Κορυφαία προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και φυσικά την Ελλάδα αποτελεί η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου για μεταφορά αερίου από τα ελληνικά τερματικά προς την Ουκρανία. Προς την κατεύθυνση αυτή και για να θεραπευτούν οι «παιδικές ασθένειες», όπως τις χαρακτήρισε ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, θα πραγματοποιηθεί συνάντηση των υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη σύσκεψη, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσινγκτον (όπως αποκάλυψε η ιστοσελίδα hellas journal), από ελληνικής πλευράς, εκτός από τον κ. Παπασταύρου, θα συμμετάσχει και ο Αλέξανδρος Εξάρχου, επικεφαλής του Ομίλου AKTOR και της ATLANTICSEE LNG TRADE. Η συνάντηση θα γίνει στον Λευκό Οίκο, όπου θα συνέλθει και η Επιτροπή Ενεργειακής Κυριαρχίας (Energy Dominance Committee), με τη συμμετοχή του αμερικανικού Ιδρύματος Χρηματοδότησης της Ανάπτυξης (DFC).

Διαβάστε: Οι δύο κινήσεις… ματ για τον Κάθετο Διάδρομο και κάτι περίεργα δημοσιεύματα που προκαλούν εντύπωση...


Σταύρος Παπασταύρου: Ο Κάθετος Διάδρομος είναι ένα πολυσύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα, χωρίς ιστορικό προηγούμενο

Θεωρείται βέβαιο ότι θα ασκηθεί πίεση στην Ευρώπη για την επιδότηση του όλου εγχειρήματος. Για το φλέγον ζήτημα του κόστους ο κ. Παπασταύρου, μιλώντας στο Athens Energy Forum, σημείωσε πως το κόστος διαμετακόμισης από Ελλάδα προς Ουκρανία, με σημείο εκκίνησης τη Ρεβυθούσα (Route 1), μειώθηκε από 9,90 ευρώ σε κάτω από 6,50 ευρώ, χάρη στη συνεργασία των διαχειριστών των εμπλεκόμενων χωρών (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία). Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος είναι ένα πολυσύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα, χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με μοναδική στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή. Δεν έχει υπάρξει ποτέ ένα κοινό προϊόν που να μπαίνει στην Ελλάδα και να φτάνει στην Ουκρανία».

Σε ό,τι αφορά τη στρατηγική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόνισε ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί πλέον θεσμοθετημένη επιλογή. Άλλωστε, στις αρχές της εβδομάδας οι χώρες της Ε.Ε. έδωσαν την τελική τους έγκριση για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027, καθιστώντας νομικά δεσμευτική την υπόσχεσή τους να διακόψουν τους δεσμούς με τον πρώην κορυφαίο προμηθευτή τους. Η απόφαση αυτή περιλαμβάνει και μια αναφορά η οποία αφενός δικαιώνει τις προσπάθειες του κ. Παπασταύρου και αφετέρου ενισχύει τις προσπάθειες της Ελλάδας να καταστεί ενεργειακός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή. Στο τελικό κείμενο τονίζεται ρητώς ότι πριν από την έγκριση εισόδου των εισαγωγών αερίου στην Ενωση οι χώρες της Ε.Ε. θα επαληθεύουν τη χώρα παραγωγής του αερίου. Και υπάρχει ειδική αναφορά στον TurkStream, ο οποίος μέχρι σήμερα αποτελεί μία από τις βασικές πύλες ροής ρωσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.


Ρήτρα Turkstream

Με λίγα λόγια, κάθε ποσότητα φυσικού αερίου που εισέρχεται από την Τουρκία στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία θεωρείται εκ προοιμίου ρωσικής προέλευσης. Στο εξής, το βάρος της απόδειξης του εναντίου μεταφέρεται στους εισαγωγείς και στις τουρκικές Αρχές και οι Βρυξέλλες θα μπορούν να μπλοκάρουν ροές που δεν πιστοποιούνται ως «καθαρά διαφοροποιημένες» από το ρωσικό αέριο.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Οκτώβριο στο Συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε., κατόπιν παρέμβασης του Σταύρου Παπασταύρου, προστέθηκε στο τελικό κείμενο των συμπερασμάτων η ρητή αναφορά στον TurkStream. Σχολιάζοντας τότε την απόφαση της Ε.Ε. να αποτρέψει την παράκαμψη της απαγόρευσης εισαγωγής ρωσικού αερίου που εισάγει ο Κανονισμός μέσω τρίτων χωρών, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι είναι «απαραίτητη η αυστηρή τήρησή του από όλους. Γι’ αυτό χαιρετίζουμε τη ρητή πρόβλεψη στον αγωγό TurkStream, που μας προστατεύει από την καταστρατήγηση του Κανονισμού. Πρέπει να υπάρξει στενή παρακολούθηση, διαφορετικά όλη αυτή η προσπάθεια θα αποδειχθεί ένα κενό εγχείρημα».

Η νέα αυτή απόφαση, όπως έχει διαμορφωθεί, «απαντά» σε μια από τις βασικές ανησυχίες της Ελλάδας, που είναι οι «συγκεκαλυμμένες» εισαγωγές ρωσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Βουλγαρίας και Τουρκίας, το οποίο όμως εμφανίζεται ως τουρκικό (Τurkish Blend). Και ουσιαστικά λειτουργεί ως ανάχωμα στις φιλοδοξίες της Τουρκίας να αποτελέσει διαμετακομιστικό κόμβο φυσικού αερίου. Η συγκεκριμένη «ρήτρα» για τον TurkStream έχει διττό όφελος για τη χώρα μας: Αφενός μας θωρακίζει απέναντι σε πιθανές πιέσεις για «φθηνές» ρωσικές παρακαμπτήριες ροές και αφετέρου αναδεικνύει τους τερματικούς σταθμούς LNG σε Αλεξανδρούπολη και Ρεβυθούσα ως «ασφαλείς πύλες διαφοροποίησης».

Η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες μπορεί να οδηγήσει σε μέγιστες κυρώσεις ύψους τουλάχιστον 2,5 εκατ. ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα και τουλάχιστον 40 εκατ. ευρώ για τις εταιρείες, τουλάχιστον 3,5% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας ή 300% των εκτιμώμενων εσόδων από τη συναλλαγή. Εως την 1η Μαρτίου 2026, οι χώρες της Ε.Ε. πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο και να εντοπίσουν πιθανές προκλήσεις όσον αφορά την αντικατάσταση του ρωσικού αερίου. Οι χώρες της Ε.Ε. που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο θα πρέπει επίσης να υποβάλουν σχέδια διαφοροποίησης.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά