Το πιο θερμό καλοκαίρι που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη ήταν το φετινό, με το 52% της ηπείρου να εκτίθεται σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και τη θερμική καταπόνηση να λαμβάνει πρωτοφανείς διαστάσεις.

Διαβάστε:  Έκθεση: Η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών στους πόλους απειλεί υποδομές και βιοποικιλότητα - "Το μήνυμα είναι πολύ ξεκάθαρο"

Διαδοχικά κύματα καύσωνα φέτος στην Ευρώπη

Η Ευρώπη, η οποία θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη ήπειρο, βίωσε σχεδόν διαδοχικά κύματα καύσωνα, τα οποία ξεκίνησαν ασυνήθιστα νωρίς, ήδη από την άνοιξη. Οι υψηλές θερμοκρασίες κατέρριψαν σειρά ρεκόρ και συνδέθηκαν με δεκάδες χιλιάδες θανάτους που αποδίδονται στη θερμική καταπόνηση.

«Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του 2026 ήταν ότι η ζέστη ήταν αξιοσημείωτη όχι μόνο λόγω της έντασής της, αλλά και εξαιτίας της γεωγραφικής έκτασής της», δήλωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (CEPMMT), που διαχειρίζεται το πρόγραμμα Κοπέρνικος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κοπέρνικου, το καλοκαίρι του 2026 ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί στη δυτική Ευρώπη, ενώ τέσσερα από τα δέκα πιο έντονα κύματα ζέστης που έχουν καταγραφεί στην ήπειρο σημειώθηκαν φέτος, με τη Γαλλία, τη Βρετανία και το Βέλγιο να βρίσκονται μεταξύ των περιοχών που επηρεάστηκαν περισσότερο.

Παρά την ένταση των φετινών φαινομένων, το κύμα καύσωνα του 2003 εξακολουθεί να θεωρείται ισχυρότερο όταν συνυπολογίζονται η διάρκεια και η ένταση των θερμοκρασιών.

Ρεκόρ θερμικής καταπόνησης

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τη θερμική καταπόνηση. Το 2026 καταγράφηκαν 17 ημέρες κατά τις οποίες τουλάχιστον το 60% της δυτικής Ευρώπης αντιμετώπισε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου. Ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 11 ημέρες το 2003 και μόλις 7 το 2025.

Συνολικά, το 52% των Ευρωπαίων εκτέθηκε σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αισθητή θερμοκρασία άνω των 38 βαθμών Κελσίου. Παράλληλα, περίπου το 80% της ηπείρου βίωσε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, με την αισθητή θερμοκρασία να ξεπερνά τους 32 βαθμούς.

Οι συνθήκες αυτές καταγράφηκαν για 41 ημέρες, αριθμός-ρεκόρ και πέντε περισσότερες από το 2023, χρονιά που είχε επίσης χαρακτηριστεί από ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες.

«Το καλοκαίρι του 2026 έδειξε σε ποιον βαθμό η θερμική καταπόνηση γίνεται πιο εκτεταμένη και πιο επίμονη», σημείωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, επισημαίνοντας ότι αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θνησιμότητας που συνδέονται με τις καιρικές συνθήκες παγκοσμίως.

Ξηρασία και θερμές θάλασσες

Το ακραίο καλοκαίρι δεν περιορίστηκε στις θερμοκρασίες. Η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη και με ιδιαίτερα ξηρές συνθήκες, με τις ποτάμιες ροές να καταγράφουν τα χαμηλότερα επίπεδα από την έναρξη των σχετικών μετρήσεων, το 1992.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων, ενώ αύξησε την πίεση για την άρδευση, την ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και τη λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών. Παράλληλα, οι περίοδοι ξηρασίας εμφανίζουν αυξητική τάση στην Ευρώπη εδώ και περίπου 45 χρόνια.

Μέχρι τα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη βρισκόταν αντιμέτωπη με συνθήκες ξηρασίας.

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα υψηλές ήταν και οι θερμοκρασίες στις ευρωπαϊκές θάλασσες. Θερμοκρασίες επιφάνειας σε επίπεδα ρεκόρ ή κοντά σε αυτά καταγράφηκαν σε μεγάλο τμήμα των ακτών του Ατλαντικού, καθώς και στη δυτική και κεντρική Μεσόγειο, συνοδευόμενες από ισχυρά και εκτεταμένα κύματα θαλάσσιας ζέστης.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Σαμάνθα Μπέρτζες, το ανησυχητικό στοιχείο του φετινού καλοκαιριού δεν ήταν ένα μεμονωμένο ρεκόρ, αλλά το γεγονός ότι «πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα».