Οι εικόνες από το Πόρτο Γερμενό είναι ενδεικτικές της δυσκολίας που παρουσιάζουν πλέον ορισμένες μεγάλες δασικές πυρκαγιές. Το μέτωπο εξακολουθεί να δοκιμάζει τις αντοχές των πυροσβεστικών δυνάμεων, ενώ οι θυελλώδεις άνεμοι, οι συνεχείς αναζωπυρώσεις, οι εκκενώσεις μέσω του 112 και οι μεγάλες καταστροφές σε κατοικίες και περιουσίες συνθέτουν μία από τις δυσκολότερες επιχειρήσεις της φετινής αντιπυρικής περιόδου.

Η εικόνα αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με διαδοχικά μεγάλα πύρινα μέτωπα. Στο Ρέθυμνο, οι ακραίες καιρικές συνθήκες δυσχέραναν σημαντικά την κατάσβεση, δεν επέτρεψαν τις ρίψεις από εναέρια μέσα, ενώ δύο πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, όπως και ένας ακόμα που επιχειρούσε στο πύρινο μέτωπο στο Γύθειο. Στη Βοιωτία, και συγκεκριμένα στον Άγιο Βασίλειο, κάτοικοι και παραθεριστές απομακρύνθηκαν διά θαλάσσης όταν οι φλόγες περικύκλωσαν τον οικισμό. Παράλληλα, νέα μέτωπα σε Αιγιαλεία, Φωκίδα, Φθιώτιδα υπενθύμισαν ότι η επιχειρησιακή πίεση παραμένει υψηλή και ότι οι δυνάμεις καλούνται να ανταποκρίνονται ταυτόχρονα σε πολλαπλές κρίσεις.


Φωτιές: Τι είναι μια «mega fire» και γιατί διαφέρει από μια συνηθισμένη δασική πυρκαγιά

Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο τον όρο mega fire. Δεν πρόκειται απλώς για μια μεγάλη πυρκαγιά. Μια mega fire είναι ένα ακραίο συμβάν που συνδυάζει πολύ μεγάλη καμένη έκταση, εξαιρετικά υψηλή ένταση, ταχεία ή απρόβλεπτη εξάπλωση, μεγάλη διάρκεια και σοβαρές επιπτώσεις σε οικισμούς, υποδομές και φυσικά οικοσυστήματα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, τέτοιες πυρκαγιές αναπτύσσουν δική τους δυναμική. Δημιουργούν το δικό τους μικροκλίμα, παράγουν τεράστιες στήλες καπνού, προκαλούν ισχυρούς στροβιλισμούς και συνεχείς αναζωπυρώσεις, ενώ καύτρες μπορούν να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις, δημιουργώντας νέες εστίες πολύ μακριά από το κύριο μέτωπο. Η συμπεριφορά τους γίνεται ιδιαίτερα απρόβλεπτη και η εξέλιξή τους μπορεί να αλλάζει μέσα σε λίγα λεπτά.

Η Ελλάδα έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ μεγάλες πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι ολοένα συχνότεροι ισχυροί άνεμοι δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την εκδήλωση τέτοιων ακραίων φαινομένων με μεγαλύτερη συχνότητα.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση της επόμενης μεγάλης πυρκαγιάς. Είναι η συνεχής προσαρμογή του τρόπου με τον οποίο η χώρα οργανώνει την πρόληψη και την επιχειρησιακή της ετοιμότητα. Η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης, η καλύτερη διαχείριση της καύσιμης ύλης, η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών για την πρόγνωση της συμπεριφοράς της φωτιάς, η διαρκής αναθεώρηση των επιχειρησιακών σχεδίων και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των περιοχών υψηλού κινδύνου αποτελούν βασικούς άξονες αυτής της προσπάθειας.

Το Πόρτο Γερμενό θα μείνει στη μνήμη ως μία από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού. Πέρα όμως από το μέγεθος της καταστροφής, αναδεικνύει και κάτι ακόμη: ότι οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές αλλάζουν και μαζί τους πρέπει να εξελίσσεται και ο τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα προετοιμάζεται για να τις αντιμετωπίσει.