"Πατάει γκάζι" µέσω Α∆ΜΗΕ η διασύνδεση Κύπρου - Ισραήλ: Τι σηµατοδοτεί η κατάθεση του επενδυτικού αιτήµατος για την υλοποίηση του έργου
Πυλώνας γεωπολιτικής σταθερότητας
Iσχυρή δυναµική για την υλοποίηση του GSI και ενώ η διεθνής στήριξη σε αυτό δείχνει πιο έντονη από ποτέ - Κρίσιμο βήμα το αίτημα επένδυσης του ΑΔΜΗΕ στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ
Την επιτάχυνση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Ισραήλ σηµατοδοτεί το αίτηµα επένδυσης που κατέθεσε προς τις ρυθµιστικές Αρχές των δύο χωρών ο Α∆ΜΗΕ ως φορέας υλοποίησης του έργου Great Sea Interconnector (GSI) και σύµφωνα µε τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού πλαισίου. Το τµήµα της διασύνδεσης µεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρηµα, γιατί θα πρέπει να λυθούν όχι µόνο ζητήµατα µεταξύ των χωρών, αλλά και τεχνικά, µε υπεράκτιο µήκος περίπου 324 χιλιοµέτρων και το βάθος πόντισης να κυµαίνεται µεταξύ 2.200 και 2.400 µέτρων. Η ελληνική πλευρά, όµως, δηλώνει αισιόδοξη και τονίζει πως η ολοκλήρωση είναι βιώσιµη σε όλα τα σενάρια.
Προηγουµένως, όµως, απαιτείται ακριβής συµφωνία µεταξύ των ρυθµιστικών Αρχών (Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ) πώς κατανέµεται το κόστος και το όφελος στους καταναλωτές κάθε χώρας, κάτι που αναµένεται να καθοριστεί το προσεχές διάστηµα. Η υποβολή του αιτήµατος επένδυσης αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη της διαδικασίας αξιολόγησης από τις αρµόδιες ρυθµιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ προκειµένου να υπάρξει συµφωνία σχετικά µε την κατανοµή κόστους ανάµεσα στις δύο χώρες, το οποίο θα ανακτηθεί µέσω των εσόδων του έργου. Σε κάθε περίπτωση, η διασύνδεση τρέχει µε γρήγορους ρυθµούς και µε στόχο να παρέχει τη δυνατότητα αµφίδροµης µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, επιτρέποντας την αντιστροφή της κατεύθυνσης ροής ισχύος. Η εξέλιξη εντάσσεται στη σταθερή επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης για την προώθηση του GSI ως έργου ιδιαίτερης γεωπολιτικής και ενεργειακής σηµασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρώπη γενικότερα. Έρχεται δε µόλις λίγες ηµέρες µετά την υπογραφή, στο Μέγαρο Μαξίµου, της συµφωνίας Α∆ΜΗΕ - Meridiam για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού οµίλου στην εταιρεία Great Sea Interconnector και σε συνέχεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, µε τον Ισραηλινό οµόλογό του, Έλι Κοέν, για την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Ισραήλ.
Οι διαδοχικές αυτές εξελίξεις δηµιουργούν ισχυρή δυναµική για την υλοποίηση του συνολικού έργου και ενώ η διεθνής στήριξη σε αυτό δείχνει πιο έντονη από ποτέ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιµετωπίζει τον GSI ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) και τον στηρίζει µε τη µεγαλύτερη χρηµατοδότηση που έχει δοθεί ποτέ σε κυπριακή υποδοµή, απορρίπτοντας παράλληλα τις τουρκικές αιτιάσεις. Οι Ηνωµένες Πολιτείες, από την άλλη, βλέπουν το έργο ως πυλώνα γεωπολιτικής σταθερότητας και φυσική επέκταση του οικονοµικού διαδρόµου IMEC. Παράλληλα η διακοµµατική στήριξη στο αµερικανικό Κογκρέσο, σε συνδυασµό µε το ενδιαφέρον για συµµετοχή του κρατικού επενδυτικού ταµείου DFC, προσφέρει µια σηµαντική διπλωµατική οµπρέλα προστασίας στο όλο εγχείρηµα. Ο Α∆ΜΗΕ βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία µε τις αρµόδιες Αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ, τους διαχειριστές συστηµάτων µεταφοράς και τους εµπλεκόµενους φορείς των δύο χωρών, µε στόχο την προώθηση των απαιτούµενων τεχνικών, ρυθµιστικών και χρηµατοδοτικών ενεργειών. Στόχος της ελληνικής πλευράς είναι η προσέλκυση επιπλέον επενδυτών και για τη διασύνδεση µεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, όπως συνέβη και στο πρώτο σκέλος του έργου (διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου), µε την είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήµα.
Προηγουµένως, όµως, απαιτείται ακριβής συµφωνία µεταξύ των ρυθµιστικών Αρχών (Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ) πώς κατανέµεται το κόστος και το όφελος στους καταναλωτές κάθε χώρας, κάτι που αναµένεται να καθοριστεί το προσεχές διάστηµα. Η υποβολή του αιτήµατος επένδυσης αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη της διαδικασίας αξιολόγησης από τις αρµόδιες ρυθµιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ προκειµένου να υπάρξει συµφωνία σχετικά µε την κατανοµή κόστους ανάµεσα στις δύο χώρες, το οποίο θα ανακτηθεί µέσω των εσόδων του έργου. Σε κάθε περίπτωση, η διασύνδεση τρέχει µε γρήγορους ρυθµούς και µε στόχο να παρέχει τη δυνατότητα αµφίδροµης µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, επιτρέποντας την αντιστροφή της κατεύθυνσης ροής ισχύος. Η εξέλιξη εντάσσεται στη σταθερή επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης για την προώθηση του GSI ως έργου ιδιαίτερης γεωπολιτικής και ενεργειακής σηµασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρώπη γενικότερα. Έρχεται δε µόλις λίγες ηµέρες µετά την υπογραφή, στο Μέγαρο Μαξίµου, της συµφωνίας Α∆ΜΗΕ - Meridiam για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού οµίλου στην εταιρεία Great Sea Interconnector και σε συνέχεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, µε τον Ισραηλινό οµόλογό του, Έλι Κοέν, για την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Ισραήλ.
Οι διαδοχικές αυτές εξελίξεις δηµιουργούν ισχυρή δυναµική για την υλοποίηση του συνολικού έργου και ενώ η διεθνής στήριξη σε αυτό δείχνει πιο έντονη από ποτέ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιµετωπίζει τον GSI ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) και τον στηρίζει µε τη µεγαλύτερη χρηµατοδότηση που έχει δοθεί ποτέ σε κυπριακή υποδοµή, απορρίπτοντας παράλληλα τις τουρκικές αιτιάσεις. Οι Ηνωµένες Πολιτείες, από την άλλη, βλέπουν το έργο ως πυλώνα γεωπολιτικής σταθερότητας και φυσική επέκταση του οικονοµικού διαδρόµου IMEC. Παράλληλα η διακοµµατική στήριξη στο αµερικανικό Κογκρέσο, σε συνδυασµό µε το ενδιαφέρον για συµµετοχή του κρατικού επενδυτικού ταµείου DFC, προσφέρει µια σηµαντική διπλωµατική οµπρέλα προστασίας στο όλο εγχείρηµα. Ο Α∆ΜΗΕ βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία µε τις αρµόδιες Αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ, τους διαχειριστές συστηµάτων µεταφοράς και τους εµπλεκόµενους φορείς των δύο χωρών, µε στόχο την προώθηση των απαιτούµενων τεχνικών, ρυθµιστικών και χρηµατοδοτικών ενεργειών. Στόχος της ελληνικής πλευράς είναι η προσέλκυση επιπλέον επενδυτών και για τη διασύνδεση µεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, όπως συνέβη και στο πρώτο σκέλος του έργου (διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου), µε την είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήµα.