Ο οργανισμός Mercator αποτελεί πλέον ένα από τα πιο φιλόδοξα εγχειρήματα στον τομέα της διασύνδεσης ψηφιακής τεχνολογίας και θαλάσσιου περιβάλλοντος, με την Ελλάδα να συμμετέχει ενεργά ως ιδρυτικό μέλος. Η υπογραφή της σχετικής σύμβασης στο Μέγαρο Μαξίμου σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη για τη χώρα, καθώς την εντάσσει σε έναν πυρήνα κρατών που επιδιώκουν να διαμορφώσουν το μέλλον της διαχείρισης των ωκεανών μέσα από καινοτόμα ψηφιακά εργαλεία και επιστημονική γνώση.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν, ενώ τη σύμβαση υπέγραψε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου. Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και ο γενικός διευθυντής της Mercator Ocean International Pierre Bahurel, ο οποίος καλωσόρισε την Ελλάδα στον οργανισμό, επισημαίνοντας τη σημασία της συμμετοχής της.

Mercator και το «Ψηφιακό Δίδυμο των Ωκεανών»

Ο νέος οργανισμός αποτελεί τη μετεξέλιξη της Mercator Ocean International και αποκτά πλέον διακυβερνητικό χαρακτήρα, με βασικό στόχο την ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών συστημάτων για την κατανόηση και προστασία των ωκεανών. Στον πυρήνα του εγχειρήματος βρίσκεται το «Ψηφιακό Δίδυμο των Ωκεανών», ένα σύστημα που δημιουργεί μια δυναμική ψηφιακή αναπαράσταση των θαλασσών, η οποία ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο.

Μέσω αυτής της τεχνολογίας θα καθίσταται δυνατή η πρόγνωση και η ανάλυση κρίσιμων φαινομένων, όπως η κλιματική αλλαγή, η θαλάσσια ρύπανση και οι μεταβολές στα οικοσυστήματα. Παράλληλα, ο οργανισμός θα παρέχει δεδομένα και αναλύσεις που θα υποστηρίζουν τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων, ενισχύοντας τόσο την επιστημονική έρευνα όσο και τη λήψη πολιτικών αποφάσεων.

Η Ελλάδα, ως μία από τις πρώτες χώρες που συμμετέχουν στο εγχείρημα, μαζί με τη Γαλλία και τη Νορβηγία, αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων του οργανισμού, αξιοποιώντας την εμπειρία της στη ναυτιλία και την τεχνολογία.


Mercator και ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας

Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Mercator συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική της θέση στον παγκόσμιο χάρτη της ναυτιλίας και της τεχνολογίας. Όπως επισημαίνεται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η χώρα διαθέτει κρίσιμες υποδομές, όπως υπερυπολογιστικά συστήματα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, που μπορούν να υποστηρίξουν την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων.

Επιπλέον, η γεωγραφική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο, σε συνδυασμό με τον ρόλο της ως κόμβου για υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και την Ασία, ενισχύει περαιτέρω τη σημασία της συμμετοχής της. Η εμπλοκή της στο Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» και στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων δημιουργεί ένα ισχυρό τεχνολογικό υπόβαθρο.

Όπως δήλωσε ο Δημήτρης Παπαστεργίου: «Η Ελλάδα προτίθεται να έχει ουσιαστικό ρόλο στον “Mercator” και στην ανάπτυξη του Ψηφιακού Διδύμου των Ωκεανών, τόσο μέσω του Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης “PHAROS” και του Υπερυπολογιστή “Δαίδαλος”, όσο και του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Αυτά ενισχύονται από τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας στην παγκόσμια ναυτιλία, τη θέση της ως κρίσιμου κόμβου για υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και την Ασία και την κεντρική γεωγραφική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο σε εγγύτητα με κρίσιμες θαλάσσιες, ενεργειακές και περιβαλλοντικές ζώνες. Η πολιτική της κυβέρνησης είναι προσηλωμένη στη διακυβέρνηση δεδομένων, στην επιστημονική αριστεία και στην παροχή υψηλής ποιότητας ψηφιακών υπηρεσιών προς τους πολίτες, στοιχεία που συνάδουν με τη βασική αποστολή του “Mercator”».

Από την πλευρά του, ο Pierre Bahurel σημείωσε: «Είναι ιδιαίτερη τιμή για εμάς να υποδεχόμαστε την Ελλάδα. Η προσχώρησή της, ως μεγάλης ναυτιλιακής χώρας με ισχυρή προσήλωση στις ψηφιακές τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τον “Mercator”. Η υπογραφή της Σύμβασης από τη χώρα σας συνιστά καθοριστικό ορόσημο για την έναρξη ισχύος του νέου διακυβερνητικού οργανισμού, ο οποίος είναι αφιερωμένος στα ψηφιακά ωκεάνια συστήματα και στις υπηρεσίες παροχής σχετικών πληροφοριών. Ως ιδρυτικό κράτος-μέλος, η Ελλάδα θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων και των δράσεων του μελλοντικού Οργανισμού, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της γνώσης για τον ωκεανό, στην ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών αναφοράς και στη διαμόρφωση μιας διεθνούς διακυβέρνησης του ωκεανού βασισμένης στην επιστήμη».

Η επίσημη σύσταση του οργανισμού αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026, μετά την κύρωση της σύμβασης από τουλάχιστον οκτώ ευρωπαϊκά κράτη, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα εποχή στη διαχείριση των θαλάσσιων δεδομένων και την προστασία του περιβάλλοντος.