Μητσοτάκης μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ: Ιστορικά αναχρονιστική απόφαση το casus belli της Τουρκίας - Τι είπε για τα F-35 (Εικόνες & Βίντεο)
"Να αφήσουμε πίσω μας την απειλή πολέμου"
Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για την απειλή πολέμου που εγείρει η Τουρκία και την πώληση των F-35 από την πλευρά των ΗΠΑ
«Δεν είναι δικιά μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών. Ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις ΗΠΑ σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα», ήταν η απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να ικανοποιήσουν το αίτημα της Τουρκίας για την απόκτηση των F-35.
Μητσοτάκης: "Οι Έλληνες πιλότοι θα ξεκινήσουν να εκπαιδεύονται στα F-35 το '27"
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε ακόμη στα σημαντικά νομικά εμπόδια που υπάρχουν στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35, γιατί θυμίζω ότι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία έχει απομακρυνθεί από το πρόγραμμα των F-35 συνδεόταν με την αγορά του συστήματος S-400, ένα σύστημα το οποίο το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θεωρούν ότι είναι ευθέως ανταγωνιστικό προς το ίδιο το πρόγραμμα των F-35. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι είναι γνωστό ότι η Ελλάδα έχει παραγγείλει τα δικά της F-35: «Εγώ μπορώ να μιλήσω για την Ελλάδα και αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35, τα οποία, όπως γνωρίζετε, ήδη κατασκευάζονται και η αγορά τους έχει πρακτικά ομολογηθεί. Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών. Ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις ΗΠΑ σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα. Κάνω απλά μια πραγματολογική παρατήρηση ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35, γιατί θυμίζω ότι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία έχει απομακρυνθεί από το πρόγραμμα των F-35 συνδεόταν με την αγορά του συστήματος S-400, ένα σύστημα το οποίο το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θεωρούν ότι είναι ευθέως ανταγωνιστικό προς το ίδιο το πρόγραμμα των F-35.
Η Ελλάδα έχει παραγγείλει τα δικά της F-35. Η Ελλάδα από το 2019, από τότε που έχω την τιμή να είμαι πρωθυπουργός της χώρας, έχει ενισχύσει σημαντικά την αεροπορία της. Θέλω να θυμίσω ότι τότε παραλάβαμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 το οποίο καρκινοβατούσε. Σήμερα το πρόγραμμα αυτό τρέχει με γρήγορους ρυθμούς. Έχουμε ξεπεράσει τα 50 αεροσκάφη και θα φτάσουμε σύντομα στα 83. Έχουμε προμηθευτεί 24 υπερσύγχρονα Ραφάλ με πολύ γρήγορες διαδικασίες και προφανώς έχουμε ήδη μπει και συμμετέχουμε ενεργά στο πρόγραμμα των F-35».
Μάλιστα, στο πλαίσιο της επικείμενης αγοράς των F-35 της Τουρκίας από τις ΗΠΑ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πως «δεν πρόκειται να σχολιάσω την αγορά και να κάνω υποδείξεις στις ΗΠΑ, όπως δεν πρόκειται να δεχθώ κι εγώ υποδείξεις για το τι πρόκειται να αγοράσουμε για να θωρακίσουμε τη χώρα».
Για το casus belli
Σε ερώτηση για την αναφορά του στο casus belli που διατηρεί η Τουρκία και αναφέρθηκε σε δήλωσή του προσερχόμενος στη Σύνοδο, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι «δεν είναι η πρώτη φορά που έχω αναφερθεί στο casus belli, είχα την ευκαιρία να το κάνω και όταν βρέθηκα στη διμερή συνάντησή μας με τον πρόεδρο Ερντογάν πριν από κάποιους μήνες, νομίζω ότι είναι μια ιστορικά αναχρονιστική απόφαση η οποία δεν συντάσσεται ούτε με τη διακήρυξη των εθνών ούτε με το καλό κλίμα το οποίο θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες που παρά τις διαφορές μας θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε ειρηνικά και να χτίσουμε σχέσεις καλής γειτονίας. Νομίζω ότι όλοι οι συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι δεν ταιριάζει και με το κλίμα της συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου, η οποία, όπως σας είπα, έρχεται από το βάθος του χρόνου, από το 1995, νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να την αφήσουμε πίσω μας».
Μάλιστα, σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της Συνόδου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το casus belli ιστορική ανορθογραφία, τόνισε πως δεν είναι η πρώτη φορά που αναφέρεται σε αυτό -ούτε καν μέσα στην Τουρκία- και ευχήθηκε ειρήνη ανάμεσα στα μέλη της συμμαχίας. Οι σχέσεις με την Τουρκία ήταν, βεβαίως, το πρώτιστο θέμα για το οποίο κλήθηκε να απαντήσει ο πρωθυπουργός και τόνισε πως «αυτό που μπορώ να πω είναι ότι μια συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις σχέσεις καλής γειτονίας. Η χώρα μου αντιμετωπίζει διαρκή απειλή πολέμου από την Τουρκία, αν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, θα πρέπει να συνεχίσουμε να είμαστε σε ετοιμότητα».
Ο πρωθυπουργός, ερωτώμενος για την κατάσταση που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι η κατάσταση θα επανέλθει σε ένα καθεστώς συζητήσεων και συνέχισης των συζητήσεων μεταξύ Ιρανών και Αμερικανών και ενός νέου σεβασμού αυτής της εκεχειρίας, η οποία έχει ήδη συμφωνηθεί. «Επιτρέψτε μου να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο», είπε. Σε ό,τι αφορά την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, υποστήριξε ότι «προφανώς με προβληματίζει, αλλά θέλω να πιστεύω ότι είναι μια προσωρινή άνοδος και πως βλέπετε ότι το πετρέλαιο έχει αρκετές διακυμάνσεις. Εγώ γι' αυτό θέλω να κοιτάω τις τιμές σε ορίζοντα εβδομάδων ή μηνών. Είμαστε σε μια καθοδική τάση και πιστεύω ότι από τη στιγμή που θα εκτονωθεί και αυτή η κρίση, θα επανέλθουμε σε τιμές οι οποίες, για την ελληνική οικονομία τουλάχιστον, είναι τιμές διαχειρίσιμες».
Αμυντικές δαπάνες
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αρχικά μίλησε για τις αμυντικές δαπάνες, επαναλαμβάνοντας, ουσιαστικά, ότι η Ευρώπη χρειάζεται να αφυπνιστεί σε ό,τι αφορά το κομμάτι της άμυνας, αλλά και της συνεκτικότητας σε αυτήν. Μάλιστα, υπογράμμισε ότι είναι η επίσημη θέση του όποτε ερωτάται για το συγκεκριμένο ζήτημα, δηλαδή πως είχε δίκιο ο Τραμπ που σύστηνε, από την πρώτη θητεία του, η Ευρώπη να ενισχύσει την άμυνά της.
«Προκειμένου να διαφυλαχθεί η ενότητα του ΝΑΤΟ, αλλά και ο ευρωατλαντικός χαρακτήρας του, ήταν απολύτως απαραίτητο οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο βάρος ως προς την κατανομή των ευθυνών εντός της συμμαχίας. Αυτό σημαίνει με απλά λόγια να δαπανούν περισσότερους πόρους έτσι ώστε να επέλθει μια στοιχειώδης ισορροπία μεταξύ των δαπανών των ΗΠΑ και των υπόλοιπων μερών του ΝΑΤΟ. Ο πρόεδρος Τραμπ, θέλω να θυμίσω, από την πρώτη θητεία του, εδώ και 8 χρόνια, είχε θέσει με τον δικό του, θα έλεγα, ιδιαίτερο τρόπο αυτήν την αναγκαιότητα. Είχε απολύτως δίκιο. Και πιστεύω ότι τα τελευταία χρόνια, και ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, αλλά και ως αποτέλεσμα μιας συζήτησης περί στρατηγικής αυτονομίας, η οποία ωριμάζει πια εντός των κύκλων της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αντιληφθεί ότι πρέπει να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη δική τους άμυνα», είπε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Επιπλέον, σχολίασε πως η Ελλάδα είναι σε αυτήν τη λογική, αφού το 3% του ΑΕΠ ετησίως, που οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει από τις ευρωπαϊκές χώρες να ξοδέψουν στις αμυντικές δαπάνες του, είναι στόχος που στα ημέτερα επιτυγχάνεται. Χαρακτήρισε, εξάλλου, συνθήκη επιβίωσης της Συμμαχίας την οχύρωση της άμυνας.
«Η ενίσχυση, λοιπόν, αυτή που αποκαλούμε Ευρωπαϊκό Πυλώνα του ΝΑΤΟ, αποτελεί μια αναντίρρητη προτεραιότητα. Θα έλεγα συνθήκη επιβίωσης της ίδιας της συμμαχίας. Η Ελλάδα είναι μία από τις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που ήδη, και αναφέρομαι στα επίσημα στοιχεία του ΝΑΤΟ, για το 2026 έχει πετύχει και έχει ξεπεράσει τον στόχο του 3% ως προς τις κύριες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Άρα εμείς βρισκόμαστε ήδη εκεί που άλλες ευρωπαϊκές χώρες ελπίζουν να βρεθούν το 2035. Προφανώς, η Ελλάδα έχει ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες τις οποίες πρέπει να αντιμετωπίσει και γι' αυτό και πάντα και την εποχή της κρίσης ξεπερνούσε τον τότε στόχο του 2% των αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Όμως, αυτό που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη στιγμή έχουν αντιληφθεί ότι αυτή πια αποτελεί μια αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Η ιδέα στήριξης συνολικά του Ευρωπαϊκού Αμυντικού Πυλώνα του ΝΑΤΟ έρχεται και συνδέεται και με τη συζήτηση που γίνεται εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί πιο πολλές χώρες είμαστε μέλη και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και την ωρίμανση μιας συζήτησης για το πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε και επιχειρησιακά πιο ενεργή τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, αναφερόμαστε στο άρθρο 42 παράγραφος 7 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης. Άρα, κρατήστε ότι η Ελλάδα είναι πρωταγωνίστρια σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια του ΝΑΤΟ, κάτι το οποίο αναγνωρίζεται και από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως σας είπα είναι αυτές οι οποίες ξεκίνησαν όλη αυτή την προσπάθεια, η οποία τώρα αποδίδει σαφή αποτελέσματα», συνέχισε ο πρωθυπουργός.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν, επίσης, ευθύς σε ό,τι αφορά τη φυγή των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, το οποίο, κιόλας, οι ίδιες δημιούργησαν. Είπε ότι δεν δίνει πιθανότητες αποχώρησης, ειδικά από τη στιγμή που οι Σύμμαχοι από την Ευρώπη δείχνουν να ανταποκρίνονται σε αυτά που ζητά. «Θεωρώ ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ. Πρέπει να σας πω μάλιστα ότι και ο πρόεδρος Τραμπ στην καταληκτική του τοποθέτηση στη σημερινή (σηγμ. 8 Ιουλίου) σύνοδο υπήρξε πολύ θετικός για το κλίμα το οποίο διαμορφώθηκε και το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ανταποκρίθηκαν στο, όπως σας είπα, δικαιολογημένο κάλεσμά του να δαπανούν περισσότερα τελικά για τη δικιά τους, για τη δικιά μας ασφάλεια. Θεωρώ ότι το ΝΑΤΟ μπαίνει σε μια καινούργια εποχή και αυτό είναι σίγουρα πολύ θετικό για όλα τα μέλη της Συμμαχίας».
Σε ό,τι αφορά το Ιράν και τη συνέχιση των συγκρούσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχολίασε: «Και στο παρελθόν είχαμε, θα έλεγα, προσωρινές εχθροπραξίες (σημ. στη Μέση Ανατολή). Πιστεύω ότι και εδώ επιτρέψτε μου να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο, ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς συζητήσεων και συνέχισης των συζητήσεων μεταξύ Ιρανικών και Αμερικανών και ενός νέου σεβασμού αυτής της εκεχειρίας η οποία έχει ήδη συμφωνηθεί. Άρα εδώ μπορώ να είμαι αισιόδοξος δεν εκτιμώ ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς πολεμικών επιχειρήσεων όπως αυτό το οποίο είδαμε τους τελευταίους μήνες. Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα είναι μια παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη και ως μια παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη θα υπερασπίζεται πάντα το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας πάνω στο οποίο στηρίζεται το διεθνές εμπόριο και ουσιαστικά το όλο πλαίσιο του δικαίου της θάλασσας όπως αυτό έχει αναπτυχθεί και ερμηνευθεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Το να μείνουν τα Στενά του Ορμούζ ελεύθερα, χωρίς την επιβολή οποιουδήποτε είδους διοδίου ή άλλης επιβάρυνσης αποτελεί κεντρική προτεραιότητα όχι μόνο της χώρας μας, αλλά νομίζω και όλων των ευρωπαϊκών χωρών αλλά και των ευρωπαϊκών πολιτών. Και η Ελλάδα ήταν παρούσα στη Μέση Ανατολή, είναι παρούσα στην επιχείρηση Ασπίδες, ευρωπαϊκή επιχείρηση η οποία έχει ως σκοπό την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και εφόσον μας ζητηθεί και εφόσον θα συμφωνεί σε επίπεδο οργανισμού, θα ήμασταν παρόντες και σε μια αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, δεν είναι κάτι το οποίο αυτή τη στιγμή συζητείται αλλά η Ελλάδα έχει και την επιχειρησιακή δυνατότητα αλλά και το συμφέρον να υπερασπίζεται πάντα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε.
Προφανώς με προβληματίζει (σημ. η άνοδος των τιμών του πετρελαίου), αλλά θέλω να πιστεύω ότι είναι μια προσωρινή άνοδος και ότι βλέπετε ότι το πετρέλαιο έχει αρκετές διακυμάνσεις. Εγώ για αυτό θέλω να κοιτάω τις τιμές σε ορίζοντα εβδομάδων ή μηνών. Είμαστε σε μια καθοδική τάση και πιστεύω ότι από τη στιγμή που θα εκτονωθεί και αυτή η κρίση θα επανέλθουμε σε τιμές οι οποίες για την ελληνική οικονομία τουλάχιστον είναι τιμές διαχειρίσιμες».
"Συνεργασία με Ερντογάν"
Ήμουν πάντοτε υπέρ μιας εποικοδομητικής, λειτουργικής και παραγωγικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών μας (σημ. Ελλάδας-Τουρκίας). Αυτό ήταν και το πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών. Πιστεύω ότι σε πολλά πεδία οι σχέσεις μας έχουν σημειώσει πρόοδο. Μόλις αναφερθήκαμε στη διαχείριση του μεταναστευτικού, όπου συνεργαζόμαστε αποτελεσματικά. Το διασυνοριακό εμπόριο έχει βελτιωθεί. Πολλοί πολίτες της χώρας σας επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μέσω του προγράμματος ταχείας χορήγησης βίζας. Πιστεύω πάντοτε στην αξία των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων.
Πέρα από αυτό, ήμουν επίσης πολύ σαφής όταν επισκέφθηκα την Άγκυρα πριν από λίγους μήνες. Έχουμε μία βασική διαφορά με την Τουρκία, και αυτή αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Το πλαίσιο για την επίλυση αυτού του μακροχρόνιου ζητήματος είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και, ειδικότερα, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Χαιρετίζω πάντοτε την τουρκική φιλοξενία και, για άλλη μία φορά, η Τουρκία διοργάνωσε μια εξαιρετική Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Θα συνεχίσω να συνεργάζομαι με τον πρόεδρο Ερντογάν για τη διατήρηση μιας παραγωγικής σχέσης. Θέλω επίσης να είμαι απολύτως σαφής: ακόμη κι αν δεν επιλύσουμε αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα, το οποίο, όπως είπα, χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να συνεργαζόμαστε σε άλλες πτυχές της διμερούς μας ατζέντας. Γι' αυτό πιστεύω ότι ζητήματα και αποφάσεις του παρελθόντος, όπως εκείνες που έλαβε το τουρκικό κοινοβούλιο τη δεκαετία του 1990, απλώς δεν έχουν θέση στον σημερινό κόσμο.
En
