Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν, υπέγραψαν εξ αποστάσεως χθες, Τετάρτη, το βράδυ τη διμερή συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται ότι θα αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων της Ουάσινγκτον και τις λεπτομέρειες να μένουν να διευθετηθούν στις περαιτέρω διαπραγματεύσεις, οι οποίες αναμένεται να αρχίσουν αύριο, Παρασκευή.

Τα δύο μέρη κατέληξαν αυτή την εβδομάδα σε συμφωνία για να τελειώσει η ένοπλη σύρραξη, η οποία ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στοιχίζοντας τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

Το «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που συμπεριλαμβάνει το μέτωπο του Λιβάνου, υπογράφτηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία.

Τραμπ: "Το υπέγραψα στις Βερσαλλίες"

«Μόλις το υπέγραψα, το υπέγραψα στις Βερσαλλίες», είπε ο Ρεπουμπλικανός στον Τύπο, εξερχόμενος από παλάτι στις Βερσαλλίες όπου του παρατέθηκε επίσημο δείπνο. Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε κατόπιν μέσω X βίντεο στο οποίο φαίνεται να βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, έχοντας καθισμένο στο πλάι του τον Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν, που τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών του, Μάρκο Ρούμπιο, όρθιο πίσω του.


Το κείμενο υπογράφτηκε από τον Ιρανό πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν, και τον Αμερικανό ομόλογό του, ανακοίνωσε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Το πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε φωτογραφίες που εικονίζουν τον πρόεδρο Πεζεσκιάν καθώς υπέγραφε.


Κατά το Press TV, ο κ. Μπαγαεΐ σημείωσε πως η απόφαση το έγγραφο να υπογραφτεί από τους προέδρους δεν ήταν τυχαία. Το ότι το υπέγραψαν οι αρχηγοί των δύο κρατών σημαίνει πως θα είναι αυξημένο το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε παραβίασης, εξήγησε, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο.

Αναλυτές σημείωσαν ότι η Τεχεράνη προτιμούσε να αποφύγει δημόσιες χειραψίες Ιρανών με Αμερικανούς αξιωματούχους σε επίσημη τελετή υπογραφής - η ιρανική πλευρά προσάπτει στην αμερικανική ευθύνες για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ την 28η Φεβρουαρίου και το πολιτικό κόστος τέτοιων εικόνων δεν θα ήταν ακριβώς ευκαταφρόνητο στο εσωτερικό.

Το Ορμούζ θα ανοίξει "χωρίς καθυστέρηση", διεμήνυσε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν

Η υπογραφή της συμφωνίας από τους προέδρους σημαίνει πως το στενό του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση» και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως», διαβεβαίωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ο Πακιστανός πρωθυπουργός, Σαμπάζ Σαρίφ.

Επιβεβαίωσε εξάλλου ότι θα οργανωθεί αύριο, Παρασκευή, στην Ελβετία τελετή για να τιμηθεί η σημαντική «εξέλιξη» και να αρχίσουν «τεχνικές συνομιλίες» ανάμεσα στα μέρη.

Ως χθες βράδυ αναμενόταν ότι τη συμφωνία θα υπέγραφαν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, και ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, αύριο, Παρασκευή, στην Ελβετία.

"Αποτυχία των ΗΠΑ", το μήνυμα Γκαλιμπάφ - "Μεγάλη νίκη για το Ιράν", δηλώνει ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ

Η συμφωνία «καταγράφει την αποτυχία των ΗΠΑ», έκρινε χθες βράδυ κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην κρατική τηλεόραση ο κ. Γκαλιμπάφ.

Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, λιβανικού σιιτικού κινήματος προσκείμενου στην Τεχεράνη, ο Ναΐμ Κάσεμ, εξέλαβε από την πλευρά του τη συμφωνία ως «μεγάλη νίκη» για το Ιράν, το οποίο ευχαρίστησε επειδή επέμεινε να συμπεριληφθεί σε αυτήν το μέτωπο του Λιβάνου.

Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του παρότρυνε την κυβέρνηση στη Βηρυτό να «εκμεταλλευτεί» τη συμφωνία για να «διώξει το Ισραήλ» από το έδαφος του Λιβάνου.

Αντίπαλοι του κινήματος κατηγορούν τη Χεζμπολάχ πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο τη 2η Μαρτίου, εκτοξεύοντας ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ, για να εκδικηθεί τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.

Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Κάσεμ, κάλεσε ακόμα τη λιβανική κυβέρνηση να σταματήσει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, που άρχισαν τον Απρίλιο υπό την αιγίδα της Ουάσινγκτον.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, τόνισε νωρίτερα πως η διαδικασία είναι «ανεξάρτητη» από τη συμφωνία Ουάσινγκτον-Τεχεράνης.

Δύο μήνες διαπραγματεύσεων

Το κείμενο της συμφωνίας, που ανέγνωσε χθες Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους, προβλέπει πως η Ουάσινγκτον θα αναστείλει, από τη στιγμή της υπογραφής, τις κυρώσεις της που εμπόδιζαν τις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου. Δέχτηκε επίσης να προχωρήσει στην άρση του συνόλου των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης σε περίπτωση σύναψης οριστικής συμφωνίας έπειτα από διαπραγματεύσεις διάρκειας εξήντα ημερών.

Κατά τη διάρκειά τους, οι κυβερνήσεις των δύο χωρών θα συζητήσουν για τη δημιουργία «μηχανισμού που θα επιτρέψει την επεξεργασία» των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, με την καταφυγή σε μέθοδο αραίωσής του «υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ», του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, σημείωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, που είδε «μεγάλη νίκη» για την Ουάσινγκτον στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν θα επιτρέψει εντός τριάντα ημερών την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, το de facto κλείσιμο του οποίου, αφότου ξέσπασε ο πόλεμος, κλόνισε την παγκόσμια οικονομία.

Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν, εφόσον συναφθεί οριστική συμφωνία, να διευκολύνουν, σε συντονισμό με «περιφερειακούς εταίρους» τους, ιδίως μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς πάντως αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.

Το Ιράν δημοσιοποίησε χθες το κείμενο της συμφωνίας μέσω του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων IRNA.

Αυτά είναι τα 14 σημεία του κειμένου συμφωνίας ΗΠΑ & Ιράν

Το έγγραφο συμφωνίας των 14 σημείων καθορίζει διατάξεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τη χαλάρωση ορισμένων οικονομικών περιορισμών στο Ιράν και καθορίζει τις προσδοκίες για την αντιμετώπιση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν κατά τη διάρκεια μελλοντικών τεχνικών συνομιλιών. Έχει τίτλο «Μνημόνιο Συνεργασίας του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν». «Πρόκειται ουσιαστικά για μια συμφωνία που μας επιτρέπει να ανοίξουμε αμέσως τα Στενά του Ορμούζ, να δεσμευτούν οι Ιρανοί να καταστρέψουν το εμπλουτισμένο ουράνιο και στη συνέχεια μας δίνει μια ευκαιρία όπου, αν οι Ιρανοί βελτιώσουν την καλή τους συμπεριφορά, εμείς θα απαντήσουμε χαλαρώνοντας κάποιες δηλώσεις, που μπορεί να τους καταστήσει μια πιο ευημερούσα χώρα», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος. Το μνημόνιο αναμένεται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή, ενεργοποιώντας ένα χρονικό περιθώριο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων της συμφωνίας.

  1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συναντίληψης τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια ο ένας εναντίον του άλλου και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας ο ένας εναντίον του άλλου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.
  2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
  3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
  4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και αποτρέπουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και αποκαθιστούν την κυκλοφορία εντός μέγιστης προθεσμίας 30 ημερών στην πλήρη της δυναμικότητα. Η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας εκ μέρους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης την υποχρέωση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
  5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
  6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα συμφωνηθεί και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
  7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλα τα είδη κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς.
  8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνημένων ζητημάτων που σχετίζονται με την πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.
  9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
  10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδίδει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών εργασιών, των ασφαλειών, των μεταφορών και των συναφών.
  11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου που καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα για χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες και άδειες σε αυτή τη βάση.
  12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα συσταθεί μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και της μελλοντικής δέσμευσης σε σχέση με την Τελική Συμφωνία.
  13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μετά την παραλαβή διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.
  14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Οι αντιδράσεις στον απόηχο της υπογραφής της συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν

Οι αρχηγοί των κρατών της G7, η σύνοδος της οποίας μόλις διεξήχθη στη Γαλλία, εξήραν σε κοινή τους ανακοίνωση την «ιστορική ευκαιρία να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές δραστηριότητές του» και το πρόγραμμά του για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων.

Μήνυμα υπέρ της συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έστειλε και ο Εμανουέλ Μακρόν, λίγες ώρες μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης από τον Ντόναλντ Τραμπ στις Βερσαλλίες. Ο Γάλλος πρόεδρος έκανε λόγο για μια εξέλιξη που «ανοίγει τον δρόμο για διαρκή ειρήνη», εκτιμώντας παράλληλα ότι θα συμβάλει στη μείωση των τιμών της ενέργειας διεθνώς.

Ο Εμανουέλ Μακρόν δημοσιοποίησε μέσω της πλατφόρμας Χ βίντεο από τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράφει το Μνημόνιο Κατανόησης ΗΠΑ - Ιράν στο παλάτι των Βερσαλλιών. Στο βίντεο ακούγεται ο Ντόναλντ Τραμπ να σχολιάζει τη διαδικασία λέγοντας: «Αυτό δεν ήταν εύκολο», λίγο πριν βάλει την υπογραφή του στο έγγραφο.

Στην ανάρτησή του, ο Μακρόν χαρακτήρισε τη συμφωνία σημαντική εξέλιξη για τη σταθερότητα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και για τη διεθνή οικονομία.

«Ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε απόψε στις Βερσαλλίες τη συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος.

Πρόσθεσε ότι η συμφωνία «ανοίγει τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη» και ότι επιτρέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.

«Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για τους συμπολίτες μας, το οποίο θα επιτρέψει σύντομα τη μείωση των τιμών της ενέργειας», σημείωσε ο Μακρόν.


Η Κίνα από την πλευρά της εκτίμησε πως είναι «απόλυτα απαραίτητο» να εφαρμόσουν πλήρως «όλα τα μέρη» τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές «επεμβάσεις», κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του υπουργού Εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, έκανε γνωστό το Πεκίνο.

Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, η χώρα του οποίου εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, τόνισε την ανάγκη να γίνει «σωστή διαχείριση» της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ και να καταπραϋνθούν «οι έντονες ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας».

Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με μικρή άνοδο χθες, με τις αγορές να μοιάζουν επιφυλακτικές πριν από την υπογραφή της συμφωνίας· το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλία αναφοράς, σημείωσε άνοδο 0,75% στα 79,55 δολάρια το βαρέλι.