Πανελλήνιες Εξετάσεις 2026: Ο "χρυσός δεκάλογος" για το Μηχανογραφικό - Τι συμβουλεύει ειδικός του ΕΚΠΑ
Πλήρης οδηγός
Τα «ναι» και τα «όχι» στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου μετά τις Πανελλήνιες Εξετάσεις. Οδηγίες από τη σύμβουλο σταδιοδρομίας του ΕΚΠΑ, Ασπασία Καραβία, στα «Παραπολιτικά»
Μετά το τέλος των Πανελλαδικών Εξετάσεων και εν αναμονή των βαθμολογικών αποτελεσμάτων στις 26-29 Ιουνίου, όπως ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, οι υποψήφιοι και οι οικογένειές τους καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον των σπουδών τους, μέσω των κρίσιμων επιλογών που θα κάνουν στο Μηχανογραφικό Δελτίο. Η συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου, μετά την ανακοίνωση των βαθμολογιών, αποτελεί και το τελευταίο βήμα για την πολυπόθητη εισαγωγή σε κάποιο τμήμα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Τα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», με τη βοήθεια της Ασπασίας Καραβία, συμβούλου σταδιοδρομίας και υποψήφιας διδάκτορος του ΕΚΠΑ, επιστημονικής συνεργάτιδας του Εργαστηρίου Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας του ΕΚΠΑ, εντοπίζουν τα σημεία-κλειδιά για την ορθή συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου και συστήνουν τι πρέπει να αποφεύγει ο υποψήφιος, προκειμένου να μην κάνει λάθη.
Αναλυτικά, η κ. Καραβία παραθέτει τον «δεκάλογο» του Μηχανογραφικού:
Στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων του βρίσκεται η διεξαγωγή πρωτογενούς επιστημονικής έρευνας, η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και ο σχεδιασμός έγκυρων ερ γαλείων και µεθοδολογιών για την καθοδήγηση της σταδιοδροµίας. Παράλληλα µε το ερευνητικό του έργο, το Εργαστήριο προσφέρει εξειδικευµένες υπηρεσίες συµβουλευτικής σταδιοδροµίας, τόσο σε οµαδικό επίπεδο, για δηµόσιους και ιδιωτικούς φορείς ή σχολεία, όσο και σε ατοµικό επίπεδο. Οι υπηρεσίες αυτές απευθύνονται σε εφήβους που βρίσκονται στο κρίσιµο στάδιο λήψης αποφάσεων για τις σπουδές και το µέλλον τους, αλλά και σε ενήλικες που χρειάζονται υποστήριξη και προσανατολισµό στην αγορά εργασίας.
Η επιστηµονική προσέγγιση του Εργαστηρίου βασίζεται σε σύγχρονες αφηγηµατικές µεθόδους που λειτουργούν ολιστικά. Αυτό σηµαίνει ότι λαµβάνονται υπόψη η συνολική εικόνα, η προσωπικότητα και οι ανάγκες του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, ενώ τα ψυχοµετρικά εργαλεία (τεστ) χρησιµοποιούνται συµπληρωµατικά και µε κριτική µατιά, αποφεύγοντας τις αυτοµατοποιηµένες λύσεις. Με γνώµονα την κοινωνική προσφορά του πανεπιστηµίου, όλες οι παραπάνω υπηρεσίες παρέχονται προς τους πολίτες και τους φορείς σε ιδιαίτερα προσιτές και ελκυστικές τιµές. Περισσότερες πληροφορίες για το Εργαστήριο Συµβουλευτικής Επιστήµης και Επαγγελµατικής Σταδιοδροµίας του ΕΚΠΑ στο simvouleft iki@ppp.uoa.gr.
Ειδικοί αλλά και παλαιότεροι υποψήφιοι προτείνουν την αναζήτηση στο ∆ιαδίκτυο των οδηγών σπουδών µε τα αναλυτικά µαθήµατα στα τµήµατα που θεωρούν οι υποψήφιοι ότι τους ενδιαφέρουν, προκειµένου να ξέρουν τι θα έχουν να µελετήσουν την ερχόµενη χρονιά. Καλό είναι να γίνεται αναζήτηση και στις δυνατότητες µεταπτυχιακών, που είναι το επόµενο «βήµα» για την πλειονότητα των φοιτητών. Εξάλλου, οι υποψήφιοι που επιθυµούν να πά ρουν µετεγγραφή πρέπει να µελετήσουν καλά τις αντιστοιχίες των τµηµάτων, όπως αυτές ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Παιδείας. Προσοχή, όµως, γιατί υπάρχουν και σχολές χωρίς αντιστοιχίες.
Το υπουργείο Παιδείας, αλλά και οι ειδικοί, συστήνουν στους υποψηφίους να συµπληρώσουν και το Παράλληλο Μηχανογραφικό ∆ελτίο (ΠΜ∆) για εισαγωγή στα δηµόσια ΙΕΚ, τα οποία αποτελούν µια καλή επιλογή σπουδών, που ανοίγει πόρτες στην αγορά εργασίας. Προτείνεται οι υποψήφιοι να εκτυπώσουν ή και να αποθηκεύσουν στον υπολογιστή τους το υποβληθέν οριστικοποιηµένο Μηχανογραφικό (που θα έχει αποκτήσει αυτόµατα και αριθµό πρωτοκόλλου), ώστε ανά πάσα στιγµή να µπορούν να δουν τις τελικές προτιµήσεις τους. Υπενθυµίζεται ότι η προθεσµία υποβολής των Μ.∆. και ΠΜ∆ είναι αποκλειστική και µετά την παρέλευσή της κανένας υποψήφιος δεν θα µπορεί να προβεί στην οριστικοποίησή τους.
Eως και την Τρίτη 30 Ιουνίου, οι υποψήφιοι των ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ. θα µπορούν να προσέρχονται στα Λύκειά τους για την απόκτηση του προσωπικού κωδικού ασφαλείας (password), προκειµένου να υποβάλουν το Μηχανογραφικό ή το Παράλληλο Μηχανογραφικό τους ∆ελτίο. Σύµφωνα µε το υπουργείο Παιδείας, για έκτακτες περιπτώσεις η εξυπηρέτηση των υποψηφίων θα συνεχιστεί και κατά τις πρώτες ηµέρες του Ιουλίου, που θα παραµείνουν ανοιχτά τα σχολεία. Παράλληλα, µέσα στο ίδιο χρονικό διάστηµα (17-30 Ιουνίου), δικαίωµα δηµιουργίας κωδικού έχουν και οι φετινοί τελειόφοιτοι που δεν συµµετείχαν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, προκειµένου να διεκδικήσουν µια θέση εισαγωγής στις δηµόσιες ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ) µέσω του Παράλληλου Μηχανογραφικού.
Ειδικότερα, πρέπει να προσέλθουν στο Λύκειό τους για να δηµιουργήσουν προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password) οι παρακάτω υποψήφιοι:
Πανελλήνιες Εξετάσεις 2026: Ο «χρυσός δεκάλογος» για το Μηχανογραφικό – Τι να κάνεις και τι να αποφύγεις
Τα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», με τη βοήθεια της Ασπασίας Καραβία, συμβούλου σταδιοδρομίας και υποψήφιας διδάκτορος του ΕΚΠΑ, επιστημονικής συνεργάτιδας του Εργαστηρίου Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας του ΕΚΠΑ, εντοπίζουν τα σημεία-κλειδιά για την ορθή συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου και συστήνουν τι πρέπει να αποφεύγει ο υποψήφιος, προκειμένου να μην κάνει λάθη.Αναλυτικά, η κ. Καραβία παραθέτει τον «δεκάλογο» του Μηχανογραφικού:
- Ξεκίνα από το «τι θέλω» και όχι από το «πού περνάω». Η επιλογή σχολής πρέπει να βασίζεται στα δικά σου ενδιαφέροντα, τις κλίσεις και τις αξίες σου και όχι αποκλειστικά στους βαθμούς που συγκέντρωσες. Τα μόρια δείχνουν τη ζήτηση μιας σχολής σε μια δεδομένη στιγμή, όχι την ποιότητά της, ούτε το αν σου ταιριάζει.
- Μελέτησε τους οδηγούς σπουδών των σχολών που σε ενδιαφέρουν. Ο τίτλος μιας σχολής δεν αρκεί. Εχει σημασία να δεις τι θα σπουδάζεις και κατά πόσο τα μαθήματα της σχολής ανταποκρίνονται σε αυτό που έχεις στο μυαλό σου για τη συγκεκριμένη σχολή. Μπορείς να φανταστείς τον εαυτό σου εκεί για τα επόμενα 4-5 χρόνια;
- Διάλεξε επιστημονικό αντικείμενο, όχι επάγγελμα. Η αγορά εργασίας αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς. Τα επαγγέλματα μετασχηματίζονται και τα επιστημονικά πεδία έρχονται πιο κοντά. Εστίασε σε ένα ευρύτερο επιστημονικό πεδίο που σε συναρπάζει, το οποίο θα σου δώσει τις βάσεις να κινηθείς στο μέλλον.
- Δώσε βάση στα επαγγελματικά δικαιώματα. Ελεγξε προσεκτικά σε ποια επαγγελματικά δικαιώματα σου δίνει πρόσβαση το κάθε πτυχίο. Στην Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, τα επαγγελματικά δικαιώματα ορίζονται από το πτυχίο (όχι, π.χ., από το μεταπτυχιακό).
- Ξεχώρισε την επιθυμία σου από τις προσδοκίες των άλλων. Είναι σημαντικό να ακούς τη γνώμη των γονιών ή των καθηγητών σου, αλλά η τελική επιλογή πρέπει να είναι δική σου. Εσύ θα κληθείς να πορευτείς με το αντικείμενο που θα επιλέξεις και η αλήθεια είναι ότι η σημερινή και η αυριανή αγορά εργασίας δεν έχει καμία σχέση με αυτά που γνωρίζαμε έως τώρα.
- Δήλωσε τις σχολές με φθίνουσα σειρά πραγματικής επιθυμίας. Το σύστημα είναι δομημένο έτσι ώστε να σε τοποθετήσει στην πρώτη σχολή της λίστας σου για την οποία πιάνεις τα μόρια. Επομένως, η σειρά πρέπει να αντικατοπτρίζει απόλυτα τι θέλεις περισσότερο, ανεξάρτητα από το αν οι βάσεις των σχολών ανεβαίνουν ή πέφτουν.
- Μην αφήνεις κενά ανάμεσα στα μόριά σου. Μην κάνεις το λάθος να δηλώσεις μόνο σχολές που είναι πολύ κοντά στα μόριά σου. Ξεκίνα με σχολές που είναι πάνω από τα μόριά σου, αλλά σε ενδιαφέρουν πραγματικά. Συνέχισε με σχολές που είναι κοντά στα μόριά σου, αλλά και πάλι σε ενδιαφέρουν. Και μην ξεχάσεις να δηλώσεις και κάποιες σχολές ασφαλείας, που βρίσκονται κάτω από τη βαθμολογία σου, αλλά εξακολουθούν να σε ενδιαφέρουν πραγματικά.
- Συνυπολόγισε το οικονομικό και οικογενειακό πλαίσιο. Η φοίτηση σε άλλη πόλη συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό κόστος. Συζήτησε ειλικρινά με την οικογένειά σου τις δυνατότητες υποστήριξης και έλεγξε τις προϋποθέσεις για μετεγγραφή, τη διαθεσιμότητα φοιτητικών εστιών ή τη δυνατότητα συγκατοίκησης.
- Μην υποτιμάς τα περιφερειακά πανεπιστήμια. Πολλά τμήματα στην Περιφέρεια διαθέτουν εξαιρετικό καθηγητικό δυναμικό, σύγχρονα εργαστήρια, υψηλή χρηματοδότηση από ερευνητικά προγράμματα και πολύ πιο ανθρώπινους ρυθμούς φοιτητικής ζωής και δικτύωσης σε σχέση με τα μεγάλα αστικά κέντρα. Θυμήσου: Οι υψηλόβαθμες σχολές αντικατοπτρίζουν προτίμηση, όχι αξία, και η προτίμηση αυτή επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν σχετίζονται με την ποιότητα της ίδιας της σχολής.
- Μην οριστικοποιήσεις το Μηχανογραφικό την τελευταία στιγμή. Οι πλατφόρμες τις τελευταίες ημέρες συχνά υπερφορτώνονται. Κάνε προσχέδια, άφησε το έτοιμο Μηχανογραφικό να «κάτσει» στο μυαλό σου για 2-3 μέρες, κάνε έναν τελικό έλεγχο για τυχόν λάθη στους κωδικούς των σχολών και πάτα την οριστική υποβολή χωρίς το άγχος της εκπνοής της προθεσμίας.
Ξεκίνα µε σχολές που είναι πάνω από τα µόριά σου, αλλά σε ενδιαφέρουν πραγµατικά. Συνέχισε µε σχολές που είναι κοντά στα µόριά σου, αλλά και πάλι σε ενδιαφέρουν. Και µην ξεχάσεις να δηλώσεις και κάποιες σχολές ασφαλείας ΑΣΠΑΣΙΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΤΑ∆ΙΟ∆ΡΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΑ ∆Ι∆ΑΚΤΩΡ ΤΟΥ ΕΚΠΑ
Το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας
Σημειώνεται ότι το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας λειτουργεί από το 2020 στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό τη διεύθυνση της αναπληρώτριας καθηγήτριας Κατερίνας Αργυροπούλου. Βασικό αντικείμενο του Εργαστηρίου είναι η προαγωγή της επιστημονικής γνώσης, της έρευνας και της εφαρμοσμένης πράξης στο πεδίο της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας και του επαγγελματικού προσανατολισμού.Στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων του βρίσκεται η διεξαγωγή πρωτογενούς επιστημονικής έρευνας, η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και ο σχεδιασμός έγκυρων ερ γαλείων και µεθοδολογιών για την καθοδήγηση της σταδιοδροµίας. Παράλληλα µε το ερευνητικό του έργο, το Εργαστήριο προσφέρει εξειδικευµένες υπηρεσίες συµβουλευτικής σταδιοδροµίας, τόσο σε οµαδικό επίπεδο, για δηµόσιους και ιδιωτικούς φορείς ή σχολεία, όσο και σε ατοµικό επίπεδο. Οι υπηρεσίες αυτές απευθύνονται σε εφήβους που βρίσκονται στο κρίσιµο στάδιο λήψης αποφάσεων για τις σπουδές και το µέλλον τους, αλλά και σε ενήλικες που χρειάζονται υποστήριξη και προσανατολισµό στην αγορά εργασίας.
Η επιστηµονική προσέγγιση του Εργαστηρίου βασίζεται σε σύγχρονες αφηγηµατικές µεθόδους που λειτουργούν ολιστικά. Αυτό σηµαίνει ότι λαµβάνονται υπόψη η συνολική εικόνα, η προσωπικότητα και οι ανάγκες του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, ενώ τα ψυχοµετρικά εργαλεία (τεστ) χρησιµοποιούνται συµπληρωµατικά και µε κριτική µατιά, αποφεύγοντας τις αυτοµατοποιηµένες λύσεις. Με γνώµονα την κοινωνική προσφορά του πανεπιστηµίου, όλες οι παραπάνω υπηρεσίες παρέχονται προς τους πολίτες και τους φορείς σε ιδιαίτερα προσιτές και ελκυστικές τιµές. Περισσότερες πληροφορίες για το Εργαστήριο Συµβουλευτικής Επιστήµης και Επαγγελµατικής Σταδιοδροµίας του ΕΚΠΑ στο simvouleft iki@ppp.uoa.gr.
Ειδικοί αλλά και παλαιότεροι υποψήφιοι προτείνουν την αναζήτηση στο ∆ιαδίκτυο των οδηγών σπουδών µε τα αναλυτικά µαθήµατα στα τµήµατα που θεωρούν οι υποψήφιοι ότι τους ενδιαφέρουν, προκειµένου να ξέρουν τι θα έχουν να µελετήσουν την ερχόµενη χρονιά. Καλό είναι να γίνεται αναζήτηση και στις δυνατότητες µεταπτυχιακών, που είναι το επόµενο «βήµα» για την πλειονότητα των φοιτητών. Εξάλλου, οι υποψήφιοι που επιθυµούν να πά ρουν µετεγγραφή πρέπει να µελετήσουν καλά τις αντιστοιχίες των τµηµάτων, όπως αυτές ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Παιδείας. Προσοχή, όµως, γιατί υπάρχουν και σχολές χωρίς αντιστοιχίες.
Μηχανογραφικό Δελτίο και Παράλληλο Μηχανογραφικό ∆ελτίο
Το υπουργείο Παιδείας, αλλά και οι ειδικοί, συστήνουν στους υποψηφίους να συµπληρώσουν και το Παράλληλο Μηχανογραφικό ∆ελτίο (ΠΜ∆) για εισαγωγή στα δηµόσια ΙΕΚ, τα οποία αποτελούν µια καλή επιλογή σπουδών, που ανοίγει πόρτες στην αγορά εργασίας. Προτείνεται οι υποψήφιοι να εκτυπώσουν ή και να αποθηκεύσουν στον υπολογιστή τους το υποβληθέν οριστικοποιηµένο Μηχανογραφικό (που θα έχει αποκτήσει αυτόµατα και αριθµό πρωτοκόλλου), ώστε ανά πάσα στιγµή να µπορούν να δουν τις τελικές προτιµήσεις τους. Υπενθυµίζεται ότι η προθεσµία υποβολής των Μ.∆. και ΠΜ∆ είναι αποκλειστική και µετά την παρέλευσή της κανένας υποψήφιος δεν θα µπορεί να προβεί στην οριστικοποίησή τους.Eως και την Τρίτη 30 Ιουνίου, οι υποψήφιοι των ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ. θα µπορούν να προσέρχονται στα Λύκειά τους για την απόκτηση του προσωπικού κωδικού ασφαλείας (password), προκειµένου να υποβάλουν το Μηχανογραφικό ή το Παράλληλο Μηχανογραφικό τους ∆ελτίο. Σύµφωνα µε το υπουργείο Παιδείας, για έκτακτες περιπτώσεις η εξυπηρέτηση των υποψηφίων θα συνεχιστεί και κατά τις πρώτες ηµέρες του Ιουλίου, που θα παραµείνουν ανοιχτά τα σχολεία. Παράλληλα, µέσα στο ίδιο χρονικό διάστηµα (17-30 Ιουνίου), δικαίωµα δηµιουργίας κωδικού έχουν και οι φετινοί τελειόφοιτοι που δεν συµµετείχαν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, προκειµένου να διεκδικήσουν µια θέση εισαγωγής στις δηµόσιες ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ) µέσω του Παράλληλου Μηχανογραφικού.
Ειδικότερα, πρέπει να προσέλθουν στο Λύκειό τους για να δηµιουργήσουν προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password) οι παρακάτω υποψήφιοι:
- Οσοι έχουν συµµετάσχει στις Πανελλαδικές Εξετάσεις ΓΕ.Λ. ή ΕΠΑ.Λ. έτους 2026 και κατέχουν ή αποκτούν απολυτήριο (οι υποψήφιοι ΓΕ.Λ.) και απολυτήριο και πτυχίο (οι υποψήφιοι ΕΠΑ.Λ.), προκειµένου στη συνέχεια να υποβάλουν Μηχανογραφικό για την εισαγωγή τους στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση ή/και Παράλληλο Μηχανογραφικό για την εισαγωγή τους σε δηµόσιες ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ). Σηµειώνεται ότι, στην περίπτωση που κάποιος υποψήφιος υποβάλει Μ.∆. και ΠΜ∆, ο προσωπικός κωδικός ασφαλείας (password) θα είναι ο ίδιος.
- Οσοι απόφοιτοι συµµετείχαν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις των ηµερήσιων ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ. τα έτη 2024 ή 2025, διεκδικώντας φέτος το 10% των θέσεων εισακτέων χωρίς νέα εξέταση, προκειµένου να υποβάλουν Μηχανογραφικό ∆ελτίο. Επισηµαίνεται ότι οι απόφοιτοι που είναι υποψήφιοι για το 10% συµµετέχουν στη διαδικασία επιλογής µε τα µόρια που είχαν επιτύχει στην τελευταία τους εξέταση. Οι υποψήφιοι αυτοί δεν έχουν τη δυνατότητα ή δικαίωµα να εξεταστούν ξανά σε ειδικό µάθηµα ή στα αγωνίσµατα για τα ΤΕΦΑΑ, αλλά συνυπολογίζονται τα µόρια που είχαν επιτύχει στην τελευταία τους εξέταση.
- Οι τελειόφοιτοι των Γενικών Λυκείων (ΓΕ.Λ.) και Επαγγελµατικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.) έτους 2026 που δεν συµµετείχαν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, αλλά επιθυµούν να υποβάλουν Παράλληλο Μηχανογραφικό ∆ελτίο για την εισαγωγή τους σε δηµόσιες ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ). Σηµειώνεται ότι οι υποψήφιοι θα υποβάλουν το Μηχανογραφικό ∆ελτίο και το Παράλληλο Μηχανογραφικό κατά το ίδιο χρονικό διάστηµα, το οποίο θα ανακοινωθεί αργότερα. Γενικότερα, οι διαδικασίες για την απόκτηση password και την υποβολή Μηχανογραφικού ∆ελτίου θα παραµείνουν ενεργές και θα ολοκληρωθούν περί τα µέσα Ιουλίου. Υπενθυµίζεται ότι οι υποψήφιοι που είχαν δηλώσει συµµετοχή στις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 και παραπέµπονται σύµφωνα µε τις ισχύουσες διατάξεις στις επαναληπτικές Πανελλαδικές Εξετάσεις του Σεπτεµβρίου καταθέτουν Μηχανογραφικό µετά τις επαναληπτικές εξετάσεις, οπότε και θα µπορέσουν να αποκτήσουν προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password).
En