Η κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη ζήτηση και η πίεση στους φυσικούς πόρους καθιστούν τη διαχείριση του νερού μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών. Η μείωση των βροχοπτώσεων, η αύξηση της θερμοκρασίας, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας αλλά και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν ένα νέο, απαιτητικό περιβάλλον. Παράλληλα, η έντονη χρήση υδάτινων πόρων από τη γεωργία και τον τουρισμό, η υφαλμύρωση παράκτιων υδροφορέων και η εκτεταμένη χρήση λιπασμάτων σε εντατικές καλλιέργειες αυξάνουν τον κίνδυνο τόσο για τη διαθεσιμότητα όσο και για την ποιότητα του νερού.
Για τις εταιρείες ύδρευσης, το στοίχημα δεν είναι μόνο η διασφάλιση της επάρκειας και της ποιότητας του νερού, αλλά και η υιοθέτηση σύγχρονων, βιώσιμων και διαφανών πρακτικών διαχείρισης, που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. Με άλλα λόγια, οι εταιρείες ύδρευσης καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν το μέλλον τους. Αυτός ο σχεδιασμός στην ΕΥΑΘ βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και κλιματικά σενάρια που εκπονούνται από εξειδικευμένους επιστήμονες. Και παρότι οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις ενέχουν αβεβαιότητα, η στρατηγική της εταιρείας κινείται σε δύο στέρεους άξονες: τον εκσυγχρονισμό των υποδομών και την ενίσχυση των διαθέσιμων υδατικών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιούνται επενδύσεις για την καλύτερη διαχείριση του κύκλου του νερού, ενώ παράλληλα αναζητώνται και αναπτύσσονται εναλλακτικές πηγές υδροδότησης, όπως η αφαλάτωση, η επανάχρηση νερού και η αξιοποίηση φραγμάτων ή γεωτρήσεων. Η δημιουργία αποθηκευτικών υποδομών, όπως οι ταμιευτήρες, συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος απέναντι στις κλιματικές μεταβολές. Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία μετασχηματίζει τη λειτουργία των δικτύων ύδρευσης: η χρήση «έξυπνων» μετρητών, προηγμένων συστημάτων τηλεμετρίας και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπει την ταχύτερη ανίχνευση προβλημάτων και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων, βελτιώνοντας την απόκριση ακόμη και σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στη μείωση των απωλειών νερού, ένα διαχρονικό ζήτημα για τις εταιρείες ύδρευσης παγκοσμίως. Στην ΕΥΑΘ, βρίσκεται σε εξέλιξη η σταδιακή εγκατάσταση 200.000 «έξυπνων» υδρομέτρων, ενώ παράλληλα επεκτείνεται το σύστημα τηλεμετρίας και τηλεελέγχου (SCADA) του δικτύου. Με τη βοήθεια υδραυλικής προσομοίωσης ανά περιοχές και με προηγμένα τεχνολογικά εργαλεία, η εταιρεία μπορεί να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα τον πολύτιμο φυσικό πόρο.
Η καινοτομία αποτελεί επίσης βασικό πυλώνα της στρατηγικής της εταιρείας. Πρόσφατα, η ΕΥΑΘ απέκτησε το πρώτο της δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μια πρωτοποριακή μέθοδο δορυφορικής ανάλυσης που επιτρέπει τον ακριβή εντοπισμό υπόγειων αγωγών και τελικά πιθανών διαρροών. Η τεχνολογία αυτή ανοίγει νέες δυνατότητες για την παρακολούθηση και προστασία των υποδομών ύδρευσης και των υδάτινων πόρων, επιτρέποντας την ανίχνευση στοιχείων που δεν ήταν μέχρι σήμερα ορατά με συμβατικές μεθόδους.
Η λειτουργία των εταιρειών ύδρευσης απαιτεί όμως και λεπτές ισορροπίες: το νερό αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό, αλλά η διαχείρισή του συνεπάγεται σημαντικό κόστος για τη λειτουργία και τη συντήρηση των δικτύων, όπως και τις απαιτούμενες επενδύσεις. Η τιμολογιακή πολιτική της ΕΥΑΘ διαμορφώνεται με βάση τεχνικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, με στόχο τόσο τη βιωσιμότητα της εταιρείας όσο και την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, με την τελική απόφαση να ανήκει στον ρυθμιστικό φορέα.
Σημαντικό ρόλο στη βιώσιμη διαχείριση του νερού διαδραματίζει και η ενημέρωση των πολιτών. Μέσα από καμπάνιες ευαισθητοποίησης, περιβαλλοντικές δράσεις και ψηφιακές εφαρμογές που επιτρέπουν στους καταναλωτές να παρακολουθούν την κατανάλωσή τους, ενισχύουμε την κουλτούρα εξοικονόμησης νερού στην περιοχή μας. Στην ίδια κατεύθυνση, επενδύουμε και στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Από το 2001 λειτουργούμε Μουσείο Ύδρευσης, το οποίο κάθε χρόνο υποδέχεται περισσότερους από 11.000 μαθητές, ενώ εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία ενημερώνουν τα παιδιά για τη λειτουργία των δικτύων αποχέτευσης και τη σημασία προστασίας των υδάτινων πόρων.
Το φετινό μήνυμα του ΟΗΕ για την Παγκόσμια Ημέρα Νερού «Where Water Flows, Equality Grows», μας καλεί να δώσουμε έμφαση στον ρόλο των γυναικών που υφίστανται το βάρος της μειωμένης πρόσβασης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ειδικά για την Ελλάδα, με διασφαλισμένη την ισότιμη, καθολική πρόσβαση, το στοίχημα είναι να περάσουμε από την αποσπασματική διαχείριση στη μετρήσιμη, διαφανή διαχείριση του ύδατος με συγκεκριμένες στοχεύσεις.
