Ιστορικά επίπεδα θερμικής καταπόνησης κατέγραψε η Ευρώπη κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού, με το 52% του πληθυσμού της ηπείρου να εκτίθεται σε εξαιρετικά επικίνδυνες θερμοκρασίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus για το κλίμα, πρόκειται για τα υψηλότερα ποσοστά που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ήπειρο.

Διαβάστε: Όζον: Το 34% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτέθηκε σε επικίνδυνα επίπεδα μετά από αλλεπάλληλα κύματα καύσωνα και μεγάλες δασικές πυρκαγιές


Η κλιματική αλλαγή επιταχύνει την υπερθέρμανση της Ευρώπης

Η γηραιά ήπειρος αντιμετωπίζει ταχύτερη άνοδο θερμοκρασιών σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη περιοχή του πλανήτη, με την κλιματική αλλαγή να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη. Τα κύματα καύσωνα ξεκίνησαν ασυνήθιστα νωρίς φέτος, ήδη από την άνοιξη, και συνεχίστηκαν σχεδόν αδιάκοπα καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Οι ακραίες αυτές συνθήκες κατέρριψαν θερμοκρασιακά ρεκόρ και συνδέθηκαν με δεκάδες χιλιάδες πρόωρους θανάτους σε όλη την ήπειρο.

Όταν οι φυσιολογικοί μηχανισμοί ρύθμισης της σωματικής θερμοκρασίας αδυνατούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, εμφανίζεται η θερμική καταπόνηση. Τα συμπτώματα κυμαίνονται από ζαλάδες και έντονους πονοκεφάλους έως σοβαρότερες επιπλοκές όπως πολυοργανική ανεπάρκεια που μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο.


Δυτική Ευρώπη: Το πιο θερμό καλοκαίρι που καταγράφηκε ποτέ

Η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια κλίματος στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προγνώσεων που διαχειρίζεται το πρόγραμμα Copernicus, τόνισε ότι το 2026 ξεχώρισε όχι μόνο λόγω της έντασης της ζέστης αλλά και εξαιτίας της εκτεταμένης γεωγραφικής κάλυψής της.

Το φετινό καλοκαίρι αναδείχθηκε ως το θερμότερο που έχει μετρηθεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη. Τέσσερα από τα δέκα πιο ακραία κύματα ζέστης που έχει βιώσει η ήπειρος σημειώθηκαν φέτος, επηρεάζοντας ιδιαίτερα χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και το Βέλγιο. Ωστόσο, το Copernicus διευκρινίζει ότι το κύμα ζέστης του 2003 εξακολουθεί να θεωρείται χειρότερο όταν εξετάζονται συνδυαστικά η διάρκεια και η ένταση των φαινομένων.


Ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία για τη θερμική καταπόνηση

Κατά τη διάρκεια του 2026 καταμετρήθηκαν 17 ημέρες όπου τουλάχιστον το 60% της δυτικής Ευρώπης κατέγραψε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου. Συγκριτικά, το 2003 οι αντίστοιχες ημέρες ήταν 11 και το 2025 μόλις 7.

Το 52% των Ευρωπαίων πολιτών βίωσε συνθήκες πολύ ισχυρής θερμικής καταπόνησης, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας υψηλότερη των 38 βαθμών Κελσίου. Παράλληλα, περίπου το 80% της ηπείρου αντιμετώπισε ισχυρή θερμική καταπόνηση με αίσθηση θερμοκρασίας πάνω από 32 βαθμούς Κελσίου.

Οι επικίνδυνες αυτές συνθήκες παρατηρήθηκαν σε 41 ημέρες του καλοκαιριού, αριθμός ρεκόρ που ξεπερνά κατά πέντε ημέρες το προηγούμενο ρεκόρ του 2023. Η Μπέρτζες επισημαίνει ότι η θερμική καταπόνηση αποτελεί την κύρια αιτία θνησιμότητας που σχετίζεται με μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμιο επίπεδο.


Ξηρασία και χαμηλές στάθμες ποταμών επιδεινώνουν την κατάσταση

Πέρα από τις ακραίες θερμοκρασίες, το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από εκτεταμένες ξηρές συνθήκες. Οι ποτάμιες ροές έφτασαν στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί από το 1992, όταν ξεκίνησε η συστηματική τήρηση σχετικών δεδομένων.

Η δραματική μείωση των υδάτινων πόρων δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στις εμπορευματικές μεταφορές και επέτεινε τις εντάσεις σχετικά με την άρδευση γεωργικών εκτάσεων, την ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και τη λειτουργία υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με το Copernicus, οι ξηρασίες στην Ευρώπη πολλαπλασιάζονται τα τελευταία 45 χρόνια.

Στα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε συνθήκες ξηρασίας. Ταυτόχρονα, οι θάλασσες και οι ωκεανοί γύρω από την ήπειρο κατέγραψαν θερμοκρασίες επιφάνειας ρεκόρ ή σχεδόν ρεκόρ σε μεγάλο τμήμα των ατλαντικών ακτών καθώς και στη δυτική και κεντρική Μεσόγειο. Τα θαλάσσια κύματα ζέστης που παρατηρήθηκαν χαρακτηρίστηκαν ως ισχυρά και εξαιρετικά ακραία.


Πολλαπλά ταυτόχρονα ρεκόρ ανησυχούν τους επιστήμονες

Η Σαμάνθα Μπέρτζες υπογραμμίζει ότι ένα από τα πιο ανησυχητικά χαρακτηριστικά του φετινού καλοκαιριού δεν ήταν η καταγραφή ενός μεμονωμένου ρεκόρ, αλλά ο τρόπος με τον οποίο πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα σε διαφορετικά στοιχεία του κλιματικού συστήματος.

Η συνδυασμένη εμφάνιση ακραίων θερμοκρασιών, παρατεταμένης θερμικής καταπόνησης, ιστορικά χαμηλών ποτάμιων ροών και θαλάσσιων κυμάτων ζέστης δημιουργεί ένα ανησυχητικό μωσαϊκό που επιβεβαιώνει την επιτάχυνση των κλιματικών αλλαγών στην Ευρώπη. Τα δεδομένα του Copernicus καταδεικνύουν ότι η θερμική καταπόνηση γίνεται όχι μόνο πιο έντονη αλλά και πιο εκτεταμένη και επίμονη, θέτοντας σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία και τις υποδομές της ηπείρου.