Πρέβελη: Σοβαρές ζημιές στο φοινικόδασος, αλλά όχι εικόνες του 2010 - "Το δάσος θα αναγεννηθεί", αποκαλύπτει επιστήμονας (Εικόνες & Βίντεο)

Σημαντικές ζημιές, αλλά σε καμία περίπτωση την ολοκληρωτική καταστροφή του 2010, άφησε πίσω της η μεγάλη φωτιά στο νότιο Ρέθυμνο. Παρά την ένταση του μετώπου, τους θυελλώδεις ανέμους και τις συνεχείς αναζωπυρώσεις που σκόρπισαν τον τρόμο για το μέλλον του εμβληματικού φοινικόδασους της Πρέβελης, η πρώτη αποτίμηση των Αρχών προσφέρει μια πιο ψύχραιμη εικόνα.

Διαβάστε: Φωτιά στο Ρέθυμνο: Σώθηκε η Ιερά Μονή στην Πρέβελη - Περιορισμένες ζημιές στο φοινικόδασος (Εικόνες & βίντεο)

Πρέβελη: Η φωτιά άφησε πληγές, αλλά όχι την καταστροφή του 2010

Τις πρώτες ώρες της πυρκαγιάς, η ανησυχία γιγαντώθηκε εξαιτίας αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Χρήστες δημοσίευσαν παλαιότερες φωτογραφίες από την τραγωδία του 2010 ως σημερινές, υποστηρίζοντας λανθασμένα πως αποτεφρώθηκε το 80% του δάσους.

Η Περιφέρεια Κρήτης έσπευσε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, Μαίρη Λιονή, ξεκαθάρισε ότι αν και τμήμα των φοινίκων επλήγη, δεν βιώνουμε την ισοπέδωση του παρελθόντος. Το περιβαλλοντικό πλήγμα είναι υπαρκτό, ωστόσο η ακριβής έκταση των απωλειών θα αποτυπωθεί με ακρίβεια αμέσως μόλις ολοκληρωθούν οι επίσημες αυτοψίες.

Ασύλληπτοι άνεμοι και μάχη με τις αναζωπυρώσεις

Παρά τη βελτίωση της κατάστασης, η μάχη στο πεδίο παραμένει σκληρή. Οι δυνάμεις πυρόσβεσης αντιμετωπίζουν συνεχείς αναζωπυρώσεις στο Κουρταλιώτικο Φαράγγι, στον Ασώματο, την Τριόπετρα και την Πρέβελη.

Όπως ανέφερε ο δήμαρχος Αγίου Βασιλείου, Γιάννης Ταταράκης, η συνολική καμένη έκταση υπολογίζεται στα 55.000 στρέμματα. Οι ριπές των ανέμων, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπέρασαν τα 100 χλμ/ώρα, δυσκολεύουν αφάνταστα τις επίγειες δυνάμεις και καθιστούν επισφαλή τη συνδρομή των εναέριων μέσων. Την ίδια στιγμή, το Ανακριτικό Τμήμα της Πυροσβεστικής ερευνά όλα τα ενδεχόμενα για τα αίτια εκδήλωσης της πυρκαγιάς.

Επιστήμονες ΜΦΙΚ: "Ο Φοίνικας θα αναγεννηθεί από τις στάχτες του"

Παρά τις εικόνες με τα απανθρακωμένα εξωτερικά τμήματα των δέντρων, οι επιστήμονες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΜΦΙΚ) εμφανίζονται ιδιαίτερα αισιόδοξοι.

Ο κ. Μανώλης Αβραμάκης, από την Εφορία Βοτανικής του Μουσείου, υπογραμμίζει πως ο φοίνικας (Phoenix theophrasti) είναι ένα εξαιρετικά ανθεκτικό φυτό με μεγάλες ποσότητες νερού στον κορμό του. «Το δάσος θα αναγεννηθεί. Ο φοίνικας είναι ένα δέντρο πολύ ανθεκτικό. Το είδαμε καθαρά αυτό τη προηγούμενη φορά που κάηκε», αναφέρει ο ίδιος.

Όπως λέει, ο μόνος τρόπος που μπορεί ένας φοίνικας να καταστραφεί είναι αν του κόψεις την παροχή του νερού. «Από τη στιγμή που ο υδροφόρος ορίζοντας είναι υγιής και το δέντρο βρίσκεται στο φυσικό του περιβάλλον, παρά τη φωτιά, αργά ή γρήγορα θα αναγεννηθεί», αναφέρει. Χωρίς να έχει ακόμα πλήρη εικόνα για τις καμένες εκτάσεις, ο κ. Αβραμάκης αναφέρει πως, σε κάθε περίπτωση, το δάσος είναι σε θέση να αποκατασταθεί πλήρως μέσα σε 5 με 6 χρόνια. Εξάλλου, όλοι θυμόμαστε το «θαύμα της φύσης» που είχε συντελεστεί λίγο διάστημα μετά το 2010.

Ο κ. Αβραμάκης εξηγεί πως η εικόνα που έχουμε ότι οι φοίνικες είναι φυτά των ερήμων δεν ισχύει, είναι των οάσεων. Ο φοίνικας είναι ανθεκτικός στη φωτιά, χρειάζεται, όμως, νερό.

Ακόμα και εξωτερικά μπορεί να έχει μαύρα σημάδια, να υπάρχουν κομμάτια κάρβουνου, όμως στο εσωτερικό του έχει πολύ νερό και δεν καίγεται εύκολα. Η εικόνα μπορεί να είναι απογοητευτική, να μοιάζει με ολική καταστροφή, ωστόσο έχει «μάτια», από όπου θα αναπτυχθούν νέοι βλαστοί.

Τονίζει πως στην Πρέβελη είναι το 2ο μεγαλύτερο φοινικόδασος της Κρήτης, μετά από το Βάι, και είναι κρίμα η όποια καταστροφή του.

Ποιες οι επιπτώσεις στη φύση

Ο κ. Σταύρος Ξηρουχάκης, από την Εφορία Οικολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος του ΜΦΙΚ, μας μιλά για τις επιπτώσεις που έχουν στη βιοποικιλότητα οι πυρκαγιές.

Τα ζώα που έχουν δυνατότητα διαφυγής, τα θηλαστικά και ερπετά, δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Τα αιγοπρόβατα που είναι σε ημιάγρια κατάσταση, τα ελευθέρας βοσκής, έχουν έναν επιπλέον οικολογικό ρόλο καθώς από τα νεκρά ζώα τρέφονται οι πτωματοφάγοι.

Τα μεγάλα αρπακτικά, όπως οι γύπες, όπου υπάρχει αποικία στο Κουρταλιώτικο Φαράγγι, θα έχουν φύγει από το σημείο. Η φωτιά δεν τους επηρεάζει όσο οι πολύ ισχυροί άνεμοι που συχνά τους παρασέρνουν με αποτέλεσμα ακόμα και τον πνιγμό τους.

Ο επιστήμονας του ΜΦΙΚ εξηγεί πως μετά από κάθε μεγάλη φωτιά έχουμε ένα κύμα προσφύγων σε γειτονικές περιοχές. Οι πρόσφυγες είναι μικρότερα πουλιά που αναζητούν καταφύγιο αλλού.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στους ενεργούς θηρευτές, όπως είναι οι σπιτζαετοί, οι χρυσαετοί, οι γερακίνες και οι πετρίτες, και όχι σε όσους τρέφονται με νεκρά ζώα. Από τη στιγμή που καταστρέφεται η βλάστηση και φεύγουν κάποια είδη, αυτά τα πουλιά δεν έχουν θηράματα και θα χρειαστεί χρόνος ώσπου να επέλθει η ισορροπία.

Παράλληλα, ένας φόβος είναι αν ακολουθήσουν καταρρακτώδεις βροχές, νεροποντές, που θα έχουν ως αποτέλεσμα να φύγει το χώμα και να μείνει το μητρικό πέτρωμα. Έτσι, η βλάστηση θα είναι δύσκολο να επανακάμψει, ένα φαινόμενο που συναντάμε συχνά λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Ο κ. Ξηρουχάκης αναφέρει πως η εμπειρία του 2010 έδειξε ότι οι φοίνικες είναι ένας σκληρός οργανισμός που δεν πεθαίνει εύκολα.