Αποκάλυψη και σοκ: Ασύλληπτη τραγωδία έπληξε τη Βενεζουέλα, με τη 205η εθνική επέτειο της Μάχης του Καραμπόμπο (σ.σ.: 24 Ιουνίου 1821, με τον Σιμόν Μπολίβαρ να ηγείται και να επικρατεί των Ισπανών, ανοίγοντας τον δρόμο για τη «Μεγάλη Κολομβία», που είναι η Κολομβία και η Βενεζουέλα) να στιγματίζεται από τα 39 δευτερόλεπτα των «δίδυμων» δονήσεων 7,2 και 7,5 Ρίχτερ λίγα λεπτά μετά τις 6 το απόγευμα τοπική ώρα (περί τη 1 τα ξημερώματα της Πέμπτης, 25 Ιουνίου, σε ελληνική ώρα).

Σύμφωνα με στοιχεία της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ (USGS), ο πρώτος σεισμός, μεγέθους 7,2 Ρίχτερ, καταγράφηκε λίγο μετά τις 18:04 (τοπική ώρα αναφοράς) κοντά στο Σαν Φελίπε, πρωτεύουσα της πολιτείας Γιαρακούι. Μόλις 40 δευτερόλεπτα αργότερα ακολούθησε δεύτερη και ισχυρότερη δόνηση, μεγέθους 7,5 Ρίχτερ, με επίκεντρο 23 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Γιουμάρε, που βρίσκεται επίσης στην πολιτεία Γιαρακούι. Οι δονήσεις έγιναν αισθητές ακόμα και στην Κολομβία, ενδεικτικές της ενέργειας που απελευθερώθηκε.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι παρέμεναν μέχρι το πρωί της Παρασκευής αγνοούμενοι, με τον αριθμό τους να υπολογίζεται σε περίπου 50.000, ενώ είχαν επιβεβαιωθεί 235 νεκροί και 4.300 τραυματίες. Συγκλονιστικές εικόνες έκαναν τον γύρο του κόσμου, με συγγενείς αγνοουμένων να σκάβουν ακόμα και με γυμνά χέρια στα συντρίμμια των κτιρίων, αναζητώντας τους αγαπημένους τους.

Σεισμοί στη Βενεζουέλα: Οι καταστροφές στο Καράκας

Ανυπολόγιστες είναι και οι ζημιές που έχουν καταγραφεί στην πρωτεύουσα, Καράκας. Ωστόσο, στο επίκεντρο της καταστροφής είναι η κοντινή, περί τα 30 χλμ. πιο βόρεια, παράκτια πόλη Λα Γκουάιρα, με την κατάσταση για τον εντοπισμό επιζώντων κάτω από τα συντρίμμια, όσο περνούν τα 24ωρα, να γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Η καταστροφή, δε, διογκώνεται από το γεγονός ότι και οι δύο σεισμοί ήταν επιφανειακοί, ενώ έπληξαν το βόρειο, πιο πυκνοκατοικημένο τμήμα της χώρας.

Από εκεί και πέρα, ως προς τα αίτια, η γεωγραφία διαδραματίζει τον δικό της καθοριστικό ρόλο: Η περιοχή της Καραϊβικής θεωρείται από τις πιο ενεργές σεισμικές ζώνες στον κόσμο, καθώς εκεί συνδέονται η τεκτονική πλάκα της Καραϊβικής με τη νοτιοαμερικανική πλάκα. Η συνεχής κίνηση αυτών των πλακών δημιουργεί ισχυρές πιέσεις στα υπόγεια ρήγματα, προκαλώντας συχνά μεγάλους σεισμούς, που έχουν αφήσει πίσω τους χιλιάδες θύματα σε χώρες όπως η Βενεζουέλα, η Αϊτή (όπου η δόνηση των 7,2 Ρίχτερ στο νότιο τμήμα, το 2021, άφησε πίσω της πάνω από 2.200 νεκρούς και 12.000 τραυματίες), η Δομινικανή Δημοκρατία και περιοχές της Κεντρικής Αμερικής.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται πως η Λατινική Αμερική «απλώνεται» κατά μήκος του ανατολικού τμήματος του «Δακτυλίου της Φωτιάς», που «βρίσκεται» στον Ειρηνικό Ωκεανό: Έχει πεταλοειδές σχήμα 40.000 χιλιομέτρων και σχετίζεται με μία συνεχή σειρά ωκεάνιων τάφρων, ηφαιστειακών τόξων και ηφαιστειακών ζωνών ή/και κινήσεις τεκτονικών πλακών. Περιλαμβάνει 452 ηφαίστεια και περιέχει πάνω από το 75% των ενεργών και ανενεργών ηφαιστείων του κόσμου. Περίπου το 90% των σεισμών παγκοσμίως και το 81% των μεγαλύτερων δονήσεων που σημειώνονται ανά την υφήλιο συμβαίνουν κατά μήκος του «Δακτυλίου της Φωτιάς».

"Σαν 180 ατομικές βόμβες"

Τα 7,5 Ρίχτερ ήταν ο ισχυρότερος σεισμός που έχει σημειωθεί στη χώρα εδώ και 126 χρόνια, ωστόσο δεν είναι κάτι μοναδικό στην ιστορία της Βενεζουέλας, όπως γίνεται αντιληπτό και από τη γεωφυσική. Επίσης, και τα ζεύγη σεισμών είναι σπάνια, αλλά συμβαίνουν. Το 2023, μια σειρά δύο σεισμών έπληξε την Τουρκία και τη Συρία, με μέγεθος 7,8 και 7,7 Ρίχτερ. Αυτοί συνέβησαν σε απόσταση μόλις 95 χιλιομέτρων και με διαφορά 9 ωρών, επηρεάζοντας 14 εκατομμύρια ανθρώπους και προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές.

Ενδεικτική της έντασης του σεισμού είναι η δήλωση του Έλληνα καθηγητή του ΕΚΠΑ και προέδρου του ΟΑΣΠ, Ευθύμη Λέκκα: «Οι δύο σεισμοί ισοδυναμούσαν με 180 ατομικές βόμβες σαν αυτές που έπεσαν στη Χιροσίμα».

Σε ό,τι αφορά τη λατινοαμερικανική χώρα που είναι στο επίκεντρο της καταστροφής, τη Βενεζουέλα, ο διπλός αυτός σεισμός είναι ο χειρότερος από τη δόνηση που «χτύπησε» το 1997 την πολιτεία Σούκρε. Τότε είχαν χάσει τη ζωή τους 73 άνθρωποι και οι τραυματίες ήταν εκατοντάδες. Η πιο πολύνεκρη ήταν η δόνηση του 1967: Στις 29 Ιουλίου, ο σεισμός των 6,6 Ρίχτερ που σημειώθηκε κοντά στο Καράκας και συνετέλεσε και στην εμφάνιση ενός μικρού τσουνάμι άφησε πίσω του 245 νεκρούς και χιλιάδες τραυματίες, ενώ προκάλεσε τεράστιες υλικές ζημιές.

Εστιάζοντας στην τελευταία δεκαετία, ο πιο ισχυρός σεισμός, που καταγράφηκε στις 21 Αυγούστου 2018 στην πόλη Καρούπανο (και πάλι στην πολιτεία Σούκρε), έγινε αισθητός σε αρκετές πολιτείες και προκάλεσε υλικές ζημιές σε κτίρια στο Καράκας και στο ανατολικό τμήμα της χώρας.

Με την απλή περιγραφή των ανωτέρω, καθίσταται και πάλι σαφές ότι το πιο σεισμογενές τμήμα της χώρας είναι το παράκτιο, προς την Καραϊβική, αποδεικνύοντας την έντονη δραστηριότητα της περιοχής.

Ένα άλλο σημείο που έχει το δικό του ενδιαφέρον να καταγραφεί είναι το ότι την Πέμπτη, ενώ τα δραματικά συμβάντα στη Βενεζουέλα είχαν λάβει χώρα, λίγες ώρες αργότερα, ένας άλλος ισχυρός σεισμός έπληττε την Ιαπωνία: 7,2 Ρίχτερ ήταν η δόνηση που σημειώθηκε σε θαλάσσιο χώρο ανοικτά της επαρχίας Ιουάτε, με εστιακό βάθος 50 χλμ., σύμφωνα με την Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία. Ωστόσο, οι τραυματίες ήταν μόλις 8, καθώς η ασιατική χώρα, ως γνωστόν, έχει επενδύσει τα μέγιστα στην αντισεισμική θωράκιση, με την εικόνα να απέχει παρασάγγας από τα τεκταινόμενα στο δυτικό ημισφαίριο.


*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»