«Υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ η ασφάλεια της Αρκτικής» είναι το μήνυμα της Δανίας, λίγο πριν πέσουν οι υπογραφές με τις ΗΠΑ για την ιστορική συμφωνία ασφαλείας που αφορά τη Γροιλανδία. Ένα από τα βασικά αιτήματα του Ντόναλντ Τραμπ για το αρκτικό νησί φαίνεται να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των εξελίξεων, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος εδώ και μήνες πιέζει για «μόνιμο έλεγχο» των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέττε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν αναμένεται να υπογράψουν τη σχετική συμφωνία. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι λεπτομέρειες και οι τελικοί όροι στους οποίους έχουν καταλήξει οι τρεις πλευρές δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Λίγο πριν από τις υπογραφές, η Δανία έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η ασφάλεια της Αρκτικής, ακόμη και μετά τη συμφωνία, θα παραμείνει υπό την ευρύτερη ομπρέλα του ΝΑΤΟ και δεν θα αποτελεί αποκλειστική υπόθεση ούτε των ΗΠΑ ούτε της Δανίας. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κάνει λόγο για «μόνιμο έλεγχο των ΗΠΑ» στη Γροιλανδία. Ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει μέχρι στιγμής σχολιαστεί από την ηγεσία της Γροιλανδίας ή της Δανίας, ενώ παραμένει ασαφές πώς συνδέεται με το περιεχόμενο της επικείμενης συμφωνίας, οι όροι της οποίας δεν έχουν ακόμη δοθεί στη δημοσιότητα.

Το βέβαιο είναι ότι η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αρκτική αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και στρατηγική σημασία. Για τη Δανία και τη Γροιλανδία, κεντρικό ζητούμενο παραμένει η ενίσχυση της ασφάλειας του νησιού, με παράλληλο σεβασμό στην κυριαρχία και το ιδιαίτερο καθεστώς της Γροιλανδίας.

Η συμφωνία θα υπογραφεί την Τρίτη, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, της πρωθυπουργού της Δανίας Μέττε Φρεντέρικσεν και του πρωθυπουργού της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.

Γροιλανδία: Tι θα προβλέπει η συμφωνία με τις ΗΠΑ

Η συμφωνία έρχεται μετά από μήνες πιέσεων εκ μέρους του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τη Γροιλανδία και κατά καιρούς έχει αρνηθεί να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος για να αποκτήσει αυτό το ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας.

Οι απειλές του, οι οποίες κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, προκάλεσαν διπλωματική κρίση στους κόλπους του ΝΑΤΟ και ώθησαν τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον με στόχο την εκτόνωση της έντασης.

«Η συμφωνία θα έχει μια μορφή όπου την ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική δεν θα έχουν μόνο η Δανία ή οι ΗΠΑ», δήλωσε την Κυριακή ο δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν στο δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό TV2. Πρόσθεσε ότι σε μεγάλο βαθμό «το ΝΑΤΟ θα είναι αυτό που θα μεριμνά για την Αρκτική».

Ενίσχυση ''της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας''

Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε το Σάββατο ότι η συμμαχία καλωσορίζει τη συμφωνία, η οποία «θα βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σ’ αυτή τη ζωτικής σημασίας περιοχή».

Ο Ράσμουσεν, ο οποίος στη διάρκεια της νύκτας ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη, αρνήθηκε να συζητήσει το περιεχόμενο της συμφωνίας.

«Όμως έχουμε δηλώσει εξαρχής ότι είμαστε ανοικτοί να διασφαλίσουμε τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ», δήλωσε σήμερα ο Ράσμουσεν στο δανικό πρακτορείο ειδήσεων Ritzau.

Ο Τραμπ υποστήριξε την Παρασκευή, σε ανάρτησή του στο Truth Social, ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και άλλων αναγκών στη Γροιλανδία» και ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να έχει βάση ή στρατιωτική παρουσία εκεί χωρίς τη γραπτή έγκριση της Ουάσινγκτον.

Η Δανία δεν έχει απαντήσει στον ισχυρισμό του Τραμπ, αν και η Κοπεγχάγη είχε νωρίτερα παραδεχθεί πως επί δεκαετίες δεν επένδυε όσο θα έπρεπε στην άμυνα της Γροιλανδίας και δεσμεύθηκε να επεκτείνει τη στρατιωτική παρουσία της στο νησί, μεταξύ άλλων και με περισσότερα στρατεύματα του ΝΑΤΟ.

Δεν έχουν γίνει γνωστές σημαντικές λεπτομέρειες, περιλαμβανομένου του αν η συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συμφωνία του 1951 που αποτελεί τη νομική βάση για την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας επεδίωξε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη σχετικά με τη συμφωνία.

Ο Έρικ Γένσεν, αντιπολιτευόμενος βουλευτής στη Γροιλανδία, έγραψε στο Facebook ότι διάβασε το σχέδιο συμφωνίας

«Αισθάνθηκα καθησυχασμένος και δεν ανησυχώ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών του νησιού κάνει καλή δουλειά.