Το Ιράν ανακοίνωσε ότι έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με αρκετά βασικά σημεία μιας πιθανής συμφωνίας να έχουν πλέον κλείσει. Παρ’ όλα αυτά, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν αναμένεται άμεση οριστικοποίηση, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν ανοιχτά ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω διαπραγμάτευση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας για 60 ημέρες, καθώς και η σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Οι διπλωματικές διεργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με βασικούς Ιρανούς αξιωματούχους να μεταβαίνουν στη Ντόχα για νέες επαφές. Σύμφωνα με πληροφορίες προσώπου που γνωρίζει τις συνομιλίες, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ταξίδεψαν στο Κατάρ προκειμένου να συζητήσουν τις τελευταίες λεπτομέρειες της συμφωνίας με τους διαμεσολαβητές.

Την ίδια ώρα, στην Ντόχα μετέβη και ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεματί, με αντικείμενο συνομιλιών την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, η Τεχεράνη διαθέτει περίπου έξι δισεκατομμύρια δολάρια δεσμευμένα στο Κατάρ, το οποίο το τελευταίο διάστημα έχει αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στις προσπάθειες διαμεσολάβησης.

ΗΠΑ & Ιράν: Η αισιοδοξία της Ουάσινγκτον και οι αγορές 

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, υποστήριξε ότι οι καθυστερήσεις στην επίτευξη συμφωνίας οφείλονται κυρίως στις μεταβαλλόμενες θέσεις της Ουάσινγκτον, σημειώνοντας ότι η αλλαγή στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών δυσκολεύει την πρόοδο των συνομιλιών. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι σε αρκετά ζητήματα οι δύο πλευρές έχουν ήδη βρει κοινό έδαφος.

Από την πλευρά της Ουάσινγκτον, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση σκοπεύει να δώσει «κάθε δυνατή ευκαιρία στη διπλωματία», προειδοποιώντας ωστόσο ότι αν οι συνομιλίες αποτύχουν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναζητήσουν «άλλες επιλογές». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, είτε θα υπάρξει μια ικανοποιητική συμφωνία είτε η κρίση θα αντιμετωπιστεί με διαφορετικό τρόπο.

Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη επιθυμούν μια συμφωνία, όμως η βαθιά δυσπιστία που χαρακτηρίζει τις σχέσεις τους καθιστά εξαιρετικά εύθραυστη τη διαδικασία. Καμία από τις δύο πλευρές δεν θέλει να εμφανιστεί ότι υποχωρεί απέναντι στον αντίπαλό της.

Οι προσδοκίες για πρόοδο ενισχύθηκαν το Σαββατοκύριακο, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι τελικές λεπτομέρειες της συμφωνίας βρίσκονται υπό συζήτηση και θα μπορούσαν να ανακοινωθούν σύντομα. Λίγες ώρες αργότερα όμως φάνηκε πιο επιφυλακτικός, αποκαλύπτοντας ότι έχει ζητήσει από τους Αμερικανούς διαπραγματευτές να μην επισπεύσουν τη διαδικασία. Όπως έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social, «και οι δύο πλευρές πρέπει να πάρουν τον χρόνο τους ώστε να μην υπάρξουν λάθη».

Η προοπτική αποκλιμάκωσης της κρίσης επηρέασε άμεσα τις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν σημαντική πτώση στις ασιατικές συναλλαγές, ενώ άνοδο κατέγραψαν τα χρηματιστήρια σε Ασία, Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες. Το Brent υποχώρησε πάνω από 5%, ενώ αντίστοιχη πτώση σημείωσε και το αμερικανικό αργό.

Το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ

Κομβικό σημείο της συμφωνίας θεωρείται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν θα επιτρέψει σταδιακά την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και θα προχωρήσει σε αποναρκοθέτηση της περιοχής, με τη συνδρομή και διεθνών δυνάμεων. Βρετανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι το Λονδίνο ετοιμάζεται να αποστείλει πλοία και προσωπικό για να συνδράμει στις επιχειρήσεις ασφαλείας.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται διατεθειμένες να χαλαρώσουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και να προχωρήσουν σταδιακά σε άρση κυρώσεων και αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, ανάλογα με την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Σημαντικό κεφάλαιο των συνομιλιών παραμένει και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι δύο πλευρές εξετάζουν λύσεις που θα περιλαμβάνουν είτε την αραίωση είτε την παράδοση αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι να αποτραπεί οποιαδήποτε δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Στο μεταξύ, στο εσωτερικό του Ιράν, οι αρχές εξετάζουν την επανασύνδεση της χώρας με το παγκόσμιο διαδίκτυο, το οποίο παρέμενε περιορισμένο καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης. Η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, όταν διαπιστωθεί ότι η συμφωνία έχει πλέον οριστικοποιηθεί.

Η Τεχεράνη, πάντως, επιδιώκει η ενδεχόμενη συμφωνία να συμβάλει συνολικά στην αποκλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, αφήνοντας να εννοηθεί ότι επιθυμεί να συμπεριληφθεί και το μέτωπο ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.