Αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεσμεύτηκε για γρήγορη νίκη επί του Ιράν, η σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών συνεχίζεται, ενώ μια πιθανή διπλωματική λύση δεν μοιάζει να είναι κοντά. Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δεσμευτεί για μια «οικονομική D-Day», στο πλαίσιο της οποίας κάθε χώρα που έχει οικονομικές σχέσεις με το Ιράν θα αντιμετωπίσει «τεράστιες» οικονομικές επιπτώσεις.

Διαβάστε: Τραμπ: Πιέζει ασφυκτικά τους συμμάχους του για το Ιράν θέτοντας ένα σκληρό δίλημμα - "Ή είστε μαζί μας ή απέναντι μας", το μήνυμα των ΗΠΑ


Η νέα στρατηγική των ΗΠΑ για πίεση στο Ιράν

Το Ιράν, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπο με κυρώσεις εδώ και πολλά χρόνια και δεν φαίνεται να αλλάζει στάση, καθώς. Το βασικό ερώτημα που προκύπτει για τις ΗΠΑ, επομένως, είναι αν οι πρόσθετες κυρώσεις θα αποδώσουν.

Αρκετές λεπτομέρειες της νέας στρατηγικής των Ηνωμένων Πολιτειών είναι άγνωστες, με τον υπουργό Οικονομικών της χώρας, Σκοτ Μπέσεντ να έχει υποσχεθεί ότι θα τις παρουσιάσει σε συνέντευξη Τύπου στις 24 Αυγούστου. Ωστόσο, όπως είπε στο CNBC, οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να αναλάβουν δράση εναντίον οποιασδήποτε χώρας που θεωρούν ότι βοηθάει το Ιράν. «Είτε είστε μαζί μας είτε εναντίον μας», δήλωσε. «Αν επιμένετε να συναλλάσσεστε με το Ιράν, είτε μεταφέροντας χρήματα, είτε αγοράζοντας το πετρέλαιό του, είτε πραγματοποιώντας θαλάσσιες μεταφορές, τότε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και η αμερικανική κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσουν όλη τους τη δύναμη για να επιβάλουν κυρώσεις εναντίον σας».

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε τις κυρώσεις «νέα φάση» της σύγκρουσης. «Θα προσπαθήσουν να ασκήσουν οικονομική πίεση σε εμάς, αλλά αυτό που έχει γίνει σαφές τις τελευταίες δύο εβδομάδες είναι ότι εκείνοι έχουν αισθανθεί πολύ μεγαλύτερη πίεση από ό,τι εμείς», δήλωσε ο Βανς. «Θα συνεχίσουμε προς αυτή την κατεύθυνση, επειδή πιστεύουμε ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να επιτύχουμε τελικά τον τελικό στόχο».

"Το τι προσπαθούν να επιτύχουν οι ΗΠΑ παραμένει αναπάντητο"

Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με αμερικανικές από το 1979. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ανακοινώσει την επιχείρηση «Economic Fury», στρατηγική οικονομικής πίεσης που συνδυάζει κυρώσεις με ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών.

Ο Ιμράν Μπαγιούμι, ειδικός στη γεωστρατηγική στο Atlantic Council στην Ουάσινγκτον και πρώην σύμβουλος πολιτικής στο υπουργείο Άμυνας, δήλωσε στο BBC ότι η τελευταία ανακοίνωση πιθανότατα αποτελεί αποτέλεσμα της αυξανόμενης απογοήτευσης. «Πρόκειται ουσιαστικά για μια αναγνώριση ότι οι ΗΠΑ έχουν σχεδόν εγκλωβιστεί σε αυτόν τον πόλεμο», υπογράμμισε. «Είναι μια ακόμη προσπάθεια άσκησης οικονομικής πίεσης». «Αυτό είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ», πρόσθεσε. «Δεν έχουμε δει να παρουσιάζεται από την κυβέρνηση μια σαφής στρατηγική, είτε με στρατιωτικά είτε με οικονομικά μέσα. Το ερώτημα για το τι προσπαθούν να επιτύχουν οι ΗΠΑ παραμένει αναπάντητο».

Ο Μάικλ Πάρκερ, ειδικός στις κυρώσεις, δήλωσε ότι το νέο πλάνα αποτελεί προσπάθεια να «διευρυνθεί η οικονομική ακτίνα» των κυρώσεων. «Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει σε μεγάλο βαθμό την απειλή αυτών των δευτερογενών κυρώσεων κατά ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, προκειμένου να ενθαρρύνουν τη συμμόρφωση με την πολιτική των κυρώσεων», ανέφερε. «Όμως, πρόκειται για έναν μοχλό που δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς, όσον αφορά τη στόχευση οποιασδήποτε δραστηριότητας συνδέεται με το αμερικανικό δολάριο και ταυτόχρονα με το Ιράν», πρόσθεσε ο ίδιος.

Από τι εξαρτάται η αποτελεσματικότητα 

Ως παράδειγμα ανέφερε ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που βοηθούν το Ιράν. Το πώς θα απαντήσει η Τεχεράνη δεν είναι γνωστό, όμως ειδικοί στις κυρώσεις επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής η χώρα έχει βρει τρόπους για να τις παρακάμπτει. «Βλέπουμε συνεχώς να εμφανίζονται νέα ονόματα, επειδή το Ιράν προσαρμόζεται πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Μοχάμεντ Χαμούντα, διευθυντής ελέγχου εξαγωγών και κυρώσεων στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. «Όποιες κυρώσεις κι αν επιβληθούν, βρίσκουν έναν νέο δρόμο για να τις παρακάμψουν».

«Οι κυρώσεις υπάρχουν όλες στα χαρτιά, αλλά η δύσκολη δουλειά γίνεται παρασκηνιακά», δήλωσε ο Χαμούντα. «Υπάρχουν ομάδες σε όλο τον κόσμο που προσπαθούν να επιβάλουν τις κυρώσεις και να εντοπίσουν τα εμπλεκόμενα μέρη, γι’ αυτό και το Ιράν πρέπει να προσπαθεί να προσαρμόζεται».

Η αποτελεσματικότητα αυτών των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιδράσουν οι χώρες που απειλούνται. «Ένα μέρος αυτού δεν εξαρτάται από το Ιράν», δήλωσε ο Πάρκερ. «Η ικανότητα του Ιράν να διαφεύγει ή να αποφεύγει τις κυρώσεις εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προθυμία άλλων χωρών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να του προσφέρουν πρόσβαση στο επίσημο τραπεζικό σύστημα».

Ο Πάρκερ εκτιμά ότι οι κυρώσεις είναι «τόσο ισχυρές όσο» η προθυμία των χωρών να συμμορφωθούν με τις ΗΠΑ ή να αντιμετωπίσουν κυρώσεις. «Δεν μπορώ πραγματικά να φανταστώ την Κίνα να συμφωνεί σε κάτι τέτοιο, για παράδειγμα», δήλωσε ο Μπαγιούμι. «Αυτά τα κράτη έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να διαχειρίζονται τα δικά τους συμφέροντα στις σχέσεις τους με την κυβέρνηση Τραμπ». «Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι αυτό είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο», πρόσθεσε. «Όμως το ευρύτερο ζήτημα της στρατηγικής παραμένει. Χωρίς αυτήν, δεν είμαι βέβαιος ότι αυτό θα αλλάξει κάτι μακροπρόθεσμα».