EnΣάλος με τα σχολικά βιβλία Δημοτικού: "Μου έκανε εντύπωση η φοβικότητα της κυβέρνησης" - Η απάντηση του συγγραφέα στο parapolitika.gr για τις αναφορές σε οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών
Η αιχμή του για τη στάση της κυβέρνησης
Ο καθηγητής Κοινωνιολογίας και συγγραφέας του επίμαχου σχολικού βιβλίου, Μανούσος Μαραγκουδάκης, απαντά μέσω του parapolitika.gr στις αντιδράσεις για τις οικογένειες με γονείς ίδιου φύλου και εξηγεί τη στόχευση της αναφοράς
Αννα Εμμεη
Τη δική του απάντηση στον θόρυβο που έχει προκληθεί γύρω από τα νέα σχολικά βιβλία και, ειδικότερα, τις αναφορές σε οικογένειες με γονείς του ίδιου φύλου δίνει στο parapolitika.gr ο Μανούσος Μαραγκουδάκης, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συγγραφέας του βιβλίου Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής για την Ε' και τη ΣΤ' Δημοτικού. Τα νέα εγχειρίδια δεν πρόκειται να ενταχθούν στη διδακτική διαδικασία τη φετινή σχολική χρονιά, αλλά από το σχολικό έτος 2027-2028, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Πολλαπλού Βιβλίου.
Διαβάστε: Σχολικά βιβλία: Αντιδράσεις για τις αναφορές σε οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών - Τι απαντούν κυβέρνηση και συγγραφέας (Βίντεο)
Ο κ. Μαραγκουδάκης υπερασπίζεται την επιλογή να καταγράφονται στα σχολικά εγχειρίδια διαφορετικές οικογενειακές μορφές -μεταξύ αυτών και οικογενειών με γονείς του ίδιου φύλου-, ξεκαθαρίζοντας ότι ο στόχος δεν είναι να αξιολογηθούν οι οικογένειες των παιδιών, αλλά να μη νιώθει κανένα παιδί ότι εξαιρείται και, παράλληλα, να καλλιεργείται στους μαθητές η αποδοχή της διαφορετικότητας.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται απέναντι στην αντίδραση της κυβέρνησης μετά τις διαστάσεις που πήρε το θέμα. «Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι η αντίδραση της κυβέρνησης, και συγκεκριμένα η φοβικότητά της», αναφέρει χαρακτηριστικά στα «Παραπολιτικά», σχολιάζοντας τη δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει. Όπως εξηγεί, άλλωστε, η επιλογή και έγκριση του εκπαιδευτικού υλικού ακολουθεί συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες και δεν αποτελεί απευθείας κυβερνητική επιλογή.
«Δεν ήταν θέμα κυβέρνησης. Ήταν θέμα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ). Η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει σε αυτά τα πράγματα», σημειώνει ο κ. Μαραγκουδάκης, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις προκύπτουν μέσα από τον προβλεπόμενο μηχανισμό αξιολόγησης και έγκρισης των σχολικών βιβλίων.
Μάλιστα, όταν ερωτάται για το γεγονός ότι η κυβέρνηση έσπευσε να διαχωρίσει τη θέση της, χαρακτηρίζει την αντίδραση αυτή «αρνητική», εκτιμώντας ουσιαστικά ότι με τη στάση της ενισχύεται η ένταση γύρω από το ζήτημα.
Απαντώντας στην κριτική για την αναφορά σε οικογένειες με δύο γονείς του ίδιου φύλου, ο καθηγητής Κοινωνιολογίας τονίζει ότι το σχολικό βιβλίο δεν παίρνει θέση υπέρ ή κατά κάποιας οικογενειακής μορφής. «Η θέση μας δεν είναι ούτε θετική ούτε αρνητική. Καταγράφουμε μία πραγματικότητα», διευκρινίζει.
Για τον ίδιο, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η σύνθεση μιας οικογένειας, αλλά το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί. «Μήπως θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί μέσα στην οικογένεια; Αν υπάρχει αγάπη, συνεργατικότητα, αν το παιδί νιώθει ότι υποστηρίζεται και στηρίζεται συναισθηματικά ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο;», διερωτάται.
Υπενθυμίζεται πως η συζήτηση ξέσπασε μετά τη δημοσιοποίηση αποσπασμάτων από δύο νέα εγχειρίδια του Δημοτικού, τα οποία έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου. Στο βιβλίο Γλώσσας της Β' Δημοτικού «Η γλώσσα μου», στην ενότητα «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;», παρουσιάζονται μέσα από εικονογραφήσεις διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις, μεταξύ των οποίων οικογένειες με δύο πατέρες ή δύο μητέρες. Οι μαθητές καλούνται να παρατηρήσουν τις εικόνες, να συζητήσουν γι' αυτές και να αναγνωρίσουν ποια προσεγγίζει περισσότερο τη δική τους οικογένεια.
Όσον αφορά το βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ' Δημοτικού, γίνεται αναφορά στην πολυμορφία της σύγχρονης οικογένειας και παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, η πυρηνική, η μονογονεϊκή, η εκτεταμένη και η θετή οικογένεια, καθώς και η οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου.
Ο κ. Μαραγκουδάκης, πάντως, εμφανίζεται να απορεί με την ένταση των αντιδράσεων, υποστηρίζοντας ότι αρκετοί απ' όσους αντέδρασαν δεν έχουν διαβάσει συνολικά το περιεχόμενο και δεν έχουν κατανοήσει τη λογική του εγχειριδίου.
Η τοποθέτηση του καθηγητή έρχεται μετά τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος, ερωτηθείς για το θέμα, τόνισε ότι κατά την επιλογή βιβλίων και προγραμμάτων σπουδών για παιδιά Δημοτικού απαιτούνται «ιδιαίτερη προσοχή» και «αυξημένη ευαισθησία».
Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί «woke ατζέντας» της κυβέρνησης, δηλώνοντας μεταξύ άλλων ότι «τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2 υπάρχει».
Ακριβώς αυτή η σπουδή της κυβέρνησης να πάρει αποστάσεις από τη συζήτηση είναι που προκαλεί την κριτική του συγγραφέα του σχολικού εγχειριδίου, ο οποίος επιμένει ότι το επίμαχο υλικό δεν επιχειρεί να επιβάλει ένα πρότυπο οικογένειας, αλλά να αποτυπώσει μορφές οικογενειακής ζωής που ήδη υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία.
Διαβάστε: Σχολικά βιβλία: Αντιδράσεις για τις αναφορές σε οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών - Τι απαντούν κυβέρνηση και συγγραφέας (Βίντεο)
Ο κ. Μαραγκουδάκης υπερασπίζεται την επιλογή να καταγράφονται στα σχολικά εγχειρίδια διαφορετικές οικογενειακές μορφές -μεταξύ αυτών και οικογενειών με γονείς του ίδιου φύλου-, ξεκαθαρίζοντας ότι ο στόχος δεν είναι να αξιολογηθούν οι οικογένειες των παιδιών, αλλά να μη νιώθει κανένα παιδί ότι εξαιρείται και, παράλληλα, να καλλιεργείται στους μαθητές η αποδοχή της διαφορετικότητας.
Αντιδράσεις για τα σχολικά βιβλία: "Μου έκανε εντύπωση η φοβικότητα της κυβέρνησης"
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται απέναντι στην αντίδραση της κυβέρνησης μετά τις διαστάσεις που πήρε το θέμα. «Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι η αντίδραση της κυβέρνησης, και συγκεκριμένα η φοβικότητά της», αναφέρει χαρακτηριστικά στα «Παραπολιτικά», σχολιάζοντας τη δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει. Όπως εξηγεί, άλλωστε, η επιλογή και έγκριση του εκπαιδευτικού υλικού ακολουθεί συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες και δεν αποτελεί απευθείας κυβερνητική επιλογή.«Δεν ήταν θέμα κυβέρνησης. Ήταν θέμα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ). Η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει σε αυτά τα πράγματα», σημειώνει ο κ. Μαραγκουδάκης, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις προκύπτουν μέσα από τον προβλεπόμενο μηχανισμό αξιολόγησης και έγκρισης των σχολικών βιβλίων.
Μάλιστα, όταν ερωτάται για το γεγονός ότι η κυβέρνηση έσπευσε να διαχωρίσει τη θέση της, χαρακτηρίζει την αντίδραση αυτή «αρνητική», εκτιμώντας ουσιαστικά ότι με τη στάση της ενισχύεται η ένταση γύρω από το ζήτημα.
"Καταγράφουμε μια πραγματικότητα"
Απαντώντας στην κριτική για την αναφορά σε οικογένειες με δύο γονείς του ίδιου φύλου, ο καθηγητής Κοινωνιολογίας τονίζει ότι το σχολικό βιβλίο δεν παίρνει θέση υπέρ ή κατά κάποιας οικογενειακής μορφής. «Η θέση μας δεν είναι ούτε θετική ούτε αρνητική. Καταγράφουμε μία πραγματικότητα», διευκρινίζει.Για τον ίδιο, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η σύνθεση μιας οικογένειας, αλλά το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί. «Μήπως θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί μέσα στην οικογένεια; Αν υπάρχει αγάπη, συνεργατικότητα, αν το παιδί νιώθει ότι υποστηρίζεται και στηρίζεται συναισθηματικά ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο;», διερωτάται.
Τι προκάλεσε τον θόρυβο
Υπενθυμίζεται πως η συζήτηση ξέσπασε μετά τη δημοσιοποίηση αποσπασμάτων από δύο νέα εγχειρίδια του Δημοτικού, τα οποία έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου. Στο βιβλίο Γλώσσας της Β' Δημοτικού «Η γλώσσα μου», στην ενότητα «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;», παρουσιάζονται μέσα από εικονογραφήσεις διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις, μεταξύ των οποίων οικογένειες με δύο πατέρες ή δύο μητέρες. Οι μαθητές καλούνται να παρατηρήσουν τις εικόνες, να συζητήσουν γι' αυτές και να αναγνωρίσουν ποια προσεγγίζει περισσότερο τη δική τους οικογένεια.Όσον αφορά το βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ' Δημοτικού, γίνεται αναφορά στην πολυμορφία της σύγχρονης οικογένειας και παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, η πυρηνική, η μονογονεϊκή, η εκτεταμένη και η θετή οικογένεια, καθώς και η οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου.
Ο κ. Μαραγκουδάκης, πάντως, εμφανίζεται να απορεί με την ένταση των αντιδράσεων, υποστηρίζοντας ότι αρκετοί απ' όσους αντέδρασαν δεν έχουν διαβάσει συνολικά το περιεχόμενο και δεν έχουν κατανοήσει τη λογική του εγχειριδίου.
Η αντίδραση της κυβέρνησης
Η τοποθέτηση του καθηγητή έρχεται μετά τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος, ερωτηθείς για το θέμα, τόνισε ότι κατά την επιλογή βιβλίων και προγραμμάτων σπουδών για παιδιά Δημοτικού απαιτούνται «ιδιαίτερη προσοχή» και «αυξημένη ευαισθησία».Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί «woke ατζέντας» της κυβέρνησης, δηλώνοντας μεταξύ άλλων ότι «τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2 υπάρχει».
Ακριβώς αυτή η σπουδή της κυβέρνησης να πάρει αποστάσεις από τη συζήτηση είναι που προκαλεί την κριτική του συγγραφέα του σχολικού εγχειριδίου, ο οποίος επιμένει ότι το επίμαχο υλικό δεν επιχειρεί να επιβάλει ένα πρότυπο οικογένειας, αλλά να αποτυπώσει μορφές οικογενειακής ζωής που ήδη υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία.
