Κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή παρά τις διπλωματικές επαφές: Πλήγματα σε Ιράν και Λίβανο - Πάνω από 30 νεκροί
Σκληρή πολεμική ρητορική
Οι τελευταίες εξελίξεις εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο μια πιο σταθερή και διαρκή κατάπαυση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή
Το Ιράν κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβίαση της εκεχειρίας, μετά τα αμερικανικά πλήγματα που πραγματοποιήθηκαν τη νύχτα στο νότιο τμήμα της χώρας. Την ίδια ώρα, στον Λίβανο, ισραηλινοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από τριάντα ανθρώπων, σύμφωνα με τις τοπικές Αρχές. Οι τελευταίες εξελίξεις εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο μια πιο σταθερή και διαρκή κατάπαυση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε: ΗΠΑ & Ιράν: Πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ "βλέπει" η Τεχεράνη παρά τις επιθέσεις
Παρά το γεγονός ότι από τις 8 Απριλίου οι εχθροπραξίες είχαν περιοριστεί αισθητά, οι πρόσφατες δηλώσεις περί προόδου στις συνομιλίες αντικαταστάθηκαν ξανά από σκληρή πολεμική ρητορική. Παράλληλα, ο άτυπος αποκλεισμός των στενών του Ορμούζ από το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα.
«Ο αμερικανικός τρομοκρατικός στρατός, συνεχίζοντας τις παράνομες και αδικαιολόγητες ενέργειές του μετά την κατάπαυση του πυρός (...) διέπραξε κατά τη διάρκεια των τελευταίων 48 ωρών κατάφωρη παραβίαση της ανακωχής στην περιφέρεια Ορμουζγκάν», ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών, χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση της παραβίασης. Προειδοποίησε ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα αφήσει καμιά μοχθηρή ενέργεια χωρίς ανταπόδοση».
Το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») ανακοίνωσε προχθές Δευτέρα ότι έπληξε «εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που προσπαθούσαν να ποντίσουν νάρκες» στο νότιο Ιράν. Η Τεχεράνη δεν επιβεβαίωσε επισήμως την πληροφορία αυτή. Ωστόσο, κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην Μπαντάρ Αμπάς (νότια), όπου βρίσκεται λιμάνι στρατηγικής σημασίας, κι ότι διενεργείτο έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης -ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν- έκαναν γνωστό ότι κατέρριψαν αμερικανικό μη επανδρωμένο εναέριο όχημα κι ότι άνοιξαν πυρ εναντίον άλλων αεροσκαφών που αποπειράθηκαν να παρεισφρήσουν στον ιρανικό εναέριο χώρο, χωρίς να διευκρινίσουν πότε ακριβώς.
Ενώ την προηγουμένη έμοιαζαν να ποντάρουν στην προοπτική συμφωνίας, οι διεθνείς χρηματαγορές φάνηκαν να ανακτούν χθες πιο «συνετές» διαθέσεις, σχολίασε η Ντανιέλα Χόθορν, αναλύτρια του Capital.com. Εξαίρεση η Γουόλ Στριτ που, απτόητη, έσπασε ρεκόρ στο κλείσιμο. Οι τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν κοντά στο επίπεδο των 100 δολαρίων.
Στο Ιράν, η πρόσβαση στο διαδίκτυο αποκαταστάθηκε εν μέρει, σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο NetBlocks, έπειτα από τη σχεδόν απόλυτη διακοπή της για σχεδόν τρεις μήνες, εξαιτίας του πολέμου που ξέσπασε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου. «Εδώ και μερικά λεπτά μπορώ να μπω σε ξένους ιστότοπους μέσω του παρόχου μου», είπε στο AFP 22χρονη κάτοικος της πόλης Κερμανσά, στο δυτικό Ιράν, σπεύδοντας ωστόσο να διευκρινίσει πως συνέχιζε να χρειάζεται να χρησιμοποιεί VPN (virtual private network) για να μπει σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης.
Παρά την ανταλλαγή απειλών, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται.
Κορυφαίοι ιρανοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο επικεφαλής ιρανός διαπραγματευτής, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ταξίδεψαν τη Δευτέρα στη Ντόχα. Ήταν η πρώτη φορά που μετέβησαν αξιωματούχοι του Ιράν στο Κατάρ αφότου ξέσπασε ο πόλεμος. Ο διοικητής της ιρανικής κεντρικής τράπεζας ταξίδεψε επίσης στο εμιράτο, για να συζητήσει σχετικά με κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί στο εξωτερικό εξαιτίας κυρώσεων των ΗΠΑ. Η Τεχεράνη απαιτεί να αποδεσμευτούν πόροι ύψους 24 δισεκατομμυρίων, σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου ειδήσεων Tasnim.
Πρόκειται για ένα από τα κυριότερα ζητήματα για τα οποία διαφωνούν τα μέρη, όπως και το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι σε δεύτερο χρόνο. Η Ουάσιγκτον, που κατηγορεί την Τεχεράνη ότι θέλει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο--κάτι που η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται επί δεκαετίες--αξιώνει να καταστραφεί το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά υψηλό βαθμό του Ιράν, η τύχη του οποίου παραμένει αβέβαιη από τον Ιούνιο του 2025, όταν η αεροπορία των ΗΠΑ βομβάρδισε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις-κλειδιά, εμπλεκόμενη στον πόλεμο των 12 ημερών του Ισραήλ εναντίον του ορκισμένου εχθρού του.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξής του με τον ηγέτη του Κατάρ, ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν τόνισε πως η χώρα είναι διατεθειμένη να διαμορφώσει πλαίσιο με «σεβασμό» ώστε «να τελειώσει ο πόλεμος», σύμφωνα με την ιρανική κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB.
Ο αμερικανός ομόλογός του φέρεται να αναζητεί τρόπο να γυρίσει τη σελίδα του πολέμου αυτού, καθώς, πέρα από το ότι είναι αντιδημοφιλής στη χώρα του, προκαλεί αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, πάνω απ’ όλα εξαιτίας του κλεισίματος του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ από την Τεχεράνη, αφού από αυτό διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται σε διεθνές επίπεδο.
Το άνοιγμα του στενού χαρακτηρίζεται μείζον διακύβευμα της διαδικασίας για να τερματιστεί ο πόλεμος κι η ένταση στη θαλάσσια αρτηρία αυτή παραμένει υψηλή. Δεξαμενόπλοιο με πετρέλαιο ανέφερε ότι έγινε στόχος πλήγματος χθες ανοικτά του σουλτανάτου του Ομάν, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία επιτήρησης της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προγραμματίζει σήμερα συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, την οποία αναμένεται ουσιαστικά να μονοπωλήσει το ζήτημα του Ιράν.
Στο άλλο βασικό θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν νέα σειρά πληγμάτων χθες, σκοτώνοντας δεκάδες πολίτες, σύμφωνα με τη λιβανική κυβέρνηση. Συνολικά 31 άνθρωποι, ανάμεσά τους τουλάχιστον τέσσερα παιδιά και τρεις γυναίκες, σκοτώθηκαν στις ισραηλινές επιθέσεις, ενώ άλλοι 40 τραυματίστηκαν, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό. Οι δεκατέσσερις από αυτούς σκοτώθηκαν στην Μπουρτζ ας Σαμάλι, κοντά στην Τύρο, διευκρίνισε η πηγή αυτή.
Ο στρατός του Ισραήλ ανακοίνωνε ταυτόχρονα πως διευρύνει τις χερσαίες επιχειρήσεις του εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν, πολύ πέρα από την «κίτρινη γραμμή» που επέβαλε στο νότιο τμήμα της χώρας. «Θα εντείνουμε τη δράση μας στον Λίβανο», επανέλαβε χθες ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, παρά την κατάπαυση του πυρός που θεωρητικά εφαρμόζεται από τη 17η Απριλίου.
Διαβάστε: ΗΠΑ & Ιράν: Πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ "βλέπει" η Τεχεράνη παρά τις επιθέσεις
Παρά το γεγονός ότι από τις 8 Απριλίου οι εχθροπραξίες είχαν περιοριστεί αισθητά, οι πρόσφατες δηλώσεις περί προόδου στις συνομιλίες αντικαταστάθηκαν ξανά από σκληρή πολεμική ρητορική. Παράλληλα, ο άτυπος αποκλεισμός των στενών του Ορμούζ από το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα.
«Ο αμερικανικός τρομοκρατικός στρατός, συνεχίζοντας τις παράνομες και αδικαιολόγητες ενέργειές του μετά την κατάπαυση του πυρός (...) διέπραξε κατά τη διάρκεια των τελευταίων 48 ωρών κατάφωρη παραβίαση της ανακωχής στην περιφέρεια Ορμουζγκάν», ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών, χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση της παραβίασης. Προειδοποίησε ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα αφήσει καμιά μοχθηρή ενέργεια χωρίς ανταπόδοση».
Το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») ανακοίνωσε προχθές Δευτέρα ότι έπληξε «εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που προσπαθούσαν να ποντίσουν νάρκες» στο νότιο Ιράν. Η Τεχεράνη δεν επιβεβαίωσε επισήμως την πληροφορία αυτή. Ωστόσο, κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην Μπαντάρ Αμπάς (νότια), όπου βρίσκεται λιμάνι στρατηγικής σημασίας, κι ότι διενεργείτο έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης -ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν- έκαναν γνωστό ότι κατέρριψαν αμερικανικό μη επανδρωμένο εναέριο όχημα κι ότι άνοιξαν πυρ εναντίον άλλων αεροσκαφών που αποπειράθηκαν να παρεισφρήσουν στον ιρανικό εναέριο χώρο, χωρίς να διευκρινίσουν πότε ακριβώς.
Ιράν: Μερική αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο
Ενώ την προηγουμένη έμοιαζαν να ποντάρουν στην προοπτική συμφωνίας, οι διεθνείς χρηματαγορές φάνηκαν να ανακτούν χθες πιο «συνετές» διαθέσεις, σχολίασε η Ντανιέλα Χόθορν, αναλύτρια του Capital.com. Εξαίρεση η Γουόλ Στριτ που, απτόητη, έσπασε ρεκόρ στο κλείσιμο. Οι τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν κοντά στο επίπεδο των 100 δολαρίων.Στο Ιράν, η πρόσβαση στο διαδίκτυο αποκαταστάθηκε εν μέρει, σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο NetBlocks, έπειτα από τη σχεδόν απόλυτη διακοπή της για σχεδόν τρεις μήνες, εξαιτίας του πολέμου που ξέσπασε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου. «Εδώ και μερικά λεπτά μπορώ να μπω σε ξένους ιστότοπους μέσω του παρόχου μου», είπε στο AFP 22χρονη κάτοικος της πόλης Κερμανσά, στο δυτικό Ιράν, σπεύδοντας ωστόσο να διευκρινίσει πως συνέχιζε να χρειάζεται να χρησιμοποιεί VPN (virtual private network) για να μπει σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης.
Παρά την ανταλλαγή απειλών, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται.
Κορυφαίοι ιρανοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο επικεφαλής ιρανός διαπραγματευτής, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ταξίδεψαν τη Δευτέρα στη Ντόχα. Ήταν η πρώτη φορά που μετέβησαν αξιωματούχοι του Ιράν στο Κατάρ αφότου ξέσπασε ο πόλεμος. Ο διοικητής της ιρανικής κεντρικής τράπεζας ταξίδεψε επίσης στο εμιράτο, για να συζητήσει σχετικά με κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί στο εξωτερικό εξαιτίας κυρώσεων των ΗΠΑ. Η Τεχεράνη απαιτεί να αποδεσμευτούν πόροι ύψους 24 δισεκατομμυρίων, σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου ειδήσεων Tasnim.
Πρόκειται για ένα από τα κυριότερα ζητήματα για τα οποία διαφωνούν τα μέρη, όπως και το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι σε δεύτερο χρόνο. Η Ουάσιγκτον, που κατηγορεί την Τεχεράνη ότι θέλει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο--κάτι που η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται επί δεκαετίες--αξιώνει να καταστραφεί το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά υψηλό βαθμό του Ιράν, η τύχη του οποίου παραμένει αβέβαιη από τον Ιούνιο του 2025, όταν η αεροπορία των ΗΠΑ βομβάρδισε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις-κλειδιά, εμπλεκόμενη στον πόλεμο των 12 ημερών του Ισραήλ εναντίον του ορκισμένου εχθρού του.
Διπλωματικές κινήσεις και νέα κλιμάκωση σε Ιράν και Λίβανο
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξής του με τον ηγέτη του Κατάρ, ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν τόνισε πως η χώρα είναι διατεθειμένη να διαμορφώσει πλαίσιο με «σεβασμό» ώστε «να τελειώσει ο πόλεμος», σύμφωνα με την ιρανική κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB.Ο αμερικανός ομόλογός του φέρεται να αναζητεί τρόπο να γυρίσει τη σελίδα του πολέμου αυτού, καθώς, πέρα από το ότι είναι αντιδημοφιλής στη χώρα του, προκαλεί αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, πάνω απ’ όλα εξαιτίας του κλεισίματος του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ από την Τεχεράνη, αφού από αυτό διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται σε διεθνές επίπεδο.
Το άνοιγμα του στενού χαρακτηρίζεται μείζον διακύβευμα της διαδικασίας για να τερματιστεί ο πόλεμος κι η ένταση στη θαλάσσια αρτηρία αυτή παραμένει υψηλή. Δεξαμενόπλοιο με πετρέλαιο ανέφερε ότι έγινε στόχος πλήγματος χθες ανοικτά του σουλτανάτου του Ομάν, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία επιτήρησης της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προγραμματίζει σήμερα συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, την οποία αναμένεται ουσιαστικά να μονοπωλήσει το ζήτημα του Ιράν.
Στο άλλο βασικό θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν νέα σειρά πληγμάτων χθες, σκοτώνοντας δεκάδες πολίτες, σύμφωνα με τη λιβανική κυβέρνηση. Συνολικά 31 άνθρωποι, ανάμεσά τους τουλάχιστον τέσσερα παιδιά και τρεις γυναίκες, σκοτώθηκαν στις ισραηλινές επιθέσεις, ενώ άλλοι 40 τραυματίστηκαν, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό. Οι δεκατέσσερις από αυτούς σκοτώθηκαν στην Μπουρτζ ας Σαμάλι, κοντά στην Τύρο, διευκρίνισε η πηγή αυτή.
Ο στρατός του Ισραήλ ανακοίνωνε ταυτόχρονα πως διευρύνει τις χερσαίες επιχειρήσεις του εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν, πολύ πέρα από την «κίτρινη γραμμή» που επέβαλε στο νότιο τμήμα της χώρας. «Θα εντείνουμε τη δράση μας στον Λίβανο», επανέλαβε χθες ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, παρά την κατάπαυση του πυρός που θεωρητικά εφαρμόζεται από τη 17η Απριλίου.
En