Το ακραίο κύμα ζέστης που σάρωσε την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, προκαλώντας θανάτους και καταστροφές σε οικοσυστήματα, καλλιέργειες και ενεργειακά δίκτυα, ετοιμάζεται να μετακινηθεί προς τα Βαλκάνια. Η ερώτηση που απασχολεί όλους είναι πότε θα έρθει στην Ελλάδα ο ευρωπαϊκός καύσωνας και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του στη χώρα μας.

Διαβάστε: Ο "θερμικός θόλος" φτάνει στα Βαλκάνια: Πώς θα επηρεάσει την Ελλάδα - Οι περιοχές που θα "ψηθούν" με 39άρια (Βίντεο)

Η προειδοποίηση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός εξέδωσε ενημερωτικό σημείωμα προς τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες, τονίζοντας ότι το κύμα καύσωνα που προκάλεσε ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασιών λόγω του φαινομένου «Ωμέγα Μπλοκ» θα αρχίσει σταδιακά να επηρεάζει άλλες περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης. Η διάρκεια αυτής της μετάβασης εκτιμάται στις επόμενες δύο εβδομάδες, με τα Βαλκάνια να βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Σύμφωνα με τον WMO, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν τα συνηθισμένα επίπεδα κατά 3 έως 10 βαθμούς Κελσίου. Αυτή η απόκλιση από τα κανονικά επίπεδα αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια Υγεία και τις υποδομές της χώρας.

Τι να περιμένουμε από τον ευρωπαϊκό καύσωνα στην Ελλάδα

Οι ημερήσιες θερμοκρασίες στις επηρεαζόμενες χώρες θα υπερβαίνουν τους 35 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις θα εμφανιστεί το φαινόμενο της «τροπικής νύχτας». Αυτό σημαίνει ότι η θερμοκρασία κατά τις νυχτερινές ώρες δεν θα υποχωρεί κάτω από τους 20 βαθμούς, δημιουργώντας συνθήκες έντονης καταπόνησης για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός υπογραμμίζει ότι οι τροπικές νύχτες αποτελούν σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη υγεία, καθώς ο οργανισμός δεν έχει τη δυνατότητα να ανακάμψει από την ημερήσια έκθεση στη ζέστη. Ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες όπως ηλικιωμένοι, παιδιά και άτομα με χρόνια νοσήματα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο.

Τα αστικά κέντρα αντιμετωπίζουν ακόμα μεγαλύτερη πρόκληση λόγω του φαινομένου της θερμικής νησίδας. Σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, οι θερμοκρασίες μπορεί να ξεπεράσουν κατά 5 βαθμούς τις μέγιστες τιμές σε σύγκριση με αραιοκατοικημένες ζώνες. Το τσιμέντο, η άσφαλτος και η έλλειψη πρασίνου συμβάλλουν στην παγίδευση της θερμότητας, δημιουργώντας ένα μικροκλίμα ακόμα πιο επιβαρυντικό.

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, μέσω του meteo, επικαλείται ανάλυση του World Weather Attribution, που καταδεικνύει πως οι εκπομπές από ορυκτά καύσιμα έχουν επιδεινώσει δραματικά τους ευρωπαϊκούς καύσωνες μέσα σε λίγες δεκαετίες. Θερμοκρασίες που παλαιότερα θα ήταν σχεδόν αδύνατες, σήμερα καθίστανται όλο και πιο συχνές.

Στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη Νότια Αγγλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως 12 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα της εποχής. Ένας επίμονος αντικυκλώνας και μια ατμοσφαιρική ροή που μετέφερε θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική δημιούργησαν αυτές τις συνθήκες. Ωστόσο, η ίδια μετεωρολογική διάταξη παράγει σήμερα πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες από το παρελθόν, επειδή το κλιματικό υπόβαθρο έχει ήδη υπερθερμανθεί. Η επιστημονική ανάλυση αποκαλύπτει ότι ένας παρόμοιος καύσωνας τον Ιούνιο θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος κατά τη διάρκεια της ημέρας το 1976 και περίπου 2 βαθμούς ψυχρότερος το 2003. Οι νυχτερινές θερμοκρασίες θα ήταν επίσης σημαντικά χαμηλότερες, μειώνοντας την καταπόνηση του ανθρώπινου οργανισμού και τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Τι λένε οι μετεωρολόγοι

Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, πρόκειται για μια θερμή εισβολή κατά την οποία η θερμοκρασία στην Αττική τις επόμενες ημέρες θα φτάσει τους 36°-37°C. Λίγο υψηλότερα θα κινηθεί στο υπόλοιπο της χώρας.

Στη δική της πρόγνωση, η μετεωρολόγος του Alpha, Σαβίνα Αντουλινάκη, ανέφερε ότι η Τρίτη 30 Ιουνίου και η Τετάρτη 1 Ιουλίου είναι δύο πολύ ζεστές ημέρες, αλλά τόνισε πως «σε καμία περίπτωση δεν θα το συγκρίνουμε με τον καύσωνα στην υπόλοιπη Ευρώπη». «Όπως θα δούμε στη Βόρεια Ελλάδα, το θερμόμετρο θα αγγίξει τοπικά ακόμα και τους 39 βαθμούς», σημείωσε η μετεωρολόγος, σύμφωνα με την οποία οι τιμές της θερμοκρασίας θα αρχίσουν να καταγράφουν πτώση από την Πέμπτη. Το Σαββατοκύριακο, τέλος, αναμένεται ενίσχυση των μελτεμιών, με σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας αλλά και αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιών.

Φόβος για τον Ιούλιο

Πάντως, ο πυρομετεωρολόγος Θεόδωρος Γιάνναρος επισημαίνει ότι τα μετεωρολογικά δεδομένα δείχνουν πως ένα νέο ισχυρό σύστημα υψηλών πιέσεων ενδέχεται να αναπτυχθεί στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη από τα μέσα έως τα τέλη Ιουλίου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε νέο επεισόδιο παρατεταμένης ζέστης.

Η πρώτη επίθεση του καύσωνα στα Βαλκάνια

Οι θερμοκρασίες αναμένεται να αγγίξουν τους 39 βαθμούς Κελσίου από την Κυριακή σε περιοχές της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Βοσνίας και του Μαυροβουνίου, σύμφωνα με τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες. Το κύμα ζέστης στην περιοχή προβλέπεται να διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι τη Δευτέρα, δημιουργώντας συνθήκες ιδιαίτερα επικίνδυνες για την υγεία. Στο Βελιγράδι, ο υδράργυρος προβλέπεται να φτάσει τους 36 βαθμούς Κελσίου το Σάββατο, τους 38 την Κυριακή και τους 39 τη Δευτέρα και την Τρίτη, ξεπερνώντας το ρεκόρ όλων των εποχών για τη σερβική πρωτεύουσα, που ήταν 38,7 βαθμοί Κελσίου τον Ιούνιο του 2021.

Στη Σερβία, όπου τα τρία τελευταία καλοκαίρια ήταν τα πιο ζεστά που έχουν καταγραφεί από την έναρξη των μετρήσεων το 1951, περισσότεροι από έναν στους πέντε εργαζόμενους απασχολούνται σε εξωτερικούς χώρους. Εργάτες οικοδομών συνεχίζουν να εργάζονται σε εργοτάξια κάτω από τον καυτό ήλιο, παρά τους κινδύνους για την υγεία τους. Με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 35 βαθμούς Κελσίου, οι κάτοικοι αναζητούν ήδη καταφύγιο στη σκιά και το νερό. Ο 60χρονος Αλεξάνταρ, βουτώντας τα πόδια του σε ένα σιντριβάνι στο κέντρο του Βελιγραδίου, εξομολογήθηκε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι δυσκολεύεται να αντέξει την έντονη ζέστη. Ο σκύλος του, ένα κανίς ονόματι Λούνα, πιτσιλούσε δίπλα του, απολαμβάνοντας το δροσερό νερό.

Στην Πρίστινα του Κοσόβου, ο συνήθως πολύβουος κεντρικός δρόμος ήταν σχεδόν έρημος το μεσημέρι, με τους λίγους πεζούς να επιταχύνουν το βήμα τους για να αποφύγουν την παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη. Η Μαϊλίντα, μια 41χρονη δημόσια υπάλληλος, έσπευσε να αγοράσει τα φάρμακά της πριν από το Σαββατοκύριακο, προστατευμένη από τον ήλιο με μια ομπρέλα. «Το κύμα καύσωνα αναμένεται να ενταθεί το Σαββατοκύριακο και θέλω να εφοδιαστώ με όλα όσα χρειάζομαι, ώστε να μη χρειάζεται να βγω έξω αύριο και μεθαύριο», εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Θερμαίνεται και η θάλασσα

Στις ακτές της Αδριατικής, η ζέστη αντανακλάται και στη θάλασσα. Την Παρασκευή, η θερμοκρασία του νερού στην Πούλα της Κροατίας ξεπέρασε τους 27 βαθμούς Κελσίου στις 8:00 το πρωί, ένα ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο, που επηρεάζει το θαλάσσιο οικοσύστημα. Το καλοκαίρι του 2025 είχε ήδη χαρακτηριστεί από καύσωνες στα Βαλκάνια. Το Κόσοβο βίωσε την πιο ζεστή μέρα που έχει καταγραφεί ποτέ τον Ιούλιο του 2025, με θερμοκρασία 42,4 βαθμούς Κελσίου. Η Αλβανία επλήγη από πολλές πυρκαγιές, που έκαψαν δεκάδες χιλιάδες εκτάρια, αναγκάζοντας χιλιάδες κατοίκους να εκκενώσουν τις εστίες τους.

Η ερώτηση πότε θα έρθει στην Ελλάδα ο ευρωπαϊκός καύσωνας έχει πλέον απαντηθεί από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό. Οι επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι κρίσιμες και απαιτείται προετοιμασία και προσοχή από όλους τους πολίτες.