EnΦωτιές: Στάχτη το 38% των δασών της Αττικής μέσα σε 9 χρόνια - "Οι επιπτώσεις είναι εξαιρετικά δυσμενείς" - Τι λέει ο Καρτάλης στο parapolitika.gr
SOS εκπέμπει η Αττική
Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Καρτάλης τονίζει ότι οι επιπτώσεις των συνεχόμενων πυρκαγιών δεν περιορίζονται στην απώλεια δασικών εκτάσεων, αλλά επηρεάζουν συνολικά το περιβάλλον, το κλίμα, τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την οικονομική δραστηριότητα
Αννα Εμμεη
Η Αττική μετρά πλέον τις πληγές μιας δεκαετίας διαδοχικών καταστροφικών πυρκαγιών, με τα τελευταία επιστημονικά στοιχεία να αποτυπώνουν το μέγεθος της περιβαλλοντικής καταστροφής. Σύμφωνα με την επικαιροποιημένη ανάλυση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, από το 2017 έως και το 2025 έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δασικών εκτάσεων, δηλαδή σχεδόν τέσσερα στα δέκα στρέμματα δάσους (38%) στο ηπειρωτικό τμήμα της Περιφέρειας Αττικής. Η μελέτη επικαιροποιήθηκε με αφορμή τη μεγάλη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην Οινόη στις 5 Ιουλίου 2026, υπενθυμίζοντας ότι η πίεση στα δασικά οικοσυστήματα παραμένει ασφυκτική.
Διαβάστε: SOS εκπέμπει η Αττική: Έχει καεί το 38% των δασών μέσα σε εννέα χρόνια - Πάνω από 700.000 στρέμματα έγιναν στάχτη (Πίνακας)
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Από το 2017 έως το 2025, δεκατρείς μεγάλες πυρκαγιές αποτέφρωσαν περισσότερα από 700.000 στρέμματα, σύμφωνα με τα δεδομένα της Υπηρεσίας Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Δασικών Πυρκαγιών (EFFIS). Συνολικά, έχει καεί το 28% της συνολικής επιφάνειας της ηπειρωτικής Αττικής, ενώ το ποσοστό στις δασικές εκτάσεις φτάνει στο ιδιαίτερα ανησυχητικό 38%.
Πέρα όμως από τους αριθμούς, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις των συνεχόμενων πυρκαγιών θα συνοδεύουν την Αττική για πολλά χρόνια ακόμη. Όπως εξηγεί στο parapolitika.gr ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή Κωνσταντίνος Καρτάλης, οι επιπτώσεις των συνεχόμενων πυρκαγιών δεν περιορίζονται στην απώλεια δασικών εκτάσεων, αλλά επηρεάζουν συνολικά το περιβάλλον, το κλίμα, τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την οικονομική δραστηριότητα.
«Η καταστροφή της φυσικής βλάστησης ενισχύει τις πλημμύρες (καθώς η παροχέτευση νερού στις πλαγιές είναι εντονότερη), οδηγεί σε εδαφική διάβρωση, υποβαθμίζει την ποιότητα του νερού, ενώ οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα είναι συχνά μη αναστρέψιμες», επισημαίνει ο καθηγητής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αλλαγή του μικροκλίματος στις περιοχές που έχουν καεί. Όπως τονίζει ο κ. Καρτάλης, «σε δασικές περιοχές που κάηκαν, καταγράφεται αλλαγή του μικροκλίματος που μπορεί να επηρεάσει θερμικά γειτονικές πόλεις ή οικιστικές ενότητες, καθώς εκλείπει η δροσιστική επίδραση του δάσους».
Σημαντικές είναι και οι συνέπειες στην ποιότητα της ατμόσφαιρας. Οι δασικές πυρκαγιές απελευθερώνουν τεράστιες ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων, επιβαρύνοντας την υγεία των πολιτών. «Σε πρόσφατες δασικές πυρκαγιές σημειώθηκε υπέρβαση των ορίων που θέτει η νομοθεσία για τα αιωρούμενα σωματίδια κατά περισσότερες από 20 φορές», σημειώνει ο καθηγητής, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις περιοχές όπου εκδηλώνεται η φωτιά, αλλά επηρεάζουν ολόκληρες αστικές περιοχές.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, οι πυρκαγιές συνεισφέρουν στην ίδια την κλιματική αλλαγή. Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου αυξάνονται σημαντικά, ενώ η απώλεια των δασών μειώνει δραστικά τη φυσική ικανότητα απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που καθιστά ακόμη δυσκολότερη την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Οι συνέπειες επεκτείνονται και στην πραγματική οικονομία. Η γεωργία, ο τουρισμός και άλλοι παραγωγικοί τομείς επηρεάζονται άμεσα από την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, ενώ το κόστος αποκατάστασης των ζημιών αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.
Ο κ. Καρτάλης σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια αναδεικνύουν την ανάγκη για αλλαγή στρατηγικής.
Όπως αναφέρει, «προτεραιότητα πρέπει να δοθεί:
- στην προληπτική δράση, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος και να είναι αποτελεσματικότερη η ανάπτυξη των πυροσβεστικών δυνάμεων,
- στην πιστή εφαρμογή των σχεδίων αναδάσωσης που ακολουθούν μία δασική πυρκαγιά,
- στον σχεδιασμό που αποτρέπει την κατασκευή κατοικιών ή άλλων υποδομών σε δάση ή στην εγγύτητά τους,
- και στην προστασία των περιοχών που ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000 – χωρίς αλλαγές στις χρήσεις που επιτρέπονται, ώστε να διατηρηθεί ακέραιο το πλούσιο φυσικό/δασικό περιβάλλον που περιλαμβάνουν».
Με τις πληγές από τις πρόσφατες φωτιές να παραμένουν ακόμη ανοιχτές, η νέα μελέτη λειτουργεί ως ακόμη ένα ηχηρό καμπανάκι ότι η Αττική βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μακροχρόνια περιβαλλοντική πρόκληση, οι συνέπειες της οποίας θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων της για πολλά χρόνια, αν δεν ενισχυθούν ουσιαστικά η πρόληψη και η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων.
Διαβάστε: SOS εκπέμπει η Αττική: Έχει καεί το 38% των δασών μέσα σε εννέα χρόνια - Πάνω από 700.000 στρέμματα έγιναν στάχτη (Πίνακας)
Φωτιές: Το 38% των δασών της Αττικής κάηκε μέσα στα 9 τελευταία χρόνια
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Από το 2017 έως το 2025, δεκατρείς μεγάλες πυρκαγιές αποτέφρωσαν περισσότερα από 700.000 στρέμματα, σύμφωνα με τα δεδομένα της Υπηρεσίας Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Δασικών Πυρκαγιών (EFFIS). Συνολικά, έχει καεί το 28% της συνολικής επιφάνειας της ηπειρωτικής Αττικής, ενώ το ποσοστό στις δασικές εκτάσεις φτάνει στο ιδιαίτερα ανησυχητικό 38%.
Κωνσταντίνος Καρτάλης στο parapolitika.gr: Εξαιρετικά δυσμενείς οι επιπτώσεις από τις δασικές πυρκαγιές
Πέρα όμως από τους αριθμούς, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις των συνεχόμενων πυρκαγιών θα συνοδεύουν την Αττική για πολλά χρόνια ακόμη. Όπως εξηγεί στο parapolitika.gr ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή Κωνσταντίνος Καρτάλης, οι επιπτώσεις των συνεχόμενων πυρκαγιών δεν περιορίζονται στην απώλεια δασικών εκτάσεων, αλλά επηρεάζουν συνολικά το περιβάλλον, το κλίμα, τη δημόσια υγεία, την κοινωνία και την οικονομική δραστηριότητα.«Η καταστροφή της φυσικής βλάστησης ενισχύει τις πλημμύρες (καθώς η παροχέτευση νερού στις πλαγιές είναι εντονότερη), οδηγεί σε εδαφική διάβρωση, υποβαθμίζει την ποιότητα του νερού, ενώ οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα είναι συχνά μη αναστρέψιμες», επισημαίνει ο καθηγητής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αλλαγή του μικροκλίματος στις περιοχές που έχουν καεί. Όπως τονίζει ο κ. Καρτάλης, «σε δασικές περιοχές που κάηκαν, καταγράφεται αλλαγή του μικροκλίματος που μπορεί να επηρεάσει θερμικά γειτονικές πόλεις ή οικιστικές ενότητες, καθώς εκλείπει η δροσιστική επίδραση του δάσους».
Σημαντικές είναι και οι συνέπειες στην ποιότητα της ατμόσφαιρας. Οι δασικές πυρκαγιές απελευθερώνουν τεράστιες ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων, επιβαρύνοντας την υγεία των πολιτών. «Σε πρόσφατες δασικές πυρκαγιές σημειώθηκε υπέρβαση των ορίων που θέτει η νομοθεσία για τα αιωρούμενα σωματίδια κατά περισσότερες από 20 φορές», σημειώνει ο καθηγητής, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις περιοχές όπου εκδηλώνεται η φωτιά, αλλά επηρεάζουν ολόκληρες αστικές περιοχές.
Επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής
Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, οι πυρκαγιές συνεισφέρουν στην ίδια την κλιματική αλλαγή. Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου αυξάνονται σημαντικά, ενώ η απώλεια των δασών μειώνει δραστικά τη φυσική ικανότητα απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που καθιστά ακόμη δυσκολότερη την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.Οι συνέπειες επεκτείνονται και στην πραγματική οικονομία. Η γεωργία, ο τουρισμός και άλλοι παραγωγικοί τομείς επηρεάζονται άμεσα από την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, ενώ το κόστος αποκατάστασης των ζημιών αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.
Ο κ. Καρτάλης σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια αναδεικνύουν την ανάγκη για αλλαγή στρατηγικής.
Όπως αναφέρει, «προτεραιότητα πρέπει να δοθεί:
- στην προληπτική δράση, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος και να είναι αποτελεσματικότερη η ανάπτυξη των πυροσβεστικών δυνάμεων,
- στην πιστή εφαρμογή των σχεδίων αναδάσωσης που ακολουθούν μία δασική πυρκαγιά,
- στον σχεδιασμό που αποτρέπει την κατασκευή κατοικιών ή άλλων υποδομών σε δάση ή στην εγγύτητά τους,
- και στην προστασία των περιοχών που ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000 – χωρίς αλλαγές στις χρήσεις που επιτρέπονται, ώστε να διατηρηθεί ακέραιο το πλούσιο φυσικό/δασικό περιβάλλον που περιλαμβάνουν».
Με τις πληγές από τις πρόσφατες φωτιές να παραμένουν ακόμη ανοιχτές, η νέα μελέτη λειτουργεί ως ακόμη ένα ηχηρό καμπανάκι ότι η Αττική βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μακροχρόνια περιβαλλοντική πρόκληση, οι συνέπειες της οποίας θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων της για πολλά χρόνια, αν δεν ενισχυθούν ουσιαστικά η πρόληψη και η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων.
