Συντάξεις χηρείας: Μεγάλες αλλαγές από τον Αύγουστο - Ποιοι δικαιούχοι θα δουν αυξήσεις
Διπλασιασμός για 8.500 συνταξιούχους του Δημοσίου
Αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας για 8.469 συνταξιούχους του Δημοσίου από τον Σεπτέμβριο. Ποιοι δικαιούνται επαναφορά ποσών και πιθανές αναδρομικές διεκδικήσεις
Αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας, με ανοιχτό το ενδεχόμενο αναδρομικών διεκδικήσεων για προηγούμενα έτη, αναμένεται να λάβουν από το τέλος Αυγούστου περίπου 8.500 συνταξιούχοι του Δημοσίου. Οι αυξήσεις οδηγούν ουσιαστικά σε διπλασιασμό των συγκεκριμένων συντάξεων, καθώς καταργούνται οι διατάξεις του νόμου 4387/2016 για όσους έγιναν συνταξιούχοι λόγω θανάτου μετά τις 13 Μαΐου 2016. Οι συγκεκριμένες διατάξεις προέβλεπαν ότι μετά την πρώτη τριετία η σύνταξη χηρείας μειωνόταν από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος, εφόσον ο δικαιούχος λάμβανε παράλληλα και δική του σύνταξη ή εργαζόταν.
Διαβάστε: Βουλή: Διακομματική στήριξη για την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας
Για παράδειγμα, συνταξιούχος του Δημοσίου που έπαιρνε σύνταξη χηρείας 966 ευρώ από σύνταξη θανόντος 1.380 και κατέβηκε στα 483 ευρώ, θα πάρει αύξηση 483 ευρώ και η σύνταξη θα επανέλθει στα 966 ευρώ από τον Σεπτέμβριο.
Οι περικοπές αυτές επιβλήθηκαν από το 2020 σε 8.469 συνταξιούχους του Δημοσίου, ενώ είχαν παγώσει και δεν εφαρμόστηκαν σε περίπου 75.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα οι οποίοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας. Με την κατάργηση των περικοπών που προβλέπει η νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που ψηφίστηκε την Τρίτη στη Βουλή, οι μεν 8.469 συνταξιούχοι θα δουν από το τέλος Αυγούστου τη σύνταξη χηρείας να διπλασιάζεται από το 35% στο 70%, ενώ οι 75.000 δικαιούχοι του ιδιωτικού τομέα δεν θα υποστούν ποτέ τις ίδιες μειώσεις, ούτε θα κληθούν να επιστρέψουν τα επιπλέον ποσά που είχαν καταβληθεί χωρίς να γίνει η περικοπή από το 70% στο 35%.
Στη γνωμοδότησή του για τη διάταξη του υπουργείου Εργασίας, το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει μεν θετική τη συνολική ρύθμιση, θεωρώντας ότι το δημοσιονομικό κόστος των 48,4 εκατ. ευρώ ετησίως που προκαλεί υπερκαλύπτεται από τα έσοδα του ΕΦΚΑ, πλην όμως, όπως αναφέρει, υπάρχει το ενδεχόμενο να εγείρουν αξιώσεις οι συνταξιούχοι που έχουν ήδη υποστεί περικοπές (8.469), επειδή δεν υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση με όσους δεν είχαν υποστεί τις ίδιες μειώσεις.
Τυχόν αναδρομική διεκδίκηση θα καλύπτει το διάστημα από το 2020 ως το 2026, κατά το οποίο οι 8.469 συνταξιούχοι έπαιρναν τη σύνταξη χηρείας στο 35% και οι υπόλοιποι στους οποίους δεν έγινε περικοπή έπαιρναν το 70%.
Ειδικότερα, στη σκέψη 12 της γνωμοδότησής του το Ελεγκτικό Συνέδριο λέει τα εξής: «Λόγω του μη ενιαίου -για το σύνολο των συνταξιούχων- τρόπου εφαρμογής της περικοπής της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία (από το 70% στο 35%), δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο έγερσης αξιώσεων ενώπιον των δικαστηρίων από τους συνταξιούχους που υπέστησαν την εν λόγω περικοπή, με αίτημα την αναδρομική επιστροφή των σχετικών ποσών μεταξύ του 35% και του 70% της σύνταξης».
Με τη ρύθμιση του υπουργείου, όμως, παραμένουν και οι δύο εθνικές συντάξεις και περίπου 122.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις (γήρατος, ή αναπηρίας και χηρείας) τις διατηρούν χωρίς μείωση.
Στα ταμεία του ιδιωτικού τομέα, αντιθέτως, η σύνταξη χηρείας καταβάλλεται στο 70% χωρίς μείωση.
Το πρόβλημα λοιπόν σε όσους έμειναν εκτός της ρύθμισης εντοπίζεται στο Δημόσιο και για να λυθεί απαιτείται να τροποποιηθεί το π.δ. 169/2007, γιατί σύμφωνα με τις διατάξεις του δεν χορηγείται εκ του Δημοσίου Ταμείου διπλή σύνταξη, με δεδομένο το γεγονός ότι το Δημόσιο, μέχρι την ένταξή του στον ΕΦΚΑ, δεν ήταν ασφαλιστικός φορέας και ως εργοδότης δεν κατέβαλλε εισφορές για τη μεγαλύτερη μερίδα ασφαλισμένων του.
Διαβάστε: Βουλή: Διακομματική στήριξη για την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας
Για παράδειγμα, συνταξιούχος του Δημοσίου που έπαιρνε σύνταξη χηρείας 966 ευρώ από σύνταξη θανόντος 1.380 και κατέβηκε στα 483 ευρώ, θα πάρει αύξηση 483 ευρώ και η σύνταξη θα επανέλθει στα 966 ευρώ από τον Σεπτέμβριο.
Οι περικοπές αυτές επιβλήθηκαν από το 2020 σε 8.469 συνταξιούχους του Δημοσίου, ενώ είχαν παγώσει και δεν εφαρμόστηκαν σε περίπου 75.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα οι οποίοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας. Με την κατάργηση των περικοπών που προβλέπει η νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που ψηφίστηκε την Τρίτη στη Βουλή, οι μεν 8.469 συνταξιούχοι θα δουν από το τέλος Αυγούστου τη σύνταξη χηρείας να διπλασιάζεται από το 35% στο 70%, ενώ οι 75.000 δικαιούχοι του ιδιωτικού τομέα δεν θα υποστούν ποτέ τις ίδιες μειώσεις, ούτε θα κληθούν να επιστρέψουν τα επιπλέον ποσά που είχαν καταβληθεί χωρίς να γίνει η περικοπή από το 70% στο 35%.
Παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις περικοπές
Την ίδια στιγμή, όμως, το Ελεγκτικό Συνέδριο διατυπώνει παρατηρήσεις για την έλλειψη ενιαίας αντιμετώπισης των συνταξιούχων χηρείας μετά τις 13/5/2016 και ανοίγει παράθυρο διεκδίκησης αναδρομικών αυξήσεων από τους 8.469 συνταξιούχους του Δημοσίου στους οποίους επιβλήθηκαν οι περικοπές.Στη γνωμοδότησή του για τη διάταξη του υπουργείου Εργασίας, το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει μεν θετική τη συνολική ρύθμιση, θεωρώντας ότι το δημοσιονομικό κόστος των 48,4 εκατ. ευρώ ετησίως που προκαλεί υπερκαλύπτεται από τα έσοδα του ΕΦΚΑ, πλην όμως, όπως αναφέρει, υπάρχει το ενδεχόμενο να εγείρουν αξιώσεις οι συνταξιούχοι που έχουν ήδη υποστεί περικοπές (8.469), επειδή δεν υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση με όσους δεν είχαν υποστεί τις ίδιες μειώσεις.
Τυχόν αναδρομική διεκδίκηση θα καλύπτει το διάστημα από το 2020 ως το 2026, κατά το οποίο οι 8.469 συνταξιούχοι έπαιρναν τη σύνταξη χηρείας στο 35% και οι υπόλοιποι στους οποίους δεν έγινε περικοπή έπαιρναν το 70%.
Ειδικότερα, στη σκέψη 12 της γνωμοδότησής του το Ελεγκτικό Συνέδριο λέει τα εξής: «Λόγω του μη ενιαίου -για το σύνολο των συνταξιούχων- τρόπου εφαρμογής της περικοπής της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία (από το 70% στο 35%), δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο έγερσης αξιώσεων ενώπιον των δικαστηρίων από τους συνταξιούχους που υπέστησαν την εν λόγω περικοπή, με αίτημα την αναδρομική επιστροφή των σχετικών ποσών μεταξύ του 35% και του 70% της σύνταξης».
Οι δύο εθνικές συντάξεις
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη για τη διατήρηση των δύο εθνικών συντάξεων. Αν και η διάταξη δεν εφαρμόστηκε, ο νόμος Κατρούγκαλου προέβλεπε ότι οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και μία μέσω της σύνταξης χηρείας θα έπαιρναν μια εθνική σύνταξη (446,87 ευρώ σήμερα) και θα έχαναν την εθνική σύνταξη χηρείας (312 ευρώ).Με τη ρύθμιση του υπουργείου, όμως, παραμένουν και οι δύο εθνικές συντάξεις και περίπου 122.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις (γήρατος, ή αναπηρίας και χηρείας) τις διατηρούν χωρίς μείωση.
Ποιοι μένουν εκτός ρύθμισης
Εκτός της νέας ρύθμισης μένουν περίπου 60.000 συντάξεις χηρείας του Δημοσίου που είχαν απονεμηθεί πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και δεν είχαν εφαρμοστεί σε αυτές οι διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου. Οι συγκεκριμένες συντάξεις εξακολουθούν να διέπονται από το προγενέστερο καθεστώς, που προβλέπει ότι εφόσον και οι δύο συντάξεις (γήρατος και χηρείας) καταβάλλονται από το Δημόσιο ο συνταξιούχος επιλέγει ποια από τις δύο θα καταβάλλεται μειωμένη κατά 75%.Στα ταμεία του ιδιωτικού τομέα, αντιθέτως, η σύνταξη χηρείας καταβάλλεται στο 70% χωρίς μείωση.
Το πρόβλημα λοιπόν σε όσους έμειναν εκτός της ρύθμισης εντοπίζεται στο Δημόσιο και για να λυθεί απαιτείται να τροποποιηθεί το π.δ. 169/2007, γιατί σύμφωνα με τις διατάξεις του δεν χορηγείται εκ του Δημοσίου Ταμείου διπλή σύνταξη, με δεδομένο το γεγονός ότι το Δημόσιο, μέχρι την ένταξή του στον ΕΦΚΑ, δεν ήταν ασφαλιστικός φορέας και ως εργοδότης δεν κατέβαλλε εισφορές για τη μεγαλύτερη μερίδα ασφαλισμένων του.
