Έντονη πολιτική και κοινωνική συζήτηση προκαλεί η απόφαση της Σουηδίας καθώς η κυβέρνηση προωθεί μια από τις πιο αυστηρές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, σχεδιάζοντας φυλακές για 13χρονους. Αντιμέτωπη με την αυξανόμενη δράση εγκληματικών συμμοριών και τη στρατολόγηση ολοένα και μικρότερων παιδιών σε υποθέσεις δολοφονιών, βομβιστικών επιθέσεων και διακίνησης ναρκωτικών, η χώρα εξετάζει τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης από τα 15 στα 13 έτη. Το σχέδιο προβλέπει ότι οι ανήλικοι που εμπλέκονται στα σοβαρότερα εγκλήματα δεν θα οδηγούνται πλέον σε δομές κοινωνικής πρόνοιας αλλά σε ειδικές φυλακές, οι οποίες ήδη κατασκευάζονται σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η πρόταση έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις, με ειδικούς, πολιτικούς και οργανώσεις να προειδοποιούν για τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια τέτοια αλλαγή στις ζωές των παιδιών. 

Διαβάστε: Ρούμπιο: Υπό εξέταση η συμφωνία πώλησης όπλων 14 δισ. δολαρίων στην Ταϊβάν

Σουηδία: Η έκρηξη της βίας από συμμορίες

Τα τελευταία χρόνια η Σουηδία αντιμετωπίζει ένα πρωτοφανές κύμα βίας που συνδέεται με εγκληματικές οργανώσεις. Οι συμμορίες δραστηριοποιούνται κυρίως στη διακίνηση ναρκωτικών, στις απάτες και στις ληστείες, με τα παράνομα κέρδη τους να υπολογίζονται σε περίπου 185 δισεκατομμύρια σουηδικές κορώνες ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια.

Σύμφωνα με την αστυνομία, στη χώρα υπάρχουν περίπου 17.500 ενεργά μέλη συμμοριών και σχεδόν 50.000 συνεργάτες. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα κυκλώματα χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να στρατολογούν εφήβους αλλά ακόμη και παιδιά ηλικίας 11 ετών, τα οποία χρησιμοποιούνται σε δολοφονίες και βομβιστικές επιθέσεις.

Σουηδία: Το σχέδιο για μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το υφιστάμενο μοντέλο έχει αποτύχει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και ότι απαιτούνται πιο αυστηρά μέτρα. Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει ότι η ηλικία ποινικής ευθύνης θα μειωθεί στα 13 χρόνια από τα 15 που ισχύουν σήμερα. Παράλληλα, οι ανήλικοι που θα καταδικάζονται για σοβαρά αδικήματα όπως ανθρωποκτονίες και απόπειρες ανθρωποκτονίας θα κρατούνται σε ειδικά σωφρονιστικά καταστήματα. Μία από τις νέες φυλακές θα προορίζεται αποκλειστικά για κορίτσια.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρέμερ είχε δηλώσει τον Απρίλιο: «Αντιμετωπίζουμε μία επείγουσα κατάσταση». Όπως σημείωσε, μόνο το προηγούμενο έτος 52 παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών ενεπλάκησαν σε δικαστικές υποθέσεις που αφορούσαν φόνο ή απόπειρα φόνου.

Η ζωή στις νέες φυλακές ανηλίκων

Ένα από τα πρώτα σωφρονιστικά ιδρύματα που προετοιμάζονται για τη νέα εποχή βρίσκεται στο Ρόζερσμπεργκ, βόρεια της Στοκχόλμης. Οι υπεύθυνοι αναφέρουν ότι το μοντέλο λειτουργίας θα δίνει έμφαση στην εκπαίδευση, στη σχολική παρακολούθηση και στην ψυχολογική υποστήριξη. Οι κρατούμενοι θα έχουν πρόσβαση σε τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδια, χώρους άθλησης και οργανωμένες δραστηριότητες. Τα κελιά θα κλειδώνουν από τις 8 το βράδυ, ενώ θα υπάρχουν ακόμη και μαθήματα σκακιού για την ενίσχυση της συγκέντρωσης.

Ο διευθυντής της φυλακής Γκάμπριελ Ουέσμαν παραδέχθηκε ότι η διαχείριση παιδιών τέτοιας ηλικίας αποτελεί μεγάλη πρόκληση.  «Θα μεγαλώσουν εδώ», δήλωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι πολλοί από τους ανήλικους δεν έχουν ζήσει ποτέ μακριά από την οικογένειά τους.

Οι αντιδράσεις και οι αμφιβολίες

Παρά τα επιχειρήματα της κυβέρνησης, αρκετοί ειδικοί και πολιτικοί εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις. Η εκπρόσωπος του Κόμματος του Κέντρου Βίλμα Ροθ υποστήριξε ότι ένα παιδί 13 ετών παραμένει παιδί και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσα από τις δομές κοινωνικής πρόνοιας και όχι μέσω της φυλάκισης. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι στη Δανία είχε εφαρμοστεί αντίστοιχο μέτρο το 2010, με μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 14 χρόνια, χωρίς όμως να καταγραφεί ουσιαστική μείωση της εγκληματικότητας.

Ο καθηγητής Εγκληματολογίας του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης Φελίπε Εστράδα Ντόρνερ προειδοποίησε ότι η φυλάκιση περιθωριοποιημένων παιδιών μπορεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις προοπτικές τους στη ζωή. Παρόλα αυτά αναγνώρισε ότι η κοινωνία οφείλει να προστατευθεί από ακραία εγκλήματα.  «Δεν μπορούμε να έχουμε δολοφόνους να περπατούν στους δρόμους μας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η κρίσιμη ψηφοφορία για το νομοσχέδιο έχει προγραμματιστεί για τις 15 Ιουνίου και το αποτέλεσμά της αναμένεται να καθορίσει τη μελλοντική πολιτική της Σουηδίας απέναντι στην εγκληματικότητα των ανηλίκων.