Τουλάχιστον ένα εκατομμύριο Αλβανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα κατά τη διάρκεια των 13 χρόνων διακυβέρνησης του Έντι Ράμα. Οι περισσότεροι είναι νέοι, ενώ όσοι φοιτητές και μαθητές διαδηλώνουν σήμερα ετοιμάζονται, όπως φαίνεται, να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο, έχοντας ως «εισιτήριο» το πτυχίο και το απολυτήριό τους.

«Η βία κατά των διαδηλωτών είναι τρομερή. Δεν ξέρουμε πόσοι έχουν συλληφθεί, πόσοι έχουν κακοποιηθεί και πού βρίσκονται. Ο Ράμα παρέδωσε τη χώρα σε ξένα συμφέροντα, που με κάθε τρόπο προσπαθούν να κάμψουν το ηθικό του κόσμου», δηλώνει στα «Παραπολιτικά» ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Φρέντης Μπελέρης.

Σήμερα το πρωί έχει απευθυνθεί νέο κάλεσμα για μαζική συμμετοχή στα αντικυβερνητικά συλλαλητήρια στα Τίρανα. Η κατάσταση δεν φαίνεται να εκτονώνεται. Αντίθετα, σύμφωνα με τον κ. Μπελέρη, ο Αλβανός πρωθυπουργός προκαλεί ακόμη μεγαλύτερες αντιδράσεις στην ευρωπαϊκή και διεθνή κοινότητα.

Η εικόνα είναι ζοφερή. Οι αίθουσες διδασκαλίας στα πανεπιστήμια των Τιράνων παραμένουν εδώ και ημέρες άδειες. Φοιτητές απέχουν από τα μαθήματα, ενώ στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν και μαθητές λυκείου. Χιλιάδες πολίτες βρίσκονται στους δρόμους της πρωτεύουσας και άλλων μεγάλων πόλεων, σε μια αντιπαράθεση που έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας διαμαρτυρίας για τα προβλήματα της εκπαίδευσης.

Διαδηλώσεις στην Αλβανία: Πότε ξεκίνησαν

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, με την αποκαλούμενη «Επανάσταση των Φλαμίνγκο». Αρχικά, στο επίκεντρο βρέθηκε ένα μεγάλο τουριστικό σχέδιο στην προστατευόμενη παράκτια περιοχή Ζβέρνετ, το οποίο συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Σταδιακά, ωστόσο, τα αιτήματα διευρύνθηκαν και πλέον αφορούν την εκπαίδευση, το κόστος ζωής, τη διαφθορά, τη λειτουργία των θεσμών και, τελικά, την ανάγκη πολιτικής αλλαγής.<

Τους προηγούμενους μήνες οι διαμαρτυρίες ήταν σε μεγάλο βαθμό ειρηνικές. Το τελευταίο διάστημα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει. Στα Τίρανα σημειώθηκαν συγκρούσεις, εμπρησμοί και εκτεταμένες φθορές, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας προχώρησαν σε συλλήψεις.

Την ίδια ώρα, οι φοιτητές απέρριψαν ακόμη και τη συμβολική πρόσκληση του Ράμα για διάλογο. Αναποδογύρισαν τις πλαστικές καρέκλες που είχαν τοποθετηθεί έξω από το πρωθυπουργικό μέγαρο, ως πρόσκληση για να καθίσουν και να συζητήσουν. Το μήνυμά τους είναι σαφές: έπειτα από μήνες κινητοποιήσεων, ζητούν πλέον συγκεκριμένες απαντήσεις και λύσεις.

Αρκετοί διαδηλωτές ζητούν ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού, αίτημα που, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, ενδέχεται να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική μετά και τις εξελίξεις στη Σερβία.

Πόσο, όμως, απέχει αυτό το ενδεχόμενο από την πραγματικότητα;

«Η αλβανική νομοθεσία ορίζει ότι οι δημοτικές εκλογές του 2027 πρέπει να προκηρυχθούν έξι μήνες νωρίτερα, δηλαδή έως τις 7 Νοεμβρίου», αναφέρει ο κ. Μπελέρης, προσθέτοντας: «Δεν είναι αυτονόητο ότι θα τις προκηρύξει. Άλλωστε, τις επόμενες ημέρες φημολογούνται σοβαρές εξελίξεις».

Εάν τελικά ακολουθήσει τη νομιμότητα, ο Έντι Ράμα θα κληθεί να αναμετρηθεί με την αντιπολίτευση υπό εντελώς διαφορετικές συνθήκες από εκείνες του 2023.

«Δεν θα είναι όπως το 2023, όταν με έστειλε φυλακή την παραμονή των εκλογών, μήπως και αποφύγει την ήττα στη Χειμάρρα. Εκτός από τον περιορισμένο κύκλο ανθρώπων του, η κοινωνία είναι απέναντί του, όπως και οι παραδοσιακοί σύμμαχοί του», υποστηρίζει ο ευρωβουλευτής.

Ανάμεσα σε αυτούς αναφέρει τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και, κυρίως, τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο, όπως λέει, ο Αλβανός πρωθυπουργός έχει πλέον σοβαρά διαταραγμένες σχέσεις.

Σκάνδαλα και έρευνες

Η πολιτική κρίση στην Αλβανία εξελίσσεται παράλληλα με μια σειρά υποθέσεων που αγγίζουν πρόσωπα σε υψηλά κυβερνητικά και κρατικά αξιώματα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται έρευνες και κατηγορίες που αφορούν πρόσωπα όπως η πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μπελίντα Μπαλούκου, αλλά και η πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, Βλόρα Χισένι.

Η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SPAK), η οποία δημιουργήθηκε το 2019 στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων που προωθήθηκαν με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, προχώρησε πρόσφατα στη σύλληψη της Χισένι.

Η ίδια κατηγορείται ότι βοήθησε τον Εργκίς Αγκάσι, έναν επιχειρηματία με ισχυρές διασυνδέσεις και προσωπικές σχέσεις με τον Ράμα, να αποφύγει τη Δικαιοσύνη. Ο 39χρονος τελεί υπό σύλληψη, ενώ αρνείται τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι δεν έχει καμία εμπλοκή σε υποθέσεις διαφθοράς.

Η Χισένι φέρεται να υποστήριξε ενώπιον των εισαγγελέων ότι επικοινώνησε με τον Αγκάσι στο πλαίσιο προσπάθειας στρατολόγησής του στις μυστικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, ανησυχία στο πρωθυπουργικό επιτελείο προκαλεί η στάση πρώην στενού συνεργάτη του Ράμα, ο οποίος έδωσε συνέντευξη σε αυστριακό τηλεοπτικό σταθμό, παρουσιάζοντας λεπτομέρειες για υποθέσεις απευθείας χρηματισμών.

Ερήμωση της Αλβανίας

«Η Αλβανία βουλιάζει κυριολεκτικά στα σκάνδαλα, την κακοδιοίκηση και τη μεροληψία», δηλώνει ο Φρέντης Μπελέρης, συνδέοντας την πολιτική κρίση με τη μαζική φυγή των πολιτών από τη χώρα.

Όπως υποστηρίζει, στην προηγούμενη απογραφή ο πληθυσμός της Αλβανίας ανερχόταν σε 4,7 εκατομμύρια, ενώ στην απογραφή του 2023 τα στοιχεία που επικαλείται δείχνουν σημαντική μείωση, με τον πληθυσμό να έχει περιοριστεί περίπου στα 1,8 εκατομμύρια.>

Ο ίδιος, άλλωστε, έχει και προσωπική εκκρεμότητα με την αλβανική Δικαιοσύνη, καθώς, όπως αναφέρει, στερείται εδώ και 20 χρόνια τα πολιτικά του δικαιώματα στην Αλβανία. Η υπόθεσή του αναμένεται να εξεταστεί εντός Νοεμβρίου από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια στο Στρασβούργο και, εφόσον δικαιωθεί, θα επιδιώξει την αποκατάστασή τους.

«Η Χειμάρρα, η Βόρεια Ήπειρος είναι ο τόπος μου, η ζωή μου, η πατρίδα μου, όπως και η Ελλάδα», καταλήγει.

* Δημοσιεύτηκε στα «Παραπολιτικά»