Ελ Νίνιο: Τι αλλάζει στον καιρό της Ελλάδας - Η πρόγνωση Αρναούτογλου για κρύο και χιόνια
Η εκτίμηση του μετεωρολόγου
Ο Σάκης Αρναούτογλου με αφορμή το Ελ Νίνιο τονίζει ότι είναι πολύ νωρίς για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το εάν ο επόμενος χειμώνας στην Ελλάδα θα είναι θερμός, ψυχρός, βροχερός ή με πολλά χιόνια
Παρατηρώντας την εξέλιξη του Ελ Νίνιο, με βάση τα τελευταία δεδομένα φαίνεται πως υπάρχει σημαντική ενίσχυση του φαινομένου ενόψει του φθινοπώρου και του επερχόμενου χειμώνα. Παρολ' αυτά, αναλύοντας τα διαθέσιμα στοιχεία, ο μετεωρολόγος Σάκης Αρναούτογλου τονίζει ότι είναι πολύ νωρίς για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το εάν ο επόμενος χειμώνας στην Ελλάδα θα είναι θερμός, ψυχρός, βροχερός ή με πολλά χιόνια.
Διαβάστε: Αρναούτογλου: Ενισχύεται το φαινόμενο Ελ Νίνιο - Τι σημαίνει για τον χειμώνα στην Ελλάδα
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Σάκης Αρναούτογλου, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής NOAA στις 13 Αυγούστου, η πιθανότητα το Ελ Νίνιο να φτάσει σε πολύ ισχυρή ένταση μέσα στο φθινόπωρο και τον χειμώνα του 2026-2027 ξεπερνούσε το 90%. Μάλιστα, ιδιαίτερα για το τρίμηνο Οκτωβρίου - Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου, αναφέρεται πιθανότητα 69% να φτάσει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα έντασης.
Ακόμα, στις 24 Αυγούστου η θερμοκρασιακή απόκλιση στην περιοχή Niño 3.4 του τροπικού Ειρηνικού είχε φτάσει τους +1,8 βαθμούς Κελσίου, ενώ ανατολικότερα καταγράφονταν ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις. Πρόκειται για μία από τις βασικές περιοχές που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες προκειμένου να παρακολουθούν την εξέλιξη του Ελ Νίνιο.
Η επίδραση αυτή δεν είναι ίδια παντού. Ανάμεσα στον Ειρηνικό και την ανατολική Μεσόγειο παρεμβάλλονται πολλοί άλλοι παράγοντες που μπορεί να αλλάξουν εντελώς την τελική εικόναλ, ενώ αντίθετα στη Βόρεια Αμερική το αποτύπωμα του Ελ Νίνιο είναι συνήθως σαφέστερο.
Όπως επισημαίνει ο Γρηγόρης Αρναούτογλου, το γεγονός ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα ισχυρό δεν σημαίνει ότι μπορούμε από τον Αύγουστο να γνωρίζουμε τον καιρό που θα κάνει τον Ιανουάριο στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη ή τη Φλώρινα.
Παραδείγματος χάριν, ένας εποχικός χάρτης που δείχνει μεγαλύτερη πιθανότητα θερμοκρασιών πάνω από τα κανονικά επίπεδα δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να υπάρξουν μέσα στον ίδιο χειμώνα ισχυρές ψυχρές εισβολές, χιονοπτώσεις ή μεγάλα διαστήματα κακοκαιρίας.
Σημαντικό ρόλο για την χώρα μας αναμένεται να παίξει η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό, με κρίσιμο να παραμένει το ερώτημα, που θα εγκατασταθούν οι μεγάλες περιοχές υψηλών πιέσεων και ποια διαδρομή θα ακολουθούν τα βαρομετρικά χαμηλά.
Από τη διάταξη αυτή μπορεί να εξαρτηθεί εάν θα δημιουργηθεί ένας «διάδρομος» που θα επιτρέψει σε ψυχρές αέριες μάζες από τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη να κατέβουν προς τα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο και αυτό είναι καθοριστικό για την Ελλάδα, καθώς ακόμη και σε έναν συνολικά θερμότερο χειμώνα, μία συγκεκριμένη διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων μπορεί να προκαλέσει μια πολύ ισχυρή ψυχρή εισβολή.
Υπάρχει και μία από τις συνηθέστερες παρερμηνείες των εποχικών προγνώσεων, αφού ένας χειμώνας μπορεί στο τέλος να καταγραφεί ως θερμότερος από τον μέσο όρο και ταυτόχρονα να έχει περιόδους με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Ο μέσος όρος στο τέλος μπορεί να είναι υψηλότερος από τα κανονικά επίπεδα, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προηγήθηκε μια πραγματικά ισχυρή χειμερινή εισβολή.
Το ίδιο ισχύει και για τα χιόνια, καθώς με βάση τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να υποστηριχθεί σοβαρά ότι ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο σημαίνει «χειμώνα χωρίς χιόνια στην Ελλάδα». Για να σημειωθούν χιονοπτώσεις χρειάζεται να συμπέσουν αρκετές προϋποθέσεις, όπως αρκετά ψυχρές αέριες μάζες, διαθέσιμη υγρασία και η κατάλληλη θέση και κίνηση των βαρομετρικών συστημάτων. Αυτές οι συνθήκες μπορούν να προβλεφθούν με πολύ μεγαλύτερη αξιοπιστία όταν πλησιάζουμε χρονικά σε ένα συγκεκριμένο επεισόδιο – όχι τρεις ή τέσσερις μήνες νωρίτερα.
Μεγάλη σημασία όσο πλησιάζουμε στον χειμώνα θα παίξει και ο πολικός στρόβιλος. Πρόκειται για μια τεράστια κυκλοφορία ισχυρών ανέμων ψηλά στην ατμόσφαιρα γύρω από την Αρκτική. Όταν παραμένει ισχυρός, ο πολύ ψυχρός αέρας τείνει να συγκρατείται στις βορειότερες περιοχές, όταν όμως εξασθενήσει ή διαταραχθεί σημαντικά, αυξάνονται οι πιθανότητες τμήματα των πολύ ψυχρών αερίων μαζών να κινηθούν προς νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.
Οι ψυχρές αέριες μάζες μπορούν να κινηθούν προς τη Βόρεια Αμερική, τη δυτική ή την ανατολική Ευρώπη ή, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, προς τα Βαλκάνια και την Ελλάδα.
Η εικόνα για τον χειμώνα 2026-2027 αναμένεται επομένως να γίνει σαφέστερη τον Οκτώβριο και κυρίως μέσα στον Νοέμβριο, καθώς τότε θα υπάρχουν περισσότερα δεδομένα για τρία κρίσιμα στοιχεία: πόσο ισχυρό τελικά θα γίνει το Ελ Νίνιο, πώς θα εξελίσσεται η κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό και ποια θα είναι η κατάσταση του πολικού στροβίλου.
Μέχρι τότε, οποιαδήποτε πρόβλεψη θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφύλαξη, ενώ το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο διαμορφώνεται ως ένας σημαντικός παράγοντας του επόμενου χειμώνα.
Διαβάστε: Αρναούτογλου: Ενισχύεται το φαινόμενο Ελ Νίνιο - Τι σημαίνει για τον χειμώνα στην Ελλάδα
Ελ Νίνιο: Τι αλλάζει στον καιρό της Ελλάδας
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Σάκης Αρναούτογλου, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής NOAA στις 13 Αυγούστου, η πιθανότητα το Ελ Νίνιο να φτάσει σε πολύ ισχυρή ένταση μέσα στο φθινόπωρο και τον χειμώνα του 2026-2027 ξεπερνούσε το 90%. Μάλιστα, ιδιαίτερα για το τρίμηνο Οκτωβρίου - Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου, αναφέρεται πιθανότητα 69% να φτάσει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα έντασης.Ακόμα, στις 24 Αυγούστου η θερμοκρασιακή απόκλιση στην περιοχή Niño 3.4 του τροπικού Ειρηνικού είχε φτάσει τους +1,8 βαθμούς Κελσίου, ενώ ανατολικότερα καταγράφονταν ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις. Πρόκειται για μία από τις βασικές περιοχές που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες προκειμένου να παρακολουθούν την εξέλιξη του Ελ Νίνιο.
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο είναι μια ασυνήθιστα μεγάλη θέρμανση των επιφανειακών νερών στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Όταν η θέρμανση είναι ισχυρή και εκτεταμένη, δεν επηρεάζει μόνο τον καιρό στην περιοχή του Ειρηνικού, αλλά μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά μεγάλων ατμοσφαιρικών ρευμάτων και να επηρεάσει τον καιρό σε πολύ μακρινές περιοχές.Η επίδραση αυτή δεν είναι ίδια παντού. Ανάμεσα στον Ειρηνικό και την ανατολική Μεσόγειο παρεμβάλλονται πολλοί άλλοι παράγοντες που μπορεί να αλλάξουν εντελώς την τελική εικόναλ, ενώ αντίθετα στη Βόρεια Αμερική το αποτύπωμα του Ελ Νίνιο είναι συνήθως σαφέστερο.
Αρναούτογλου: Δεν ξέρουμε από τώρα τι καιρό θα κάνει τον Ιανουάριο
Όπως επισημαίνει ο Γρηγόρης Αρναούτογλου, το γεγονός ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα ισχυρό δεν σημαίνει ότι μπορούμε από τον Αύγουστο να γνωρίζουμε τον καιρό που θα κάνει τον Ιανουάριο στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη ή τη Φλώρινα.Παραδείγματος χάριν, ένας εποχικός χάρτης που δείχνει μεγαλύτερη πιθανότητα θερμοκρασιών πάνω από τα κανονικά επίπεδα δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να υπάρξουν μέσα στον ίδιο χειμώνα ισχυρές ψυχρές εισβολές, χιονοπτώσεις ή μεγάλα διαστήματα κακοκαιρίας.
Τι ισχύει για την Ελλάδα
Σημαντικό ρόλο για την χώρα μας αναμένεται να παίξει η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό, με κρίσιμο να παραμένει το ερώτημα, που θα εγκατασταθούν οι μεγάλες περιοχές υψηλών πιέσεων και ποια διαδρομή θα ακολουθούν τα βαρομετρικά χαμηλά.Από τη διάταξη αυτή μπορεί να εξαρτηθεί εάν θα δημιουργηθεί ένας «διάδρομος» που θα επιτρέψει σε ψυχρές αέριες μάζες από τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη να κατέβουν προς τα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο και αυτό είναι καθοριστικό για την Ελλάδα, καθώς ακόμη και σε έναν συνολικά θερμότερο χειμώνα, μία συγκεκριμένη διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων μπορεί να προκαλέσει μια πολύ ισχυρή ψυχρή εισβολή.
Παρερμηνείες
Υπάρχει και μία από τις συνηθέστερες παρερμηνείες των εποχικών προγνώσεων, αφού ένας χειμώνας μπορεί στο τέλος να καταγραφεί ως θερμότερος από τον μέσο όρο και ταυτόχρονα να έχει περιόδους με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Ο μέσος όρος στο τέλος μπορεί να είναι υψηλότερος από τα κανονικά επίπεδα, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προηγήθηκε μια πραγματικά ισχυρή χειμερινή εισβολή.Το ίδιο ισχύει και για τα χιόνια, καθώς με βάση τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να υποστηριχθεί σοβαρά ότι ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο σημαίνει «χειμώνα χωρίς χιόνια στην Ελλάδα». Για να σημειωθούν χιονοπτώσεις χρειάζεται να συμπέσουν αρκετές προϋποθέσεις, όπως αρκετά ψυχρές αέριες μάζες, διαθέσιμη υγρασία και η κατάλληλη θέση και κίνηση των βαρομετρικών συστημάτων. Αυτές οι συνθήκες μπορούν να προβλεφθούν με πολύ μεγαλύτερη αξιοπιστία όταν πλησιάζουμε χρονικά σε ένα συγκεκριμένο επεισόδιο – όχι τρεις ή τέσσερις μήνες νωρίτερα.
Ο πολικός στρόβιλος
Μεγάλη σημασία όσο πλησιάζουμε στον χειμώνα θα παίξει και ο πολικός στρόβιλος. Πρόκειται για μια τεράστια κυκλοφορία ισχυρών ανέμων ψηλά στην ατμόσφαιρα γύρω από την Αρκτική. Όταν παραμένει ισχυρός, ο πολύ ψυχρός αέρας τείνει να συγκρατείται στις βορειότερες περιοχές, όταν όμως εξασθενήσει ή διαταραχθεί σημαντικά, αυξάνονται οι πιθανότητες τμήματα των πολύ ψυχρών αερίων μαζών να κινηθούν προς νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.Οι ψυχρές αέριες μάζες μπορούν να κινηθούν προς τη Βόρεια Αμερική, τη δυτική ή την ανατολική Ευρώπη ή, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, προς τα Βαλκάνια και την Ελλάδα.
Σαφής εικόνα τον Οκτώβρη, Νοέμβρη
Η εικόνα για τον χειμώνα 2026-2027 αναμένεται επομένως να γίνει σαφέστερη τον Οκτώβριο και κυρίως μέσα στον Νοέμβριο, καθώς τότε θα υπάρχουν περισσότερα δεδομένα για τρία κρίσιμα στοιχεία: πόσο ισχυρό τελικά θα γίνει το Ελ Νίνιο, πώς θα εξελίσσεται η κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό και ποια θα είναι η κατάσταση του πολικού στροβίλου.Μέχρι τότε, οποιαδήποτε πρόβλεψη θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφύλαξη, ενώ το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο διαμορφώνεται ως ένας σημαντικός παράγοντας του επόμενου χειμώνα.
