Συγκλονισμένη είναι η Ευρώπη από το σοβαρό σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημειώθηκε στην Ισπανία το πρωί της Τετάρτης (28/10), έπειτα από σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στην επαρχία του Τολέδο, προκαλώντας μεγάλη κινητοποίηση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν μέσα ενημέρωσης της Ισπανίας, ο αριθμός των νεκρών είναι τουλάχιστον 39 (μμε της Ισπανίας ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών σε 50), ενώ υπάρχουν πάνω από 170 τραυματίες.

Το περιστατικό εκτυλίχθηκε λίγο μετά τις 09:00, σε σιδηροδρομικό τμήμα μεταξύ των δήμων Los Yébenes και Urda, όταν συγκρούστηκαν ένας συρμός AVE της Renfe και ένα τρένο της εταιρείας Iryo.



Ισπανία: Πώς σημειώθηκε η σύγκρουση των δύο τρένων

Σύμφωνα με Ισπανικά μέσα ενημέρωσης, το δυστύχημα σημειώθηκε στις 08:54, μεταξύ των περιοχών Los Yébenes και Urda, όταν το τρένο της Renfe προσέκρουσε στον συρμό της Iryo, ο οποίος βρισκόταν ακινητοποιημένος στις γραμμές. Η Adif (σ.σ ο κρατικός οργανισμός, που διαχειρίζεται τη σιδηροδρομική υποδομή της χώρας) ανέστειλε την κυκλοφορία των τρένων υψηλής ταχύτητας μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας, ενώ διερευνάται το ενδεχόμενο ανθρώπινου λάθους κατά τη λειτουργία της γραμμής υπό το καθεστώς πλευρικής σηματοδότησης (BSL), λόγω βλάβης στο σύστημα LZB. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, μαζί με τη Στρατιωτική Μονάδα Εκτάκτων Αναγκών (UME) και ελικόπτερα υγειονομικής υποστήριξης, έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, μετά την ενεργοποίηση του επιπέδου 2 του Περιφερειακού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Καστίλλης-Λα Μάντσα.

ispania-treno2
ispania-treno3
ispania-treno4
ispania-treno5

Ερωτήματα και βασικά στοιχεία του δυστυχήματος

Σύμφωνα με τα Ισπανικά μμε η σύγκρουση σημειώθηκε όταν ένα AVE (σ.σ αμαξοστοιχία υψηλής ταχύτητας) προσέκρουσε από πίσω σε τρένο της Iryo, το οποίο ήταν ακινητοποιημένο στη γραμμή. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πιθανό ανθρώπινο λάθος. Στο δυστύχημα ενεπλάκησαν ένα τρένο AVE της Renfe, κατασκευασμένο από τη Siemens, με 147 επιβάτες, και ένας συρμός της Iryo, κατασκευασμένος από τη Hitachi, με 397 επιβάτες. Και οι δύο εκτελούσαν δρομολόγια στη γραμμή Μαδρίτη–Σεβίλλη.

Το δυστύχημα σημειώνεται εννέα μήνες μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Adamuz της Κόρδοβα, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 46 ανθρώπων. Η υπόθεση εκείνη εξακολουθεί να διερευνάται από την Επιτροπή Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (CIAF), ενώ έχουν ζητηθεί πρόσθετα έγγραφα από την Adif. Το νέο δυστύχημα επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα ασφάλειας του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου.

Πώς συνέβη το δυστύχημα

Το AVE 2080 φέρεται να αναχώρησε από τη Μαδρίτη στις 08:00 με προορισμό τη Σεβίλλη, ενώ ο συρμός Iryo 6076 κινούνταν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Τη στιγμή της σύγκρουσης, η κυκλοφορία διεξαγόταν υπό το καθεστώς πλευρικής σηματοδότησης (BSL), λόγω βλάβης στο σύστημα LZB, το οποίο παρέχει τις βασικές εγγυήσεις ασφαλείας της γραμμής. Σύμφωνα με σιδηροδρομικές πηγές, το τρένο της Iryo ήταν ακινητοποιημένο και το τρένο της Renfe προσέκρουσε πάνω του. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το δυστύχημα ενδέχεται να οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος. Η Adif επιβεβαιώνει ότι το AVE προσέκρουσε από πίσω στον συρμό της Iryo, με αποτέλεσμα να εκτροχιαστούν δύο βαγόνια του τελευταίου.

Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, αρκετά βαγόνια έχουν υποστεί εκτεταμένες καταστροφές. Η Iryo επιβεβαίωσε το δυστύχημα και ανακοίνωσε ότι «ενεργοποίησε όλα τα πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης». Ο περιφερειάρχης της Καστίλλης-Λα Μάντσα, Emiliano García-Page, επικοινώνησε ήδη με τον αντισυνταγματάρχη, ζητώντας την ένταξη της Στρατιωτικής Μονάδας Εκτάκτων Αναγκών (UME) στην επιχείρηση που βρίσκεται σε εξέλιξη μετά τη σύγκρουση των δύο επιβατικών τρένων στο Τολέδο.



Διακόπηκε η σιδηροδρομική σύνδεση Μαδρίτης – Ανδαλουσίας

Άμεση ήταν η αντίδραση της Adif, του ισπανικού φορέα διαχείρισης των σιδηροδρομικών υποδομών, ο οποίος ανακοίνωσε την αναστολή της κυκλοφορίας στη γραμμή υψηλής ταχύτητας που συνδέει τη Μαδρίτη με την Ανδαλουσία. «Η κυκλοφορία στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτη – Ανδαλουσία έχει διακοπεί λόγω σύγκρουσης μεταξύ δύο τρένων», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της μέσω της πλατφόρμας Χ. Στο σημείο κινητοποιήθηκαν υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης για την παροχή βοήθειας στους επιβάτες, ενώ αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν εικόνες με πολλούς τραυματίες.



Αποχώρησε εσπευσμένα από εκδήλωση ο υπουργός Μεταφορών

Την ώρα που σημειώθηκε το δυστύχημα, ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, βρισκόταν στη Μαδρίτη, όπου επρόκειτο να συμμετάσχει στην έναρξη του World Infrastructure Forum. Σύμφωνα με την El País, ο Ισπανός υπουργός ενημερώθηκε για τη σύγκρουση ενώ συνομιλούσε με τους διοργανωτές της εκδήλωσης και αποχώρησε αμέσως, προκειμένου να ενημερωθεί για την κατάσταση.

Το φερόμενο λάθος του Κέντρου Ελέγχου

Σύμφωνα με τα Ισπανικά μμε η βασική υπόθεση για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Τολέδο στρέφεται στον συνδυασμό μιας βλάβης στο σύστημα ασφαλείας LZB της γραμμής και ενός ανθρώπινου λάθους από το κέντρο ελέγχου. Μια προηγούμενη βλάβη στο σύστημα LZB οδήγησε στην ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης BSL και στην ακινητοποίηση αρκετών τρένων στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και του μοιραίου συρμού της Iryo. Μετά την επανέναρξη της κυκλοφορίας, το τρένο της Iryo παρέμεινε ακινητοποιημένο στη γραμμή για άγνωστους μέχρι στιγμής λόγους. Στη συνέχεια, ένας χειριστής του Κέντρου Ελέγχου της Atocha φέρεται να έδωσε κατά λάθος άδεια στο τρένο υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe να περάσει με κόκκινο σηματοδότη. Οι ερευνητές προσπαθούν να διευκρινίσουν γιατί το τρένο της Iryo δεν ξεκίνησε ξανά και για ποιους λόγους επιτράπηκε η διέλευση του AVE, το οποίο τελικά προσέκρουσε στο πίσω μέρος του.

Ερωτήματα και βασικά στοιχεία της έρευνας

Όταν παρουσιάστηκε βλάβη στο σύστημα LZB, η γραμμή πέρασε στο καθεστώς BSL, το οποίο αντικαθιστά την αυτόματη προστασία με πλευρική σηματοδότηση και επιβάλλει στους μηχανοδηγούς να κινούνται με ταχύτητα που τους επιτρέπει να βλέπουν και να αντιδρούν εγκαίρως σε τυχόν εμπόδια. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι εγγυήσεις αυτόματου διαχωρισμού των συρμών. Σύμφωνα με τις πρώτες αναλύσεις, ένας χειριστής του Κέντρου Ελέγχου έδωσε κατά λάθος άδεια στον μηχανοδηγό του AVE της Renfe να περάσει με κόκκινο σηματοδότη, ενώ το τρένο της Iryo εξακολουθούσε να είναι ακινητοποιημένο και να καταλαμβάνει το συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής. Η βλάβη ενεργοποίησε τη λειτουργία BSL και οδήγησε στην ακινητοποίηση έως και οκτώ τρένων στην περιοχή. Στη συνέχεια, δόθηκε εντολή επανέναρξης της κυκλοφορίας, όταν αποκαταστάθηκε η λειτουργία του συστήματος.

Παρότι η γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης βρίσκεται σε διαδικασία αντικατάστασης του συστήματος LZB από το ευρωπαϊκό σύστημα ERTMS, μέχρι στιγμής οι έρευνες δεν έχουν διαπιστώσει αιτιώδη σύνδεση μεταξύ αυτής της μετάβασης και του δυστυχήματος. Οι ερευνητές αναζητούν απαντήσεις για τους λόγους που δόθηκε άδεια παραβίασης του κόκκινου σηματοδότη ενώ το τμήμα της γραμμής ήταν κατειλημμένο, για τα αίτια της αρχικής βλάβης του LZB και για το γιατί η Iryo δεν μπόρεσε να συνεχίσει την πορεία της μετά την επανέναρξη της κυκλοφορίας.