"Όταν η προσφορά δοκιμάζεται και η κοινωνία κρίνεται" - Άρθρο γνώμης του Μητροπολίτη Σιγκαπούρης και Νότιας Ασίας Κωνσταντίνου
Opinios
"Ας γίνει, λοιπόν, η αμέλεια αφορμή για αλλαγή, ώστε καμία προσφορά να μη μένει αναξιοποίητη ποτέ ξανά εδώ"
Όταν μια δωρεά μένει παροπλισμένη, δεν ακινητοποιείται μόνο ένα όχημα· ακινητοποιείται και η εμπιστοσύνη. Η ιστορία από το Μεσολόγγι, με το ασθενοφόρο που προσέφερε με κόπο η ηλικιωμένη κυρία Αθηνά και που παρέμεινε επί μήνες στο συνεργείο, δεν είναι απλώς ένα δυσάρεστο περιστατικό. Είναι ένα καμπανάκι για τον τρόπο με τον οποίο ως κοινωνία και ως θεσμοί διαχειριζόμαστε την ανιδιοτελή προσφορά. Η δωρεά ενός ασθενοφόρου δεν είναι μια τυπική παράδοση εξοπλισμού. Είναι μια πράξη ευθύνης, μια έμπρακτη συμμετοχή στη φροντίδα του άλλου. Πίσω της κρύβονται οικονομικές θυσίες, ψυχικό βάρος, ελπίδα ότι κάτι θα αλλάξει προς το καλύτερο. Όταν η Πολιτεία ή οι αρμόδιοι φορείς δεν εξασφαλίζουν την άμεση αξιοποίησή της, η προσφορά χάνει το νόημά της και ο δωρητής αισθάνεται, δικαίως, ότι η προσπάθειά του ακυρώθηκε.
Το πρόβλημα όμως δεν αφορά μόνο τον δωρητή. Αφορά κυρίως τους πολίτες που περίμεναν υπηρεσίες υγείας, τις οικογένειες που χρειάζονται γρήγορη μεταφορά, τους ανθρώπους που σε μια κρίσιμη στιγμή δεν έχουν χρόνο για καθυστερήσεις. Σε θέματα επείγουσας περίθαλψης, κάθε λεπτό μετρά. Η αδράνεια δεν είναι ουδέτερη. Έχει κόστος.
Γιατί λοιπόν συμβαίνουν αυτά; Συχνά, οι δωρεές συναντούν έναν λαβύρινθο διαδικασιών. Ελλείψεις συντήρησης, καθυστερημένες εγκρίσεις, ασάφειες αρμοδιοτήτων, απουσία προγραμματισμού. Κάποιες φορές λείπει ακόμη και το στοιχειώδες: ένα χρονοδιάγραμμα, μια ενημέρωση, μια υπεύθυνη απάντηση. Έτσι η γενναιοδωρία των απλών ανθρώπων «σβήνει» μέσα σε γραφεία και συνεργεία. Η λύση δεν είναι να σταματήσουν οι δωρεές. Η λύση είναι να τις σεβαστούμε. Χρειαζόμαστε κανόνες διαφάνειας, δημόσια καταγραφή, σαφείς υποχρεώσεις συντήρησης και τακτικό έλεγχο λειτουργίας. Χρειαζόμαστε επίσης λογοδοσία. Ποιος αποφασίζει, ποιος καθυστερεί, ποιος διορθώνει. Υπάρχει και μια άλλη, λιγότερο ορατή συνέπεια. Η διάχυτη κυνικότητα. Όταν ο κόσμος βλέπει ότι μια προσφορά δεν πιάνει τόπο, γεννιέται η σκέψη τού «δεν αξίζει». Αυτή η σκέψη δηλητηριάζει γειτονιές, συλλόγους, εθελοντικές ομάδες, ακόμη και σχολεία που προσπαθούν να καλλιεργήσουν την έννοια του «μαζί». Αντί να πολλαπλασιάζεται η κοινωνική συμμετοχή, συρρικνώνεται. Οι φορείς υγείας, οι δήμοι, η Εκκλησία και οι διοικήσεις μπορούν να δείξουν έμπρακτα ότι σέβονται τις δωρεές. Με απλά βήματα. Τεχνικό έλεγχο πριν από την παραλαβή, πρόβλεψη κονδυλίου για σέρβις και ανταλλακτικά, υπεύθυνο πρόσωπο ανά δωρεά, δημοσίευση προόδου και καταγραφή διαθεσιμότητας. Όχι για λόγους δημοσίων σχέσεων, αλλά για να προστατευθεί το δημόσιο συμφέρον.
Τέλος, οφείλουμε να θυμόμαστε ότι η κυρία Αθηνά δεν χάρισε απλώς ένα όχημα. Έδωσε ένα μήνυμα αξιοπρέπειας. Ότι ακόμη και σε δύσκολους καιρούς, ο άνθρωπος μπορεί να σταθεί δίπλα στον άνθρωπο. Το ελάχιστο που της οφείλουμε είναι να μην αφήνουμε αυτό το μήνυμα να σκονίζεται. Ας γίνει, λοιπόν, η αμέλεια αφορμή για αλλαγή, ώστε καμία προσφορά να μη μένει αναξιοποίητη ποτέ ξανά εδώ.