιογόνες πρωτεΐνες, γνωστές ως Can f, και κάθε άνθρωπος μπορεί να αντιδρά διαφορετικά, ακόμη και σε διαφορετικούς σκύλους.

Τα συμπτώματα και οι μύθοι

Τα σημάδια που πρέπει να μας υποψιάσουν περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενο φτέρνισμα, ρινική συμφόρηση, καταρροή, φαγούρα στη μύτη, κνησμό και κοκκίνισμα των ματιών, βήχα, συριγμό, δύσπνοια ή δερματική αντίδραση μετά την επαφή με το ζώο. Όταν αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται συστηματικά, απαιτείται αξιολόγηση από αλλεργιολόγο, καθώς μέσα στο ίδιο σπίτι μπορεί να υπάρχουν και άλλα αλλεργιογόνα, όπως ακάρεα ή μούχλα. Παράλληλα, το ξύρισμα του ζώου δεν αποτελεί λύση, αφού τα αλλεργιογόνα δεν προέρχονται από την ίδια την τρίχα. Αντίστοιχα, δεν υπάρχει σκύλος ή γάτα που να θεωρείται απολύτως "υποαλλεργικός", καθώς η ποσότητα και το είδος των αλλεργιογόνων διαφέρει ακόμη και ανάμεσα σε ζώα της ίδιας φυλής.

Τι μπορεί να βοηθήσει στην καθημερινότητα

Ο περιορισμός του κατοικίδιου σε ένα μόνο δωμάτιο δεν εξαφανίζει το πρόβλημα, επειδή τα αλλεργιογόνα μεταφέρονται στον αέρα, στα υφάσματα και στα έπιπλα. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να παραμένει το υπνοδωμάτιο του αλλεργικού ατόμου χωρίς ζώο. Μπορεί επίσης να βοηθήσει ο τακτικός καθαρισμός του σπιτιού, η χρήση ηλεκτρικής σκούπας με φίλτρο HEPA, ο καλός αερισμός και ο περιορισμός επιφανειών που συγκρατούν αλλεργιογόνα. Το πλύσιμο του ζώου μπορεί να μειώσει προσωρινά την ποσότητά τους, χωρίς να αποτελεί μόνιμη λύση.

Η απομάκρυνση ενός κατοικίδιου δεν είναι απαραίτητα η πρώτη επιλογή. Η απόφαση εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, την πιθανή ύπαρξη αλλεργικού άσθματος και το πόσο αποτελεσματικά ελέγχεται η κατάσταση με μέτρα και θεραπεία. Αντιισταμινικά, ρινικά κορτικοστεροειδή και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ειδική ανοσοθεραπεία μπορεί να αποτελέσουν μέρος της αντιμετώπισης. Όπως καταλήγει η κ. Σολιδάκη, «Οι αλλεργίες μπορεί να μας δυσκολεύουν, αλλά δεν χρειάζεται πάντα να βάλουν τέλος στη σχέση μας με τα ζώα. Με σωστή ενημέρωση και επιστημονική καθοδήγηση μπορούμε να εξετάσουμε τις επιλογές που έχουμε».