Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που βρίσκονται ένα βήμα πριν από την υποβολή της φορολογικής τους δήλωσης και επιθυμούν να αμφισβητήσουν τα τεκμήρια φορολόγησης μπορούν να το κάνουν με δύο τρόπους: είτε συμπληρώνοντας τους ειδικούς κωδικούς του εντύπου Ε1 και προσκομίζοντας στην εφορία αναλυτικά στοιχεία για την εισοδηματική και περιουσιακή τους κατάσταση, είτε υποβάλλοντας αίτηση επικαλούμενοι αντικειμενικούς λόγους.

Διαβάστε: Ανάσα για ελεύθερους επαγγελματίες: Έρχεται επίδομα ασθένειας - Ποιοι το δικαιούνται

Στην πρώτη περίπτωση, οι φορολογούμενοι θα περάσουν από «ελεγκτικό κόσκινο» και μάλιστα σε βάθος πενταετίας, ενώ στη δεύτερη θα πρέπει να αποδείξουν ότι η επαγγελματική τους δραστηριότητα ήταν μειωμένη είτε για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είτε για ολόκληρο το προηγούμενο έτος. Σε κάθε περίπτωση, οι ενέργειες για την αμφισβήτηση του ελάχιστου εισοδήματος πραγματοποιούνται μετά την έκδοση του εκκαθαριστικού με τον τεκμαρτό φόρο και, για όσους δικαιωθούν, η ΑΑΔΕ επαναπροσδιορίζει την οφειλή αποστέλλοντας νέο εκκαθαριστικό σημείωμα.

Ειδικότερα, τα βήματα και τα δικαιολογητικά για την ακύρωση των τεκμηρίων φορολόγησης κατά περίπτωση είναι τα εξής:

1. Αμφισβήτηση του ελάχιστου εισοδήματος με αίτημα για έλεγχο: Οι φορολογούμενοι που επιθυμούν να αμφισβητήσουν το ελάχιστο ποσό εισοδήματος από την άσκηση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας αιτούνται τη διενέργεια ελέγχου προκειμένου να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής τους για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού συμπληρώνοντας τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1 κατά την εμπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος Στη συνέχεια εισέρχονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ που αναμένεται να ανοίξει στο τέλος Απριλίου και το αργότερο εντός 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος θα πρέπει να συμπληρώσουν ερωτηματολόγιο για τη περιουσιακή τους κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης των ίδιων, του η της συζύγου και των προστατευόμενων μελών.

Αναλυτικότερα στο ερωτηματολόγιο θα πρέπει να δηλώσουν:

-Τραπεζικούς λογαριασμούς (προσωπικούς ή επαγγελματικούς)
-Επενδύσεις/συμμετοχές σε Ελλάδα και εξωτερικό
-τραπεζικές θυρίδες
-Επενδύσεις σε έργα τέχνης, τιμαλφή, συλλογές
-Αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, σκάφη αναψυχής, αεροσκάφη
-Διαθέσιμα μετρητά
-Διαθέσιμα κρυπτονομίσματα
-Αριθμό παροχής ηλεκτροδότησης και υδροδότησης για κύρια, εξοχική και δευτερεύουσα κατοικία καθώς και δαπάνες και ρεύμα και νερό
-Λογαριασμούς σταθερής και κινητής τηλεφωνίας
-Χρεωστικές, πιστωτικές ή προπληρωμένες κάρτες
-Ασφάλιση αυτοκινήτων και δίτροχων
-Ασφαλιστικό πρόγραμμα ζωής, υγείας, συνταξιοδότησης, θανάτου κλπ.
-Ασφαλιστικά συμβόλαια κατοικιών
-Δαπάνες σε σχολεία, φροντιστήρια, αθλοπαιδιές, διατροφή
- Ταξίδια στο εσωτερικό και εξωτερικό

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία η φορολογική διοίκηση θα προχωρήσει σε εξονυχιστικό έλεγχο έχοντας τη δυνατότητα να τον επεκτείνει σε βάθος πενταετίας και για άλλες φορολογίες ενώ ο επαγγελματίας υποχρεούται να προσκομίσει οποιοδήποτε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο για τη διακρίβωση της ορθότητας και της ακρίβειας των αναφερόμενων στο ερωτηματολόγιο. Παράλληλα η φορολογική διοίκηση μπορεί να προσδιορίσει το εισόδημά με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου. Ο έλεγχος δύναται να διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής και με την ολοκλήρωση του εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου με την οποία βεβαιώνεται τυχόν επιπλέον ποσό φόρου η διαγράφεται η επιστρέφεται φόρος που έχει βεβαιωθεί. Πάντως η «εξαντλητική» ελεγκτική διαδικασία ενέχει σοβαρό κίνδυνο οι επαγγελματίες να χρεωθούν με έξτρα φόρο και πρόστιμα και για αυτό μόλις το 0,3% του συνόλου επέλεξε τα προηγούμενα έτη να ακολουθήσει αυτό το τρόπο αμφισβήτησης

2. Εξαίρεση από τα τεκμήρια για αντικειμενικούς λόγους: Οι επαγγελματίες που θεωρούν ότι αδικούνται από το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης λόγω μειωμένης επαγγελματικής δραστηριότητας υποβάλλουν αίτηση στον προϊστάμενο της υπηρεσίας που είναι αρμόδια για την παραλαβή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος προσκομίζοντας σε ηλεκτρονική μορφή τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών τους. Οι βασικοί λόγοι που μπορούν να επικαλεστούν είναι: στρατιωτική θητεία, φυλάκιση, νοσηλεία, εγκυμοσύνη, τοκετός/υιοθεσία/αναδοχή, φυσικές καταστροφές, ανάκληση άδειας, απαγόρευση λειτουργίας και περιπτώσεις ανωτέρας βίας (π.χ. σοβαρό πρόβλημα υγείας).