Οι «Πύλες του Ανεξήγητου» με τον Κώστα Χαρδαβέλλα αποτέλεσαν μία από τις πιο ιδιαίτερες εκπομπές της ελληνικής τηλεόρασης, καθώς έφεραν στο προσκήνιο θεματολογία που μέχρι τότε παρέμενε εκτός mainstream, όπως ανεξήγητα φαινόμενα, εξωγήινη ζωή και θεωρίες γύρω από το άγνωστο. Η εκπομπή προβλήθηκε στο ALTER την περίοδο 2004-2010 και αποτέλεσε συνέχεια του «Αθέατου Κόσμου», διαμορφώνοντας μια ξεχωριστή τηλεοπτική ταυτότητα.

Η απήχηση της εκπομπής υπήρξε σημαντική για τα δεδομένα της εποχής, όχι μόνο σε επίπεδο τηλεθέασης αλλά και ως προς τη συμμετοχή του κοινού. Ο αείμνηστος Κώστας Χαρδαβέλλας, σε παλαιότερη συνέντευξή του στην εκπομπή «Πάμε Δανάη» του MEGA, είχε αναφέρει χαρακτηριστικά για το project πως «τρελαθήκαμε με τα νούμερα τηλεθέασης», ενώ είχε περιγράψει περιστατικά όπου η ανταπόκριση των τηλεθεατών ήταν τόσο έντονη που «έσπασε το τηλεφωνικό κέντρο» της εκπομπής. Τα στοιχεία αυτά καταγράφουν μια περίοδο κατά την οποία η τηλεόραση λειτουργούσε ως βασικό μέσο διαμόρφωσης δημόσιας συζήτησης.

Πύλες του Ανεξήγητου: Η κριτική & ο χλευασμός στην εκπομπή 

Παράλληλα, η εκπομπή δεν έμεινε χωρίς κριτική. Ένα μέρος του κοινού και της τηλεοπτικής αρθρογραφίας αντιμετώπισε το περιεχόμενο με επιφυλακτικότητα, θεωρώντας ότι βασίζεται σε μη επιβεβαιωμένες μαρτυρίες ή υπερβολικές προσεγγίσεις και πως έφερνε στην επιφάνεια θεωρίες συνωμοσίας. Σε αρκετές περιπτώσεις εκφράστηκε και χλευασμός, με την εκπομπή να γίνεται αντικείμενο ειρωνικών σχολίων, κάτι που συνέβαλε στη δημιουργία ενός έντονου διχασμού γύρω από την απήχησή της.

Ο ίδιος ο Χαρδαβέλλας, σε παλαιότερη συνέντευξή του στο περιοδικό «Λοιπόν», είχε επισημάνει ότι «οι Πύλες του Ανεξήγητου είχαν παρεξηγηθεί πολύ τότε», σημειώνοντας ότι πολλοί εστίασαν σε επιφανειακές πτυχές της εκπομπής, ενώ ο ίδιος επιδίωκε να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από το άγνωστο και τα ερωτήματα που αυτό γεννά.  Σε άλλο σημείο, ο αείμνηστος δημοσιογράφος είχε αναφερθεί και στο γεγονός ότι επέλεξε να σταματήσει την εκπομπή ενώ βρισκόταν σε περίοδο επιτυχίας, αναφέροντας στην τηλεοπτική του συνέντευξη στο MEGA ότι το συγκεκριμένο εγχείρημα «του έκανε ζημιά», κυρίως σε σχέση με την εικόνα του στο ευρύτερο δημοσιογραφικό πεδίο.

Πώς θα στεκόταν, αν υπήρχε σήμερα;

Αν προσπαθήσει κανείς να φανταστεί τις «Πύλες του Ανεξήγητου» στη σημερινή τηλεόραση, το πρώτο που αλλάζει είναι το ίδιο το πλαίσιο. Η τηλεθέαση δεν λειτουργεί όπως τότε και τα ποσοστά δεν έχουν την ίδια βαρύτητα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μια τέτοια εκπομπή δεν θα έβρισκε κοινό... Αντίθετα, το πιο πιθανό είναι ότι θα προκαλούσε έντονη αντίδραση από την πρώτη κιόλας στιγμή. Θα υπήρχαν εκείνοι που θα τη στήριζαν και θα την παρακολουθούσαν σταθερά, αλλά και εκείνοι που θα την αμφισβητούσαν ή θα την αντιμετώπιζαν ειρωνικά (όπως και τότε). Και αυτό από μόνο του είναι ένα στοιχείο που, τηλεοπτικά, λειτουργεί.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι περισσότερες εκπομπές κινούνται σε πιο «ασφαλή» θεματολογία, μια εκπομπή που αγγίζει το ανεξήγητο θα ξεχώριζε εύκολα, ακριβώς επειδή δεν είναι συνηθισμένη. Η θεματολογία που είχαν οι «Πύλες» δεν εξαφανίστηκε ποτέ. Το αντίθετο μάλιστα. Σήμερα υπάρχει παντού, στο YouTube, στο TikTok, σε forums, σε βίντεο που μαζεύουν εκατομμύρια views (και όχι μόνο στην Ελλάδα). Θεωρίες, ανεξήγητα περιστατικά, ιστορίες που άλλοι πιστεύουν και άλλοι απορρίπτουν χωρίς δεύτερη σκέψη. 

Άρα το ζητούμενο δεν θα ήταν απαραίτητα να πετύχει τα νούμερα του παρελθόντος, αλλά να καταφέρει να γίνει θέμα συζήτησης. Και με αυτά τα δεδομένα, μια τέτοια εκπομπή θα μπορούσε να έχει ανταπόκριση, όχι με τον ίδιο τρόπο όπως τότε, αλλά σίγουρα όχι και αθόρυβα...

Οι «Πύλες του Ανεξήγητου» ανήκουν στο παρελθόν της tv, όμως το βασικό τους χαρακτηριστικό -ότι προκαλούσαν αντίδραση- παραμένει επίκαιρο, ειδικά στο διαδίκτυο. Στη σημερινή τηλεόραση, όπου η διαφοροποίηση είναι πιο δύσκολη, μια εκπομπή με τέτοια θεματολογία, ίσως και να είχε λόγο ύπαρξης, κυρίως γιατί θα δημιουργούσε συζήτηση και content στα social media. Όπως και να 'χει, ανήκουν σε μια εποχή που η τηλεόραση μπορούσε να κρατήσει όλο το κοινό μπροστά στην μικρή οθόνη. Σήμερα αυτό δεν συμβαίνει...