"Ανερχόμενη πρόκληση η Τουρκία για το Ισραήλ": Τι αναφέρει η Μίρι Αϊζίν, συνταγματάρχης ε.α. των Ισραηλινών Στρατιωτικών Υπηρεσιών Πληροφοριών
Συνέντευξη στα "Παραπολιτικά"
Η Μίρι Αϊζίν, συνταγματάρχης ε.α. των Στρατιωτικών Υπηρεσιών Πληροφοριών του IDF, αναλύει τη στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, δίνοντας έμφαση στην Άγκυρα και την αντι-ισραηλινή πολιτική του Ερντογάν
Το Ισραήλ δρα σε συνεργασία και σε απόλυτη συμφωνία με τις ΗΠΑ, διαβεβαιώνει η Μίρι Αϊζίν, συνταγματάρχης ε.α. των Ισραηλινών Στρατιωτικών Υπηρεσιών Πληροφοριών, αναφορικά με τις επιχειρήσεις στο πεδίο, τονίζοντας πως οι προτεραιότητες της κάθε πλευράς διαφέρουν. Η πρώην σύμβουλος του Ισραηλινού πρωθυπουργού ξεκαθαρίζει πως το Ισραήλ δεν επιθυμεί την παύση των συνομιλιών με τον Λίβανο, ωστόσο θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις κατά της ισλαμιστικής οργάνωσης σε απάντηση των πληγμάτων που δέχεται. Η έμπειρη αξιωματικός πληροφοριών του IDF επισημαίνει ότι η πρόκληση της Τουρκίας στην περιοχή είναι μεγάλη, αλλά θα πρέπει να εξεταστεί μακροπρόθεσμα και όχι εν βρασμώ, καθώς οι ηγεσίες των χωρών αλλάζουν και οι διεθνείς σχέσεις τοποθετούνται σε νέα βάση.
Διαβάστε: Κίνδυνος κλιμάκωσης στα Στενά του Ορμούζ: "Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση", το μήνυμα του Ιράν - "Κλειστά χαρτιά" από τον Τραμπ για το αν ισχύει η εκεχειρία
Ποιος είναι ο ρόλος του Ισραήλ στη διαμόρφωση των συνομιλιών ΗΠΑ - Ιράν;
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν κοινή επίθεση εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος του Ιράν, έπειτα από αμοιβαίες συνεννοήσεις. Το Ισραήλ επικεντρώθηκε σε διαφορετικές τοποθεσίες στο Βόρειο και Δυτικό Ιράν και οι ΗΠΑ εστίασαν περισσότερο στο Κεντρικό και Νότιο Ιράν και στον Περσικό Κόλπο. Στο παρασκήνιο, το Ισραήλ ήταν ιδίως επικεντρωμένο σε θέσεις του καθεστώτος. Οσον αφορά τις άμεσες διαπραγματεύσεις, το Ισραήλ δεν συμμετέχει σε αυτές. Βρισκόμαστε στο παρασκήνιο, αλλά όχι στο τραπέζι των συνομιλιών.
Να υποθέσουμε ότι το Ισραήλ δέχτηκε πιέσεις να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, ώστε να διατηρηθεί η ακεραιότητα των συνομιλιών;
Η κοινή επιχείρηση σημαίνει ότι συμφωνείς από κοινού για τις μελλοντικές σου κινήσεις. Και οι δύο πλευρές, αποτιμώντας την επίθεση από τις 28 Φεβρουαρίου και έπειτα από έξι ολόκληρες εβδομάδες πολλών διαφορετικών επιθέσεων, κατέληξαν ότι είχαν επιτύχει μια πλειάδα διαφορετικών στόχων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κατάπαυση του πυρός. Το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη καταδεικνύει ότι το Ισραήλ έχει σαφή ζητήματα που για εμάς αποτελούν προτεραιότητες. Οι προτεραιότητες, σε ό,τι αφορά τη σειρά, μπορεί να διαφέρουν μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ, αλλά δεν διαφέρουν καθόλου στην ουσία τους.
Για το Ισραήλ το γεγονός ότι η «Χεζμπολάχ» είναι πληρεξούσιος και ότι συνορεύουμε με τον Λίβανο αποτελεί υψηλή προτεραιότητα, όχι όμως και για τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Εξίσου προτεραιότητα και για τις δύο πλευρές είναι οι πυρηνικές φιλοδοξίες του ισλαμικού καθεστώτος, οι δυνατότητές του και οι προτεραιότητες που θέτει το ίδιο, δηλαδή τη «Χεζμπολάχ» στον Λίβανο και τους πληρεξουσίους.
Οι αναφορές υποδηλώνουν ότι η Ουάσινγκτον αποθάρρυνε την κλιμάκωση επιχειρήσεων του Ισραήλ στον Λίβανο. Ωστόσο, βλέπουμε ότι το Ισραήλ έχει εκδώσει προειδοποιήσεις καλώντας τους κατοίκους του Νότιου Λιβάνου να εκκενώσουν την περιοχή, ενόψει πληγμάτων. Υπάρχει κατάπαυση του πυρός ή όχι;
Η κατάπαυση του πυρός δεν αφορά μόνο το Ισραήλ, αλλά και τη «Χεζμπολάχ», η οποία δεν την έχει τηρήσει με κανέναν τρόπο. Όλοι αγνοούν συνεχώς τη «Χεζμπολάχ». Τους είπαν ότι δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν νότια του ποταμού Λιτάνι, αλλά είναι διασκορπισμένοι παντού εκεί. Προσπαθούν να επιτεθούν, να φέρουν όπλα στην περιοχή νότια του Λιτάνι. Ο Λίβανος δεν μπόρεσε να το εφαρμόσει ή να εξαναγκάσει τη «Χεζμπολάχ» να σταματήσει. Το Ισραήλ θα συνεχίσει να επιτίθεται στη «Χεζμπολάχ», όπως εκείνη συνεχίζει να επιτίθεται τόσο στις ισραηλινές δυνάμεις όσο και εντός του Λιβάνου. Η «Χεζμπολάχ» έχει επιλέξει τη συμμαχία της με το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν, αντί του δικού της λιβανέζικου χαρακτήρα. Μιλούν αραβικά, ζουν εντός του Λιβάνου, κι όμως επέλεξαν να ενταχθούν στο ισλαμικό καθεστώς εναντίον του Ισραήλ, παρόλο που ο Λίβανος τους είπε να μην το κάνουν.
Είναι ο διάλογος με τον Λίβανο ένας βιώσιμος δρόμος προς τα εμπρός ή μήπως η «Χεζμπολάχ» είναι ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο;
Είναι τρομοκρατική οργάνωση. Κανείς δεν πρέπει να επιτρέψει στον εκπρόσωπο της τρομοκρατίας του ισλαμικού καθεστώτος να ορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού. Η Ιερουσαλήμ χρησιμοποιεί τη στρατιωτική ικανότητα του Ισραήλ εναντίον της «Χεζμπολάχ» και, παράλληλα, προσπαθεί να ενισχύσει τις δυνατότητες των Λιβανέζων, ώστε αυτοί να είναι σε θέση στο τέλος να την περιορίσουν.
Εφόσον ο πόλεμος τερματιστεί με πρωτοβουλία των ΗΠΑ, αισθάνεται το Ισραήλ ότι περιορίζεται στον καθορισμό των επόμενων βημάτων του;
Το καθεστώς που υπάρχει αυτή τη στιγμή στο Ιράν ζητά την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ. Όσο αυτό το καθεστώς θέτει ως πρώτη προτεραιότητα τον εφοδιασμό των πληρεξουσίων, την απόκτηση πυρηνικών όπλων, την προσπάθεια ανάπτυξης των δυνατοτήτων για την εξόντωση της σιωνιστικής οντότητας -όπως την αποκαλούν-, αντιμετωπίζουμε μια πρόκληση. Θέλω να ελπίζω, για το συμφέρον του ιρανικού λαού, ότι μπορούν να έχουν ένα διαφορετικό καθεστώς, που θα ενδιαφέρεται για εκείνον και όχι για την καταστροφή του Ισραήλ. Πιστεύω στην οικοδόμηση μιας σχέσης τόσο με τον Λίβανο, πόσω μάλλον με το νέο καθεστώς στη Συρία, το οποίο, αν και δεν θεωρώ φίλο του Ισραήλ, αντιτίθεται απόλυτα στο ισλαμικό καθεστώς του Ιράν. Έχουμε δύο νέες πραγματικότητες επί του εδάφους, τόσο στον Λίβανο όσο και στη Συρία, γεγονός που σημαίνει ότι το Ισραήλ θα πρέπει να κάνει συμβιβασμούς όχι ως προς την ύπαρξή του, αλλά ως προς άλλες πτυχές. Νομίζω ότι χρειάζεται μια βαθιά ανάσα κοιτάζοντας μπροστά και θέλω να ελπίζω ότι θα επιτύχουμε και τους δύο στόχους: να αμυνθούμε ενάντια στους τρομοκρατικούς πληρεξουσίους, αλλά να απλώσουμε και ένα χέρι βοήθειας, για να καταλήξουμε σε μια λύση, τόσο με τον Λίβανο όσο και με τη Συρία.
Θα μπορούσε το Ισραήλ να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ανεξάρτητα;
Δεν υπάρχει «ναι ή όχι» στις στρατιωτικές ενέργειες. Το ερώτημα «τι κάνεις απέναντι σε μια τρομοκρατική οντότητα» είναι ένα ερώτημα που αντιμετωπίζει κάθε χώρα στον κόσμο. Η «Χεζμπολάχ» βρίσκεται εντός του Λιβάνου, μιας κυρίαρχης χώρας στην οποία δρα ένας τρομοκρατικός στρατός, δέκα φορές μεγαλύτερος από τους περισσότερους άλλους στρατούς στον κόσμο, με πολύ προηγμένα όπλα. Όταν το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις, δεν είναι εναντίον του Λιβάνου, αλλά εναντίον αυτής της τρομοκρατικής οντότητας, μέχρι ο Λίβανος να μάθει πώς να την αντιμετωπίσει ο ίδιος. Η Συρία αυτή τη στιγμή δεν ορίζεται ξανά ως τρομοκρατική χώρα. Πρόσφατα στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε συνάντηση χωρών της Ε.Ε., στην οποία προσκλήθηκε και η Συρία, η οποία μέχρι πρότινος ήταν αποξενωμένη. Τα πράγματα αλλάζουν. Η ισραηλινή στρατιωτική δράση επικεντρώνεται έντονα εναντίον τρομοκρατικών οντοτήτων. Το πρόβλημα τόσο με τη «Χαμάς» στη Λωρίδα της Γάζας όσο και με τη «Χεζμπολάχ» στον Λίβανο, και με οποιαδήποτε από αυτές τις τρομοκρατικές οντότητες, είναι ότι κρύβονται εντός της αστικής κοινότητας. Δεν χτίζουν βάσεις, δεν φορούν στολές, δεν εκπροσωπούν τη χώρα. Χρησιμοποιούν τους αμάχους ως άμυνά τους. Το Ισραήλ θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον Στρατό του, γιατί, αν δεν εναντιωθούμε στις τρομοκρατικές οντότητες, τότε αυτές θα συγκεντρώσουν δυνάμεις και θα κάνουν μια επίθεση παρόμοια με αυτήν της 7ης Οκτωβρίου.
Θα χρησιμοποιούσατε τη στρατιωτική σας ισχύ εναντίον του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα σταματούσαν κάθε είδους στρατιωτικές επιχειρήσεις;
Το 2025 και το 2024 υπήρξαν τρεις διαφορετικές περιπτώσεις όπου το Ιράν επιτέθηκε στο Ισραήλ δύο φορές και το Ισραήλ ανταπέδωσε χωρίς να εμπλακεί κανένας άλλος. Το 2025, το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν και οι ΗΠΑ συμμετείχαν σε ένα πολύ συγκεκριμένο σκέλος, που αφορούσε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το 2026 βρίσκεται σε εξέλιξη μια κοινή πολεμική επιχείρηση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ. Η χώρα μου μπορεί να δράσει ενάντια σε πολύ συγκεκριμένες απειλές, αλλά νομίζω ότι αυτό θα γινόταν μόνο σε συντονισμό και σε πλήρη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Μπορεί να μη συμμετέχουν ενεργά, αλλά πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να δράσουμε σε πλήρη συνεργασία και γνώση των ΗΠΑ.
Υπάρχουν συστηματικές αναφορές για μυστικές προσπάθειες αποσταθεροποίησης του ιρανικού καθεστώτος. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ισραήλ είχε προετοιμάσει μυστική επιχείρηση πριν από λίγες ημέρες, ωστόσο αυτή εμποδίστηκε την τελευταία στιγμή με παρέμβαση των ΗΠΑ.
Το Ισραήλ δήλωσε εξαρχής ότι ένας από τους στόχους των επιθέσεων κατά του ισλαμικού καθεστώτος ήταν η αλλαγή καθεστώτος. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν επρόκειτο για στρατιώτες στο πεδίο, την κατάκτηση του Ιράν και την αλλαγή καθεστώτος. Ακούμε πως οι Κούρδοι θα έρθουν από το Ιράκ. Υπάρχουν Κούρδοι στη Συρία και την Τουρκία και το κουρδικό ζήτημα ξεπερνά τα όρια του Ιράν. Ελπίζω να μην είχαμε ένα σχέδιο επί του πεδίου που πιστεύαμε ότι θα οδηγούσε σε αλλαγή καθεστώτος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υποστηρίζουμε τις αντικαθεστωτικές δυνάμεις, όπου κι αν βρίσκονται. Υπό αυτή την έννοια, το Ισραήλ έχει μια μακροχρόνια σχέση με τους Κούρδους, αλλά όχι με όλους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι χτίζαμε έναν Στρατό που υποτίθεται ότι θα ερχόταν και θα ανέτρεπε το καθεστώς στο Ιράν.
Πόσο σημαντική είναι η πρόκληση που θέτει η Τουρκία στην περιφερειακή στρατηγική του Ισραήλ σήμερα;
Η μεγαλύτερη αλλαγή που έχει συμβεί στη Μέση Ανατολή τα τελευταία δυόμισι χρόνια του πολέμου είναι αυτή που έχει επέλθει στο καθεστώς της Τουρκίας, γιατί είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Υπό τον Ερντογάν αυτό το καθεστώς έχει γίνει σφόδρα αντι-ισραηλινό, υποστηρικτικό σε μεγάλο βαθμό της «Χαμάς», μέσω της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας». Η Τουρκία υπό τον Ερντογάν είναι μια τουρκική εκδοχή της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» και εμπλέκεται έντονα με κάθε τρόπο σε ό,τι συμβαίνει στη Συρία. Ο Ερντογάν αποκάλεσε το Ισραήλ «μάστιγα της Γης». Αυτός είναι ο ηγέτης μιας χώρας, με πληθυσμό άνω των 90 εκατομμυρίων ανθρώπων, που είχε διπλωματικούς δεσμούς με το Ισραήλ. Τους αποκαλούμε εχθρούς και αντιμετωπίζουμε τις στρατιωτικές τους δυνάμεις ως πραγματική πρόκληση; Το Ισραήλ και η Τουρκία είχαν συμφωνία σχετικά με την κατασκευή drones. Το μεγαλύτερο μέρος της τεχνολογίας που περιέχουν τα τουρκικά drones προέρχεται από το Ισραήλ. Όταν διαταράχτηκαν οι σχέσεις μας, εκείνοι έχτισαν τη δική τους βιομηχανία. Υπάρχει ακόμα και σήμερα ένα κτίριο στο Τελ Αβίβ, το οποίο ήταν η τουρκική πρεσβεία. Η Τουρκία είναι σύμμαχος του Κατάρ, το οποίο παραμένει ένας ακόμα αντισυμβατικός υποστηρικτής της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας».
Διαβλέπετε κάποιο είδος σύγκρουσης με την Τουρκία στο μέλλον;
Δεν προβλέπω άμεση ρήξη με την Τουρκία, αλλά είναι μια μακροπρόθεσμη πρόκληση. Υπάρχουν και άλλες δυνάμεις στη Μέση Ανατολή που βλέπουν την Τουρκία με αρνητικό τρόπο. Όσα κάνει ο Ερντογάν στη Συρία σχετίζονται με το κουρδικό πρόβλημα, ωστόσο είναι μια πρόκληση την οποία το Ισραήλ εξετάζει. Η Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ έχει αμερικανικές βάσεις στον νότο της, όχι μακριά από τη Συρία. Αυτή τη στιγμή, η Τουρκία εδραιώνει τη φυσική της παρουσία στη Συρία. Η Τουρκία μετά τον Ερντογάν μπορεί να μην είναι η ίδια.
Το Ισραήλ έχει εμβαθύνει τους δεσμούς του με την Ελλάδα και την Κύπρο. Πρόκειται κυρίως για την ενέργεια, την ασφάλεια ή την αντιμετώπιση περιφερειακών αντιπάλων;
Δείτε πώς η Τουρκία προσπαθεί να προσεγγίσει τη Λιβύη. Κοιτάζοντας κανείς τον χάρτη, αναρωτιέται: τι υπάρχει ανάμεσα στην Τουρκία και τη Λιβύη; Η Κύπρος και η Ελλάδα. Ολοι μας επηρεαζόμαστε από τις διάφορες ενέργειες που κάνει η Τουρκία: στη Βόρεια Κύπρο, στο φυσικό αέριο, στο οποίο μπορεί να έχει πρόσβαση κάτω από το νερό, και από την αποσταθεροποιητική της δράση. Στον πόλεμο των τελευταίων μηνών, το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν χρησιμοποίησε όπλα εναντίον της Κύπρου, ακόμα και εναντίον της Τουρκίας. Εξετάζουμε κοινές προκλήσεις, αλλά εξετάζουμε επίσης τις κοινές ευκαιρίες. Αν υπάρχει φυσικό αέριο κάτω από την Ανατολική Μεσόγειο, αυτό το πεδίο θα πρέπει να είναι ασφαλές. Δεν είναι δυνατόν οι πλατφόρμες φυσικού αερίου να απειλούνται από drones της «Χεζμπολάχ», ενός πληρεξουσίου του Ιράν. Υπάρχουν πολλά κοινά σημεία και ελπίζω να τα αξιοποιήσουμε συνολικά.
Πώς θα χαρακτηρίζατε την τρέχουσα κατάσταση στις σχέσεις ΗΠΑ - Ισραήλ;
Οι σχέσεις μεταξύ των χωρών εξελίσσονται συνεχώς. Η σχέση Στρατού - πληροφοριών - ασφάλειας μεταξύ Ισραήλ - ΗΠΑ είναι απίστευτα ισχυρή. Βλέπουμε τις απειλές αλλά και τις δυνατότητες με τον ίδιο τρόπο. Η σχέση, επειδή είναι μακροπρόθεσμη, δεν αλλάζει τόσο γρήγορα, ακόμα και με αλλαγές ηγεσίας. Η αλλαγή που με ανησυχεί είναι οι βαθύτερες τάσεις που αφορούν το Ισραήλ γενικά και όχι την ηγεσία του. Αυτό είναι κάτι μακροπρόθεσμο που πρέπει να αντιμετωπιστεί μεταξύ των διαφόρων πολιτικών κομμάτων εντός των ΗΠΑ. Δεν αφορά μόνο το ευρύ κοινό, αφορά και την εικόνα του Ισραήλ στον κόσμο, επειδή σίγουρα είμαστε στο ναδίρ αναφορικά με την εντύπωση του Ισραήλ στον δυτικό κόσμο και στις νεότερες γενιές. Αυτές είναι στρατηγικές προκλήσεις.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
Διαβάστε: Κίνδυνος κλιμάκωσης στα Στενά του Ορμούζ: "Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση", το μήνυμα του Ιράν - "Κλειστά χαρτιά" από τον Τραμπ για το αν ισχύει η εκεχειρία
Ποιος είναι ο ρόλος του Ισραήλ στη διαμόρφωση των συνομιλιών ΗΠΑ - Ιράν;
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν κοινή επίθεση εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος του Ιράν, έπειτα από αμοιβαίες συνεννοήσεις. Το Ισραήλ επικεντρώθηκε σε διαφορετικές τοποθεσίες στο Βόρειο και Δυτικό Ιράν και οι ΗΠΑ εστίασαν περισσότερο στο Κεντρικό και Νότιο Ιράν και στον Περσικό Κόλπο. Στο παρασκήνιο, το Ισραήλ ήταν ιδίως επικεντρωμένο σε θέσεις του καθεστώτος. Οσον αφορά τις άμεσες διαπραγματεύσεις, το Ισραήλ δεν συμμετέχει σε αυτές. Βρισκόμαστε στο παρασκήνιο, αλλά όχι στο τραπέζι των συνομιλιών.
Να υποθέσουμε ότι το Ισραήλ δέχτηκε πιέσεις να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, ώστε να διατηρηθεί η ακεραιότητα των συνομιλιών;
Η κοινή επιχείρηση σημαίνει ότι συμφωνείς από κοινού για τις μελλοντικές σου κινήσεις. Και οι δύο πλευρές, αποτιμώντας την επίθεση από τις 28 Φεβρουαρίου και έπειτα από έξι ολόκληρες εβδομάδες πολλών διαφορετικών επιθέσεων, κατέληξαν ότι είχαν επιτύχει μια πλειάδα διαφορετικών στόχων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κατάπαυση του πυρός. Το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη καταδεικνύει ότι το Ισραήλ έχει σαφή ζητήματα που για εμάς αποτελούν προτεραιότητες. Οι προτεραιότητες, σε ό,τι αφορά τη σειρά, μπορεί να διαφέρουν μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ, αλλά δεν διαφέρουν καθόλου στην ουσία τους.
Για το Ισραήλ το γεγονός ότι η «Χεζμπολάχ» είναι πληρεξούσιος και ότι συνορεύουμε με τον Λίβανο αποτελεί υψηλή προτεραιότητα, όχι όμως και για τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Εξίσου προτεραιότητα και για τις δύο πλευρές είναι οι πυρηνικές φιλοδοξίες του ισλαμικού καθεστώτος, οι δυνατότητές του και οι προτεραιότητες που θέτει το ίδιο, δηλαδή τη «Χεζμπολάχ» στον Λίβανο και τους πληρεξουσίους.
Οι αναφορές υποδηλώνουν ότι η Ουάσινγκτον αποθάρρυνε την κλιμάκωση επιχειρήσεων του Ισραήλ στον Λίβανο. Ωστόσο, βλέπουμε ότι το Ισραήλ έχει εκδώσει προειδοποιήσεις καλώντας τους κατοίκους του Νότιου Λιβάνου να εκκενώσουν την περιοχή, ενόψει πληγμάτων. Υπάρχει κατάπαυση του πυρός ή όχι;
Η κατάπαυση του πυρός δεν αφορά μόνο το Ισραήλ, αλλά και τη «Χεζμπολάχ», η οποία δεν την έχει τηρήσει με κανέναν τρόπο. Όλοι αγνοούν συνεχώς τη «Χεζμπολάχ». Τους είπαν ότι δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν νότια του ποταμού Λιτάνι, αλλά είναι διασκορπισμένοι παντού εκεί. Προσπαθούν να επιτεθούν, να φέρουν όπλα στην περιοχή νότια του Λιτάνι. Ο Λίβανος δεν μπόρεσε να το εφαρμόσει ή να εξαναγκάσει τη «Χεζμπολάχ» να σταματήσει. Το Ισραήλ θα συνεχίσει να επιτίθεται στη «Χεζμπολάχ», όπως εκείνη συνεχίζει να επιτίθεται τόσο στις ισραηλινές δυνάμεις όσο και εντός του Λιβάνου. Η «Χεζμπολάχ» έχει επιλέξει τη συμμαχία της με το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν, αντί του δικού της λιβανέζικου χαρακτήρα. Μιλούν αραβικά, ζουν εντός του Λιβάνου, κι όμως επέλεξαν να ενταχθούν στο ισλαμικό καθεστώς εναντίον του Ισραήλ, παρόλο που ο Λίβανος τους είπε να μην το κάνουν.
Είναι ο διάλογος με τον Λίβανο ένας βιώσιμος δρόμος προς τα εμπρός ή μήπως η «Χεζμπολάχ» είναι ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο;
Είναι τρομοκρατική οργάνωση. Κανείς δεν πρέπει να επιτρέψει στον εκπρόσωπο της τρομοκρατίας του ισλαμικού καθεστώτος να ορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού. Η Ιερουσαλήμ χρησιμοποιεί τη στρατιωτική ικανότητα του Ισραήλ εναντίον της «Χεζμπολάχ» και, παράλληλα, προσπαθεί να ενισχύσει τις δυνατότητες των Λιβανέζων, ώστε αυτοί να είναι σε θέση στο τέλος να την περιορίσουν.
Εφόσον ο πόλεμος τερματιστεί με πρωτοβουλία των ΗΠΑ, αισθάνεται το Ισραήλ ότι περιορίζεται στον καθορισμό των επόμενων βημάτων του;
Το καθεστώς που υπάρχει αυτή τη στιγμή στο Ιράν ζητά την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ. Όσο αυτό το καθεστώς θέτει ως πρώτη προτεραιότητα τον εφοδιασμό των πληρεξουσίων, την απόκτηση πυρηνικών όπλων, την προσπάθεια ανάπτυξης των δυνατοτήτων για την εξόντωση της σιωνιστικής οντότητας -όπως την αποκαλούν-, αντιμετωπίζουμε μια πρόκληση. Θέλω να ελπίζω, για το συμφέρον του ιρανικού λαού, ότι μπορούν να έχουν ένα διαφορετικό καθεστώς, που θα ενδιαφέρεται για εκείνον και όχι για την καταστροφή του Ισραήλ. Πιστεύω στην οικοδόμηση μιας σχέσης τόσο με τον Λίβανο, πόσω μάλλον με το νέο καθεστώς στη Συρία, το οποίο, αν και δεν θεωρώ φίλο του Ισραήλ, αντιτίθεται απόλυτα στο ισλαμικό καθεστώς του Ιράν. Έχουμε δύο νέες πραγματικότητες επί του εδάφους, τόσο στον Λίβανο όσο και στη Συρία, γεγονός που σημαίνει ότι το Ισραήλ θα πρέπει να κάνει συμβιβασμούς όχι ως προς την ύπαρξή του, αλλά ως προς άλλες πτυχές. Νομίζω ότι χρειάζεται μια βαθιά ανάσα κοιτάζοντας μπροστά και θέλω να ελπίζω ότι θα επιτύχουμε και τους δύο στόχους: να αμυνθούμε ενάντια στους τρομοκρατικούς πληρεξουσίους, αλλά να απλώσουμε και ένα χέρι βοήθειας, για να καταλήξουμε σε μια λύση, τόσο με τον Λίβανο όσο και με τη Συρία.
Θα μπορούσε το Ισραήλ να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ανεξάρτητα;
Δεν υπάρχει «ναι ή όχι» στις στρατιωτικές ενέργειες. Το ερώτημα «τι κάνεις απέναντι σε μια τρομοκρατική οντότητα» είναι ένα ερώτημα που αντιμετωπίζει κάθε χώρα στον κόσμο. Η «Χεζμπολάχ» βρίσκεται εντός του Λιβάνου, μιας κυρίαρχης χώρας στην οποία δρα ένας τρομοκρατικός στρατός, δέκα φορές μεγαλύτερος από τους περισσότερους άλλους στρατούς στον κόσμο, με πολύ προηγμένα όπλα. Όταν το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις, δεν είναι εναντίον του Λιβάνου, αλλά εναντίον αυτής της τρομοκρατικής οντότητας, μέχρι ο Λίβανος να μάθει πώς να την αντιμετωπίσει ο ίδιος. Η Συρία αυτή τη στιγμή δεν ορίζεται ξανά ως τρομοκρατική χώρα. Πρόσφατα στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε συνάντηση χωρών της Ε.Ε., στην οποία προσκλήθηκε και η Συρία, η οποία μέχρι πρότινος ήταν αποξενωμένη. Τα πράγματα αλλάζουν. Η ισραηλινή στρατιωτική δράση επικεντρώνεται έντονα εναντίον τρομοκρατικών οντοτήτων. Το πρόβλημα τόσο με τη «Χαμάς» στη Λωρίδα της Γάζας όσο και με τη «Χεζμπολάχ» στον Λίβανο, και με οποιαδήποτε από αυτές τις τρομοκρατικές οντότητες, είναι ότι κρύβονται εντός της αστικής κοινότητας. Δεν χτίζουν βάσεις, δεν φορούν στολές, δεν εκπροσωπούν τη χώρα. Χρησιμοποιούν τους αμάχους ως άμυνά τους. Το Ισραήλ θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον Στρατό του, γιατί, αν δεν εναντιωθούμε στις τρομοκρατικές οντότητες, τότε αυτές θα συγκεντρώσουν δυνάμεις και θα κάνουν μια επίθεση παρόμοια με αυτήν της 7ης Οκτωβρίου.
Θα χρησιμοποιούσατε τη στρατιωτική σας ισχύ εναντίον του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα σταματούσαν κάθε είδους στρατιωτικές επιχειρήσεις;
Το 2025 και το 2024 υπήρξαν τρεις διαφορετικές περιπτώσεις όπου το Ιράν επιτέθηκε στο Ισραήλ δύο φορές και το Ισραήλ ανταπέδωσε χωρίς να εμπλακεί κανένας άλλος. Το 2025, το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν και οι ΗΠΑ συμμετείχαν σε ένα πολύ συγκεκριμένο σκέλος, που αφορούσε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το 2026 βρίσκεται σε εξέλιξη μια κοινή πολεμική επιχείρηση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ. Η χώρα μου μπορεί να δράσει ενάντια σε πολύ συγκεκριμένες απειλές, αλλά νομίζω ότι αυτό θα γινόταν μόνο σε συντονισμό και σε πλήρη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Μπορεί να μη συμμετέχουν ενεργά, αλλά πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να δράσουμε σε πλήρη συνεργασία και γνώση των ΗΠΑ.
Υπάρχουν συστηματικές αναφορές για μυστικές προσπάθειες αποσταθεροποίησης του ιρανικού καθεστώτος. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ισραήλ είχε προετοιμάσει μυστική επιχείρηση πριν από λίγες ημέρες, ωστόσο αυτή εμποδίστηκε την τελευταία στιγμή με παρέμβαση των ΗΠΑ.
Το Ισραήλ δήλωσε εξαρχής ότι ένας από τους στόχους των επιθέσεων κατά του ισλαμικού καθεστώτος ήταν η αλλαγή καθεστώτος. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν επρόκειτο για στρατιώτες στο πεδίο, την κατάκτηση του Ιράν και την αλλαγή καθεστώτος. Ακούμε πως οι Κούρδοι θα έρθουν από το Ιράκ. Υπάρχουν Κούρδοι στη Συρία και την Τουρκία και το κουρδικό ζήτημα ξεπερνά τα όρια του Ιράν. Ελπίζω να μην είχαμε ένα σχέδιο επί του πεδίου που πιστεύαμε ότι θα οδηγούσε σε αλλαγή καθεστώτος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υποστηρίζουμε τις αντικαθεστωτικές δυνάμεις, όπου κι αν βρίσκονται. Υπό αυτή την έννοια, το Ισραήλ έχει μια μακροχρόνια σχέση με τους Κούρδους, αλλά όχι με όλους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι χτίζαμε έναν Στρατό που υποτίθεται ότι θα ερχόταν και θα ανέτρεπε το καθεστώς στο Ιράν.
Πόσο σημαντική είναι η πρόκληση που θέτει η Τουρκία στην περιφερειακή στρατηγική του Ισραήλ σήμερα;
Η μεγαλύτερη αλλαγή που έχει συμβεί στη Μέση Ανατολή τα τελευταία δυόμισι χρόνια του πολέμου είναι αυτή που έχει επέλθει στο καθεστώς της Τουρκίας, γιατί είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Υπό τον Ερντογάν αυτό το καθεστώς έχει γίνει σφόδρα αντι-ισραηλινό, υποστηρικτικό σε μεγάλο βαθμό της «Χαμάς», μέσω της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας». Η Τουρκία υπό τον Ερντογάν είναι μια τουρκική εκδοχή της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» και εμπλέκεται έντονα με κάθε τρόπο σε ό,τι συμβαίνει στη Συρία. Ο Ερντογάν αποκάλεσε το Ισραήλ «μάστιγα της Γης». Αυτός είναι ο ηγέτης μιας χώρας, με πληθυσμό άνω των 90 εκατομμυρίων ανθρώπων, που είχε διπλωματικούς δεσμούς με το Ισραήλ. Τους αποκαλούμε εχθρούς και αντιμετωπίζουμε τις στρατιωτικές τους δυνάμεις ως πραγματική πρόκληση; Το Ισραήλ και η Τουρκία είχαν συμφωνία σχετικά με την κατασκευή drones. Το μεγαλύτερο μέρος της τεχνολογίας που περιέχουν τα τουρκικά drones προέρχεται από το Ισραήλ. Όταν διαταράχτηκαν οι σχέσεις μας, εκείνοι έχτισαν τη δική τους βιομηχανία. Υπάρχει ακόμα και σήμερα ένα κτίριο στο Τελ Αβίβ, το οποίο ήταν η τουρκική πρεσβεία. Η Τουρκία είναι σύμμαχος του Κατάρ, το οποίο παραμένει ένας ακόμα αντισυμβατικός υποστηρικτής της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας».
Διαβλέπετε κάποιο είδος σύγκρουσης με την Τουρκία στο μέλλον;
Δεν προβλέπω άμεση ρήξη με την Τουρκία, αλλά είναι μια μακροπρόθεσμη πρόκληση. Υπάρχουν και άλλες δυνάμεις στη Μέση Ανατολή που βλέπουν την Τουρκία με αρνητικό τρόπο. Όσα κάνει ο Ερντογάν στη Συρία σχετίζονται με το κουρδικό πρόβλημα, ωστόσο είναι μια πρόκληση την οποία το Ισραήλ εξετάζει. Η Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ έχει αμερικανικές βάσεις στον νότο της, όχι μακριά από τη Συρία. Αυτή τη στιγμή, η Τουρκία εδραιώνει τη φυσική της παρουσία στη Συρία. Η Τουρκία μετά τον Ερντογάν μπορεί να μην είναι η ίδια.
Το Ισραήλ έχει εμβαθύνει τους δεσμούς του με την Ελλάδα και την Κύπρο. Πρόκειται κυρίως για την ενέργεια, την ασφάλεια ή την αντιμετώπιση περιφερειακών αντιπάλων;
Δείτε πώς η Τουρκία προσπαθεί να προσεγγίσει τη Λιβύη. Κοιτάζοντας κανείς τον χάρτη, αναρωτιέται: τι υπάρχει ανάμεσα στην Τουρκία και τη Λιβύη; Η Κύπρος και η Ελλάδα. Ολοι μας επηρεαζόμαστε από τις διάφορες ενέργειες που κάνει η Τουρκία: στη Βόρεια Κύπρο, στο φυσικό αέριο, στο οποίο μπορεί να έχει πρόσβαση κάτω από το νερό, και από την αποσταθεροποιητική της δράση. Στον πόλεμο των τελευταίων μηνών, το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν χρησιμοποίησε όπλα εναντίον της Κύπρου, ακόμα και εναντίον της Τουρκίας. Εξετάζουμε κοινές προκλήσεις, αλλά εξετάζουμε επίσης τις κοινές ευκαιρίες. Αν υπάρχει φυσικό αέριο κάτω από την Ανατολική Μεσόγειο, αυτό το πεδίο θα πρέπει να είναι ασφαλές. Δεν είναι δυνατόν οι πλατφόρμες φυσικού αερίου να απειλούνται από drones της «Χεζμπολάχ», ενός πληρεξουσίου του Ιράν. Υπάρχουν πολλά κοινά σημεία και ελπίζω να τα αξιοποιήσουμε συνολικά.
Πώς θα χαρακτηρίζατε την τρέχουσα κατάσταση στις σχέσεις ΗΠΑ - Ισραήλ;
Οι σχέσεις μεταξύ των χωρών εξελίσσονται συνεχώς. Η σχέση Στρατού - πληροφοριών - ασφάλειας μεταξύ Ισραήλ - ΗΠΑ είναι απίστευτα ισχυρή. Βλέπουμε τις απειλές αλλά και τις δυνατότητες με τον ίδιο τρόπο. Η σχέση, επειδή είναι μακροπρόθεσμη, δεν αλλάζει τόσο γρήγορα, ακόμα και με αλλαγές ηγεσίας. Η αλλαγή που με ανησυχεί είναι οι βαθύτερες τάσεις που αφορούν το Ισραήλ γενικά και όχι την ηγεσία του. Αυτό είναι κάτι μακροπρόθεσμο που πρέπει να αντιμετωπιστεί μεταξύ των διαφόρων πολιτικών κομμάτων εντός των ΗΠΑ. Δεν αφορά μόνο το ευρύ κοινό, αφορά και την εικόνα του Ισραήλ στον κόσμο, επειδή σίγουρα είμαστε στο ναδίρ αναφορικά με την εντύπωση του Ισραήλ στον δυτικό κόσμο και στις νεότερες γενιές. Αυτές είναι στρατηγικές προκλήσεις.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
