Η Κρήτη δεν είναι απλώς ένας κορυφαίος τουριστικός προορισμός. Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς ο τουρισμός μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό συνολικής ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και νέων ευκαιριών για έναν τόπο και τους ανθρώπους του. Και σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η Κρήτη αλλάζει επίπεδο. Τα τελευταία χρόνια δρομολογούνται έργα και παρεμβάσεις που για δεκαετίες συζητούσαμε, αλλά δεν βλέπαμε να προχωρούν.

Διαβάστε: Η Κρήτη απέναντι στη λειψυδρία

Τα μεγάλα έργα στην Κρήτη

Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο του νησιού, μπαίνει επιτέλους σε τροχιά υλοποίησης, δημιουργώντας νέες προοπτικές ασφάλειας, συνδεσιμότητας και οικονομικής ανάπτυξης. Δεν είναι μόνο ένας δρόμος. Είναι μια νέα γεωγραφία ευκαιριών για την Κρήτη.

Την ίδια ώρα, το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι αποτελεί επένδυση εθνικής σημασίας. Ένα έργο που θα επαναπροσδιορίσει τη θέση της Κρήτης στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, δίνοντας τη δυνατότητα στο νησί να υποδεχθεί περισσότερους επισκέπτες, με καλύτερες υποδομές, υψηλότερες υπηρεσίες και μεγαλύτερη δυναμική για ολόχρονη τουριστική δραστηριότητα.

Η νέα εποχή για την Κρήτη, όμως, δεν αφορά μόνο τις μεταφορές και τις οδικές υποδομές.

Αφορά και τη συνολική ενεργειακή θωράκιση του νησιού.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Αττικής, ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα της χώρας, ενισχύει καθοριστικά την ενεργειακή ασφάλεια του νησιού, μειώνει το ενεργειακό κόστος και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική οικονομία.

Οι προκλήσεις στον τουρισμό

Παράλληλα, η προοπτική της ευρύτερης ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ μέσω του Great Sea Interconnector αναβαθμίζει γεωπολιτικά συνολικά την Ανατολική Μεσόγειο, με την Κρήτη να αποκτά κομβικό ρόλο στον νέο ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Και αυτό έχει άμεση σχέση με τον τουρισμό. Γιατί ένας σύγχρονος τουριστικός προορισμός χρειάζεται ασφαλείς ενεργειακές υποδομές, επάρκεια πόρων και δυνατότητα να στηρίξει βιώσιμη ανάπτυξη σε βάθος χρόνου.

Όμως η αλήθεια είναι ότι σήμερα δεν αρκεί να μιλάμε μόνο για αριθμούς, αφίξεις και ρεκόρ επισκεψιμότητας.

Ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.

Και η Κρήτη είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση.

Γιατί μαζί με τις μεγάλες δυνατότητες, μεγαλώνουν και οι προκλήσεις.

Ο υπερτουρισμός σε ορισμένες περιοχές δημιουργεί ήδη σοβαρές πιέσεις στις υποδομές, στην καθημερινότητα των κατοίκων και στο φυσικό περιβάλλον. Η αυξημένη κατανάλωση νερού και ενέργειας τους θερινούς μήνες, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η διαχείριση των απορριμμάτων, αλλά και η φθορά ευαίσθητων οικοσυστημάτων, είναι ζητήματα που δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.

Την ίδια στιγμή, η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει οδηγήσει σε σοβαρό στεγαστικό πρόβλημα για εργαζόμενους, νέους ανθρώπους και οικογένειες στις τουριστικές περιοχές. Σε αρκετές περιπτώσεις, ένας εργαζόμενος στον τουρισμό δυσκολεύεται πλέον να βρει σπίτι στον ίδιο τον τόπο όπου εργάζεται.

Παράλληλα, η αγορά αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη προσωπικού. Οι επιχειρήσεις αναζητούν εργαζόμενους, αλλά τα εξαντλητικά ωράρια, η εποχικότητα και οι συνθήκες διαβίωσης συχνά λειτουργούν αποτρεπτικά.

Αν θέλουμε πραγματικά έναν ισχυρό και ανταγωνιστικό τουρισμό, πρέπει να μιλήσουμε πιο σοβαρά για τις συνθήκες εργασίας, την επαγγελματική εκπαίδευση και τη σύνδεση του τουρισμού με τη νέα γενιά.

Γιατί το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο να έρθουν περισσότεροι επισκέπτες.

Είναι να μείνει η αξία του τουρισμού στον τόπο.

Να στηριχθεί η τοπική επιχειρηματικότητα. Να δυναμώσουν οι μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις. Να συνδεθεί ο τουρισμός με την αγροτική παραγωγή, τη γαστρονομία, τον πολιτισμό και την αυθεντική κρητική ταυτότητα.

Η Κρήτη μπορεί να γίνει πρότυπο ανάπτυξης για όλη τη Μεσόγειο

Η Κρήτη έχει πλέον τη δυνατότητα να περάσει από το μοντέλο του «μαζικού καλοκαιρινού προορισμού» σε ένα πιο έξυπνο, ποιοτικό και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Με εμπειρίες αυθεντικές. Με τουρισμό που απλώνεται στην ενδοχώρα. Με επισκέπτες που αναζητούν τον άνθρωπο, την ιστορία, τη φύση και τον πολιτισμό και όχι απλώς έναν προορισμό.

Ειδικά η Κρήτη διαθέτει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Από τα ορεινά χωριά και τη γαστρονομία μέχρι τις φυσικές διαδρομές, τον πολιτιστικό πλούτο και τον πρωτογενή τομέα. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσουμε στρατηγική που να διαχέει την ανάπτυξη σε όλο το νησί και όχι μόνο στις ήδη κορεσμένες παράκτιες ζώνες.

Ταυτόχρονα, απαιτούνται σοβαρές επενδύσεις στις δημόσιες υποδομές. Σε λιμάνια, οδικά δίκτυα, μαρίνες, μουσεία, συνεδριακά κέντρα, δημόσιες συγκοινωνίες, διαχείριση αποβλήτων και σύγχρονες περιβαλλοντικές υποδομές. Ο βιώσιμος τουρισμός δεν είναι σύνθημα. Είναι καθημερινή διαχείριση.

Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται μια νέα φιλοσοφία: ο τουρισμός να σχεδιάζεται με πυρήνα τις τοπικές κοινωνίες.

Οι κάτοικοι πρέπει να έχουν λόγο στις αποφάσεις που αφορούν τον τόπο τους. Ο τουρισμός δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της ποιότητας ζωής των ανθρώπων που ζουν μόνιμα σε έναν προορισμό.

Αντίθετα, πρέπει να αποτελεί πηγή ευημερίας και κοινωνικής ισορροπίας.

Δεν αρκούν τα γεμάτα ξενοδοχεία όταν η τοπική αγορά δεν ωφελείται. Όταν ο επισκέπτης παραμένει αποκλειστικά σε ένα «all inclusive» περιβάλλον και η μικρή επιχείρηση βλέπει ολοένα και μικρότερο μερίδιο από την τουριστική ανάπτυξη.

Η Κρήτη μπορεί να γίνει πρότυπο ανάπτυξης για όλη τη Μεσόγειο.

Ένα νησί σύγχρονο, εξωστρεφές και ανταγωνιστικό, χωρίς να χάσει τον χαρακτήρα και την ψυχή του.

Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας.

Και η Κρήτη έχει όλες τις δυνατότητες να την κερδίσει.


*Ο Λευτέρης Αυγενάκης είναι Βουλευτής Ν. Ηρακλείου της ΝΔ