Διπλωματικός "άξονας" Ελλάδας - Αιγύπτου - Ισραήλ: Οι κρίσιμες επαφές, το μήνυμα στην Τουρκία και τα σενάρια για το σχέδιο Τραμπ
Οι επόμενες κινήσεις
Από την τριημερή στο Κάιρο, στην τετραήμερη παραμονή Κατζ στην Ελλάδα. Οι ατζέντες, οι επιφυλάξεις για το Συμβούλιο Ειρήνης, η προειδοποίηση στην Τουρκία, τα οπλικά συστήματα και η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Κατερινα Τσαμουρη
Οι εθνικού ενδιαφέροντος υπουργικές επαφές των τελευταίων ημερών είχαν έναν κοινό παρονομαστή. Τη σύσφιγξη των σχέσεων της Ελλάδας με κραταιές γειτονικές χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, την Αίγυπτο και το Ισραήλ.
Την περασμένη Κυριακή, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετέβη στο Κάιρο με τον Κύπριο ομόλογό του, Κωνσταντίνο Κόμπο, για να συναντήσουν τον Αιγύπτιο υπουργό Μπαντρ Αμπντελάτι. Σύμφωνα με πληροφορίες των «Παραπολιτικών», η τριμερής συνάντηση διεξήχθη σε ιδιαίτερα εποικοδομητικό κλίμα, όπως αυτό έχει αριστοτεχνικά οικοδομηθεί τα προηγούμενα χρόνια από τα υπουργεία Εξωτερικών των τριών χωρών, και είχε μια εξαιρετικά διευρυμένη ατζέντα.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στη Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη έμφαση να δίνεται στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη, ωστόσο συζητήθηκαν επίσης και η κατάσταση σε Συρία, Υεμένη, Σουδάν, Κέρας της Αφρικής, Ιράν και φυσικά στη Λιβύη. Επρόκειτο για επισκόπηση των τελευταίων εξελίξεων και για ανταλλαγή απόψεων, ενώ αρμόδιες πηγές έλεγαν στην υπογράφουσα ότι ο κ. Γεραπετρίτης έθεσε στον Αιγύπτιο ομόλογό του και το ανοιχτό ζήτημα της Μονής Σινά, για το οποίο έχουν γίνει κάποια βήματα, ωστόσο, όπως τόνιζαν οι ίδιες πηγές, τον τελικό λόγο θα έχει η Σιναϊτική Αδελφότητα.
Συμφωνίες δεν υπεγράφησαν, αλλά οι τρεις υπουργοί επιβεβαίωσαν εκ νέου τη βούλησή τους για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας τουρισμός, η ενέργεια και οι νέες τεχνολογίες.
Φυσικά, από τη συζήτησή τους, κεκλεισμένων των θυρών, δεν θα μπορούσε να λείπει και η πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, περί ενός «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Η Ελλάδα, η Κύπρος και, φυσικά, η Αίγυπτος έχουν λάβει πρόσκληση. Η Αίγυπτος, μάλιστα, προχώρησε έπειτα από κάποια 24ωρα στην αποδοχή της.
Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, όμως, η Αθήνα έχει έντονους προβληματισμούς γι’ αυτό το, τρόπον τινά, νέο διεθνές όργανο, το οποίο θα λειτουργεί υπό τον έλεγχο του προέδρου Ντ. Τραμπ, με στόχο να επιλύει συγκρούσεις παγκοσμίως. Με τις δεύτερες σκέψεις να σχετίζονται τόσο με τους όρους συμμετοχής όσο και με την προοπτική αυτό το σχήμα να αποτελέσει έναν «παρα-ΟΗΕ».
Ο προβληματισμός έγκειται, επίσης, στην ασάφεια που συνοδεύει τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου, με την ελληνική κυβέρνηση να τονίζει ότι πρόκειται και για ένα νομικά περίπλοκο ζήτημα. Επίσης, από το ρεπορτάζ προκύπτει πως υπάρχει συζήτηση και διαβούλευση και με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, πέραν της αναμενόμενης Ουγγαρίας και της -σε προεκλογι κή τροχιά- Βουλγαρίας, που ανακοίνωσαν ότι συμμετέχουν και συνυπογράφουν. Η αποστολή του Συμβουλίου, δηλαδή, φαίνεται πως θα ξεπερνά τη Γάζα, καθώς ήδη μιλά για παγκόσμια σταθερότητα και ειρήνη, αντιμετωπίζοντας κριτικά, εμμέσως, τη λειτουργία του ΟΗΕ. Ο ίδιος ο Ντ. Τραμπ προβλέπεται να είναι ο πρώτος και ουσιαστικά ισόβιος πρόεδρος, με εξουσίες πρόσκλησης και απομάκρυνσης κρατών, καθώς και τελικής έγκρισης όλων των αποφάσεων.
Παράλληλα, η μόνιμη θέση στο Συμβούλιο θα απαιτεί την καταβολή ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. «Η πρόταση της Ελλάδος -η πρότασή μου- θα είναι οι 13 χώρες οι οποίες έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ειρήνης να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους, μόνο όμως για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτεί», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τις Βρυξέλλες, εξηγώντας πως για τη χώρα μας αυτή είναι μια εύλογη, συμβιβαστική λύση. «Εξετάζουμε πολύ προσεκτικά όλα τα σχετικά έγγραφα», έλεγε ερωτηθείς σχετικά ο Γ. Γεραπετρίτης.
Στην ίδια δήλωση περιορίστηκε και ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών, ενώ ταύτιση Αθήνας - Λευκωσίας και Καΐρου προέκυψε και στα του «οίκου» μας. «Προκρίνουμε τη διπλωματία έναντι του πολέμου και προωθούμε τη σταθερότητα στην περιοχή αντί του χάους», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ελληνας υπουργός.
Η είδηση αυτή, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις που έκανε στην Αθήνα ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Ισραελ Κατζ, λέγοντας, χωρίς να κατονομάσει την Τουρκία, πως «δεν θα επιτρέψουμε σε παράγοντες που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή μας να εδραιώσουν παρουσία (...) και να υλοποιήσουν τις επικίνδυνες φιλοδοξίες τους», προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων στην Αγκυρα.
Εξίσου σαφής ήταν και ο οικοδεσπότης, Νίκος Δένδιας, ο οποίος, παρουσία του Ισραηλινού ομολόγου του, είπε χωρίς περιστροφές: «Στην περιοχή μας πολλά διακυβεύονται από αποσταθεροποιητικές πρακτικές, από αμφισβήτηση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας. Η Ελλάδα υπερασπίζεται την κυριαρχία της χωρίς να απειλεί οιονδήποτε».
Σύμφωνα με πληροφορίες των «Π», ο Ελληνας υπουργός δώρισε ένα αντίγραφο αρχαιοελληνικού αμφορέα στον ομόλογό του, με τον Ι. Κατζ να ανταποδίδει την ευγενική κίνηση προσφέροντας ένα εκλεκτό ισραηλινό κρασί στον Ν. Δένδια. Οι δύο υπουργοί εστίασαν στο πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας για το 2026, που αφορά μεταξύ άλλων 29 δράσεις στην Ελλάδα και 25 δράσεις στο Ισραήλ.
Το Ισραήλ συγκαταλέγεται στις χώρες με την πιο προηγμένη τεχνολογία παγκοσμίως επί του λεγόμενου αντιπυραυλικού θόλου. Ενόψει λοιπόν και της πολυσυζητημένης «Ασπίδας του Αχιλλέα», η ισραηλινή πλευρά εκφράζει ενδιαφέρον συμμετοχής. Ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, η διμερής συνεργασία έχει ήδη πάρει σάρκα και οστά, καθώς οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις έχουν προμηθευτεί ισραηλινά συστήματα (SPIKE NLOS) για παραμεθόριες περιοχές, δηλαδή για τον Εβρο και τα νησιά. Τέλος, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε συζητήσεις και για σειρά οπλικών συστημάτων.
Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
Οι επαφές Γεραπετρίτη στο Κάιρο και η ατζέντα της τριμερούς συνάντησης
Την περασμένη Κυριακή, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετέβη στο Κάιρο με τον Κύπριο ομόλογό του, Κωνσταντίνο Κόμπο, για να συναντήσουν τον Αιγύπτιο υπουργό Μπαντρ Αμπντελάτι. Σύμφωνα με πληροφορίες των «Παραπολιτικών», η τριμερής συνάντηση διεξήχθη σε ιδιαίτερα εποικοδομητικό κλίμα, όπως αυτό έχει αριστοτεχνικά οικοδομηθεί τα προηγούμενα χρόνια από τα υπουργεία Εξωτερικών των τριών χωρών, και είχε μια εξαιρετικά διευρυμένη ατζέντα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στη Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη έμφαση να δίνεται στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη, ωστόσο συζητήθηκαν επίσης και η κατάσταση σε Συρία, Υεμένη, Σουδάν, Κέρας της Αφρικής, Ιράν και φυσικά στη Λιβύη. Επρόκειτο για επισκόπηση των τελευταίων εξελίξεων και για ανταλλαγή απόψεων, ενώ αρμόδιες πηγές έλεγαν στην υπογράφουσα ότι ο κ. Γεραπετρίτης έθεσε στον Αιγύπτιο ομόλογό του και το ανοιχτό ζήτημα της Μονής Σινά, για το οποίο έχουν γίνει κάποια βήματα, ωστόσο, όπως τόνιζαν οι ίδιες πηγές, τον τελικό λόγο θα έχει η Σιναϊτική Αδελφότητα.
Συμφωνίες δεν υπεγράφησαν, αλλά οι τρεις υπουργοί επιβεβαίωσαν εκ νέου τη βούλησή τους για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας τουρισμός, η ενέργεια και οι νέες τεχνολογίες.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» Τραμπ και οι ελληνικοί προβληματισμοί
Φυσικά, από τη συζήτησή τους, κεκλεισμένων των θυρών, δεν θα μπορούσε να λείπει και η πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, περί ενός «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Η Ελλάδα, η Κύπρος και, φυσικά, η Αίγυπτος έχουν λάβει πρόσκληση. Η Αίγυπτος, μάλιστα, προχώρησε έπειτα από κάποια 24ωρα στην αποδοχή της. Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, όμως, η Αθήνα έχει έντονους προβληματισμούς γι’ αυτό το, τρόπον τινά, νέο διεθνές όργανο, το οποίο θα λειτουργεί υπό τον έλεγχο του προέδρου Ντ. Τραμπ, με στόχο να επιλύει συγκρούσεις παγκοσμίως. Με τις δεύτερες σκέψεις να σχετίζονται τόσο με τους όρους συμμετοχής όσο και με την προοπτική αυτό το σχήμα να αποτελέσει έναν «παρα-ΟΗΕ».
Ο προβληματισμός έγκειται, επίσης, στην ασάφεια που συνοδεύει τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου, με την ελληνική κυβέρνηση να τονίζει ότι πρόκειται και για ένα νομικά περίπλοκο ζήτημα. Επίσης, από το ρεπορτάζ προκύπτει πως υπάρχει συζήτηση και διαβούλευση και με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, πέραν της αναμενόμενης Ουγγαρίας και της -σε προεκλογι κή τροχιά- Βουλγαρίας, που ανακοίνωσαν ότι συμμετέχουν και συνυπογράφουν. Η αποστολή του Συμβουλίου, δηλαδή, φαίνεται πως θα ξεπερνά τη Γάζα, καθώς ήδη μιλά για παγκόσμια σταθερότητα και ειρήνη, αντιμετωπίζοντας κριτικά, εμμέσως, τη λειτουργία του ΟΗΕ. Ο ίδιος ο Ντ. Τραμπ προβλέπεται να είναι ο πρώτος και ουσιαστικά ισόβιος πρόεδρος, με εξουσίες πρόσκλησης και απομάκρυνσης κρατών, καθώς και τελικής έγκρισης όλων των αποφάσεων.
Παράλληλα, η μόνιμη θέση στο Συμβούλιο θα απαιτεί την καταβολή ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. «Η πρόταση της Ελλάδος -η πρότασή μου- θα είναι οι 13 χώρες οι οποίες έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ειρήνης να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους, μόνο όμως για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτεί», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τις Βρυξέλλες, εξηγώντας πως για τη χώρα μας αυτή είναι μια εύλογη, συμβιβαστική λύση. «Εξετάζουμε πολύ προσεκτικά όλα τα σχετικά έγγραφα», έλεγε ερωτηθείς σχετικά ο Γ. Γεραπετρίτης.
Στην ίδια δήλωση περιορίστηκε και ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών, ενώ ταύτιση Αθήνας - Λευκωσίας και Καΐρου προέκυψε και στα του «οίκου» μας. «Προκρίνουμε τη διπλωματία έναντι του πολέμου και προωθούμε τη σταθερότητα στην περιοχή αντί του χάους», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ελληνας υπουργός.
Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, η Αθήνα έχει έντονους προβληματισμούς γι’ αυτό το, τρόπον τινά, νέο διεθνές όργανο, το οποίο θα λειτουργεί υπό τον έλεγχο του προέδρου Ντ. Τραμπ, με στόχο να επιλύει συγκρούσεις παγκοσμίως
Το μήνυμα προς την Τουρκία από την Αθήνα και το Τελ Αβίβ
Εν αντιθέσει προς την Αίγυπτο, που έπειτα από μία δεκαετία δείχνει να μην απορρίπτει το διπλωματικό φλερτ της Τουρκίας και να αποκαθιστά -εν μέρει- τις σχέσεις της με την Αγκυρα, το Ισραήλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη γείτονα απολύτως αρνητικά. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι, ακόμα κι αν η Τουρκία καταφέρει να προμηθευτεί τα F-35, δεν θα έχει πρόσβαση στην προηγμένη τεχνολογία τους, που είναι... made in Israel.Η είδηση αυτή, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις που έκανε στην Αθήνα ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Ισραελ Κατζ, λέγοντας, χωρίς να κατονομάσει την Τουρκία, πως «δεν θα επιτρέψουμε σε παράγοντες που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή μας να εδραιώσουν παρουσία (...) και να υλοποιήσουν τις επικίνδυνες φιλοδοξίες τους», προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων στην Αγκυρα.
Εξοπλισμοί, αντιπυραυλική άμυνα και νέα γεωπολιτική ισορροπία
Εξίσου σαφής ήταν και ο οικοδεσπότης, Νίκος Δένδιας, ο οποίος, παρουσία του Ισραηλινού ομολόγου του, είπε χωρίς περιστροφές: «Στην περιοχή μας πολλά διακυβεύονται από αποσταθεροποιητικές πρακτικές, από αμφισβήτηση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας. Η Ελλάδα υπερασπίζεται την κυριαρχία της χωρίς να απειλεί οιονδήποτε».Σύμφωνα με πληροφορίες των «Π», ο Ελληνας υπουργός δώρισε ένα αντίγραφο αρχαιοελληνικού αμφορέα στον ομόλογό του, με τον Ι. Κατζ να ανταποδίδει την ευγενική κίνηση προσφέροντας ένα εκλεκτό ισραηλινό κρασί στον Ν. Δένδια. Οι δύο υπουργοί εστίασαν στο πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας για το 2026, που αφορά μεταξύ άλλων 29 δράσεις στην Ελλάδα και 25 δράσεις στο Ισραήλ.
Το Ισραήλ συγκαταλέγεται στις χώρες με την πιο προηγμένη τεχνολογία παγκοσμίως επί του λεγόμενου αντιπυραυλικού θόλου. Ενόψει λοιπόν και της πολυσυζητημένης «Ασπίδας του Αχιλλέα», η ισραηλινή πλευρά εκφράζει ενδιαφέρον συμμετοχής. Ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, η διμερής συνεργασία έχει ήδη πάρει σάρκα και οστά, καθώς οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις έχουν προμηθευτεί ισραηλινά συστήματα (SPIKE NLOS) για παραμεθόριες περιοχές, δηλαδή για τον Εβρο και τα νησιά. Τέλος, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε συζητήσεις και για σειρά οπλικών συστημάτων.
Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
