Ιστορική συμφωνία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας & Κύπρου: Τι σημαίνει η είσοδος του γαλλικού κολοσσού στο έργο - Η γεωπολιτική διάσταση (Εικόνες)

Στη φάση της τελικής υλοποίησης εισέρχεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, μετά την υπογραφή της συμφωνίας για την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο μετοχικό σχήμα του Great Sea Interconnector (GSI). Η συμφωνία υπεγράφη σε ειδική τελετή στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ παράλληλα ενεργοποιήθηκε, μέσω τριμερούς συμφωνίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans, το επόμενο κρίσιμο στάδιο του έργου: οι εξειδικευμένες θαλάσσιες έρευνες βυθού.

Διαβάστε: Με "σφραγίδα" Μητσοτάκη η επανεκκίνηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας & Κύπρου - Έπεσαν οι υπογραφές με τη γαλλική Meridiam (Εικόνες)

Το έργο χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την Κύπρο

Η συμμετοχή της Meridiam, η οποία αποκτά το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της GSI, ενισχύει το επενδυτικό και τεχνικό υπόβαθρο του έργου, δημιουργώντας ένα πιο σταθερό πλαίσιο για την κατασκευή της διασύνδεσης. Το έργο χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς αναμένεται να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, να περιορίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να αναβαθμίσει τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Η γεωπολιτική διάσταση 

Η συμφωνία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου δεν έχει μόνο ενεργειακή, αλλά κυρίως γεωπολιτική διάσταση. Η ενεργός εμπλοκή της Γαλλίας δεν προέκυψε ξαφνικά. Καλλιεργείται εδώ και περίπου δύο χρόνια, μετά την τριμερή συνάντηση του Εμανουέλ Μακρόν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Χριστοδουλίδη στο Παρίσι. Ωστόσο, οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν μετά την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στην Κύπρο τον περασμένο Απρίλιο. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν η γαλλική «ομπρέλα» αρκεί για να διασφαλίσει ότι οι απαραίτητες έρευνες στον βυθό θα πραγματοποιηθούν χωρίς εμπόδια ή αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει να τις αμφισβητήσει, όπως είχε κάνει και πριν από δύο καλοκαίρια.

Στρατηγικος μέτοχος ο ΑΔΜΗΕ  - Τι λένε κυβερνητικές πηγές

Σημειώνεται ότι η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών. Η συμφωνία με τη Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς αύξησης μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου, επισημαίνουν.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.

Από την κυβέρνηση τονίζουν ότι η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου. Και η γαλλική σφραγίδα παράλληλα, συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.

Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης. «Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή, ενώνουμε δυνάμεις και θωρακίζουμε την υλοποίηση του έργου», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.

Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025.

Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου. Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας.

Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών, σημειώνουν.

Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος, υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ.

Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου.

«Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», υπογραμμίζουν από την κυβέρνηση.

Το προφίλ της εταιρείας

Η Meridiam είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, φορείς ανάπτυξης και διαχειριστές έργων υποδομής. Ιδρύθηκε το 2005, έχει την έδρα της στο Παρίσι και διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Ο όμιλος εξειδικεύεται σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές, τις οποίες αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα.

Μέγεθος

Το χαρτοφυλάκιο της Meridiam περιλαμβάνει περισσότερα από 130 έργα υπό ανάπτυξη, υπό κατασκευή ή σε λειτουργία σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Αφρική, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις που έχουν κινητοποιηθεί ύψους της τάξης των Euro100 δισ.

Θεσμική στήριξη

Τα κεφάλαια της Meridiam προέρχονται από μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές: ευρωπαϊκά και διεθνή συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, κρατικούς επενδυτικούς φορείς και δημόσιες αναπτυξιακές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) συμμετέχει στα κεφάλαια της Meridiam από το 2015 και χρηματοδοτεί τα έργα της, τα οποία χρηματοδοτούνται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους δημόσιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς διεθνώς.

Μακροπρόθεσμη δέσμευση

Το χαρακτηριστικό που διακρίνει τη Meridiam είναι η διάρκεια της συμμετοχής της. Δεσμεύεται από το αρχικό και πλέον απαιτητικό στάδιο ενός έργου και παραμένει σε αυτό καθ' όλη τη διάρκεια της κατασκευής και επί δεκαετίες λειτουργίας.

Αξίες και κοινωνικό αποτύπωμα

Η Meridiam λειτουργεί με το καθεστώς της société à mission, γαλλικής νομικής μορφής που απαιτεί από την εταιρεία να εγγράψει συγκεκριμένους στόχους δημοσίου συμφέροντος στο καταστατικό της και να υποβάλλει την επίδοσή της ως προς αυτούς σε πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα. Τα έργα της είναι ευθυγραμμισμένα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και υπολογίζεται πως έχουν δημιουργήσει περισσότερες από 260.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.

Ενδεικτικά έργα της Meridiam:

* NeuConnect (Ηνωμένο Βασίλειο προς Γερμανία): υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) ισχύος 1,4 GW και μήκους 725 χλμ, που αντιπροσωπεύει επένδυση 2,8 δισ. ευρώ με ιδιωτική χρηματοδότηση. Αποτελεί την πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας και μία από τις μεγαλύτερες διασυνδέσεις παγκοσμίως. Βρίσκεται υπό κατασκευή.

* Σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Sud Europe Atlantique (Γαλλία): γραμμή υψηλής ταχύτητας μήκους 302 χλμ από την Τουρ έως το Μπορντό, έργο ύψους 7,7 δισ. ευρώ και ο πρώτος σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας στη Γαλλία που υλοποιήθηκε με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτη, με διάρκεια έως το 2061.

* Αφαλάτωση και μεταφορά νερού από την 'Ακαμπα στο Αμμάν (Ιορδανία): σύμβαση παραχώρησης 30 ετών για τη δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο και 450 χλμ αγωγών μεταφοράς, που θα καλύπτει έως και το 40% των αναγκών της Ιορδανίας σε πόσιμο νερό. Συνολική επένδυση περίπου 6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.

* Suez: η Meridiam ηγήθηκε της κοινοπραξίας που εξαγόρασε τη Suez, τον παγκόσμιο όμιλο ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, το 2022 και παραμένει ένας από τους βασικούς μετόχους της.

* Αεροδρόμιο Σόφιας (Βουλγαρία): σύμβαση παραχώρησης 35 ετών για το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Βουλγαρίας, με δεσμευμένες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 624 εκατ. ευρώ.

* Tram di Firenze (Ιταλία): το δίκτυο τραμ της Φλωρεντίας, μήκους 19,5 χλμ με 38 στάσεις, το οποίο εξυπηρετεί άνω των 34 εκατ. επιβατών ετησίως.

* Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Μόντρεαλ (Καναδάς): ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα έρευνας στον τομέα της υγείας στη Βόρεια Αμερική, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας σύμπραξης με την Κυβέρνηση του Κεμπέκ.

Μητσοτάκης: Πρώτη προτεραιότητα η ολοκλήρωση των ερευνών στον θαλάσσιο πυθμένα

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας για τη συμφωνία ανέφερε: «Καλώς ήρθατε στην Αθήνα. Σήμερα είναι, πιστεύω, μια πολύ σημαντική ημέρα, που σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προόδου για το έργο Great Sea Interconnector. Όπως γνωρίζετε, πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κύπρο, αλλά πιστεύω και για την Ευρώπη στο σύνολό της. Και η είσοδος της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector -μια εταιρεία ειδικού σκοπού που ιδρύθηκε από τον ΑΔΜΗΕ για την υλοποίηση του έργου- θεωρώ ότι αποτελεί μια πολύ ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας, στις τεχνικές δυνατότητες του ΑΔΜΗΕ, αλλά και στη στρατηγική αξία αυτού του έργου διασύνδεσης».

«Πιστεύω όμως ότι το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι ενώνουμε τις δυνάμεις μας για ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος και, παράλληλα, το γεγονός αυτό συνοδεύεται από την υπογραφή μιας στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την αρχή για να επιταχύνουν την πορεία υλοποίησης του έργου, με πρώτη προτεραιότητα την ολοκλήρωση των ερευνών στον θαλάσσιο πυθμένα», πρόσθεσε.

"Στρατηγικό έργο για τη σταθερότητα ολόκληρου του δικτύου στην περιοχή μας"

«Ο ΑΔΜΗΕ θεωρώ ότι συνεισφέρει σε αυτό το έργο βαθιά εμπειρογνωμοσύνη σε τεχνικό επίπεδο, γνώση σε βάθος των ηλεκτρικών συστημάτων και αποδεδειγμένη ικανότητα υλοποίησης μεγάλων ενεργειακών διασυνδέσεων, με τη διασύνδεση μεταξύ Αθήνας και Κρήτης να αποτελεί ένα παράδειγμα ιδιαίτερα σύνθετου έργου που ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Και φυσικά, εσείς συνεισφέρετε διεθνή εμπειρία σε παρόμοια έργα και τη μακροπρόθεσμη δέσμευση σε στρατηγικές υποδομές», είπε ακόμη ο πρωθυπουργός.

«Συνδυάζοντας αυτά τα αλληλοσυμπληρούμενα πλεονεκτήματα, οι δύο εταίροι δημιουργούν μια κατά πολύ ισχυρότερη και πολύ πιο αξιόπιστη πλατφόρμα για την κατασκευή και την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου. Η συγκεκριμένη συναλλαγή αφορά, φυσικά, την εταιρεία ειδικού σκοπού του έργου που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της διασύνδεσης.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και αποτελεί κεντρικό εταίρο σε αυτό το έργο, ενώ η συμμετοχή σας ενισχύει την κεφαλαιακή βάση, οδηγεί σε καλύτερη κατανομή του ρίσκου και ενισχύει τη δυνατότητα υλοποίησης. Διερευνούσαμε αυτό το ενδεχόμενο τους τελευταίους μήνες και είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς που καταφέραμε να ενισχύσουμε την κεφαλαιακή βάση του έργου» είπε ακόμη.

Άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου

Επιπλέον, ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για ένα έργο που παράλληλα θα βοηθήσει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

«Ασφαλώς, αυτό για εμάς είναι τόσο ένα στρατηγικό έργο όσο και ένα έργο ιδιαίτερα σημαντικό για την ενεργειακή δομή και τη σταθερότητα ολόκληρου του δικτύου στην περιοχή μας. Θα συμβάλει ουσιαστικά στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και τη σύνδεση της χώρας με ολόκληρο το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα. Και φυσικά, θα διευκολύνει την εισαγωγή στο δίκτυο περισσότερης ενέργειας από ΑΠΕ και θα ενισχύσει συνολικά την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης», είπε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας, πρόσθεσε: «Είμαι πολύ χαρούμενος που η Ελλάδα αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι μπορεί να προσελκύσει σοβαρούς, μακροπρόθεσμους διεθνείς επενδυτές για έργα στρατηγικής σημασίας. Θεωρώ ότι έχει ιδιαίτερη αξία το γεγονός ότι καταφέραμε να προσελκύσουμε έναν από τους μεγαλύτερους, αν όχι τον μεγαλύτερο επενδυτή από την Ευρώπη στον τομέα των υποδομών και πιστεύω επίσης ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να υποστηρίξουμε την ισχυρή στρατηγική συμμετοχή, τις διεθνείς επενδύσεις, την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και τον σαφή καταμερισμό αρμοδιοτήτων και κινδύνων.

Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να συγχαρώ όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για την υπογραφή αυτής της συμφωνίας και ανυπομονούμε να αναλάβουμε όλες τις πρωτοβουλίες ώστε το έργο να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό. Και πάλι, καλώς ήρθατε».

Παπασταύρου: Αρχή-ορόσημο για την υλοποίηση του έργου

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ευχαρίστησε τις εταιρείες και τους εμπλεκόμενους φορείς για την επαγγελματική τους δέσμευση.

«Κύριε πρωθυπουργέ, μετά την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν εδώ, δώσατε τις κατευθύνσεις και τις οδηγίες. Συναντηθήκαμε με τον Τιερί και θεωρώ ότι οι εταιρείες κατάφεραν να συνάψουν αυτή τη συμφωνία σε χρόνο-ρεκόρ. Και όπως είπαν όλοι, αυτή είναι η αρχή. Πρόκειται για μια αρχή που αποτελεί ορόσημο για να προχωρήσουμε στην υλοποίηση του έργου», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου.

Ο Thierry Déau, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Meridiam, δήλωσε: «Σας ευχαριστώ, κ. πρωθυπουργέ, αγαπητοί υπουργοί. Είναι μεγάλη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα εδώ για να υπογράψω αυτή τη συμφωνία. Πρόκειται για ένα έργο με μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη, το οποίο έρχεται σε συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας που έχει υπογράψει η Ελλάδα με τη Γαλλία. Και πρέπει να πω ότι ο πρόεδρός μου υποστηρίζει θερμά αυτό το έργο και μάλιστα μου τηλεφωνεί καθημερινά γι' αυτό.

Είμαστε πολύ χαρούμενοι που συνεισφέρουμε, φυσικά, την κεφαλαιακή δύναμή μας, τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ που διαχειριζόμαστε, με την έμφαση που δίνουμε στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε υποδομές. Έχουμε συμμετάσχει στα περισσότερα διευρωπαϊκά δίκτυα, είτε πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας είτε για δίκτυα μεταφορών και άλλων τομέων, ανταποκρινόμενοι ουσιαστικά σε πολιτικές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα για την κατασκευή υποδομών ώστε η Ευρώπη να γίνει πιο ανθεκτική.

Είμαι, λοιπόν, πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ μαζί με τους συναδέλφους μου από τη Nexans. Και βρισκόμαστε εδώ για να εργαστούμε και να φέρουμε αποτελέσματα».

Ευχαριστίες εξέφρασε επίσης ο Pascal Radue, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Nexans, επισημαίνοντας: «Σας ευχαριστώ πολύ, κ. πρωθυπουργέ και κύριοι υπουργοί. Εκ μέρους της Nexans, θα ήθελα επίσης να πω ότι είμαστε εξαιρετικά χαρούμενοι που βλέπουμε σήμερα τις υπογραφές γι' αυτό το έργο, το οποίο αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα για το έργο. Θα ακολουθήσουν και άλλα βήματα. Πιστεύω ότι πρέπει να συνεργαστούμε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για να διασφαλίσουμε ότι αυτό το έργο θα υλοποιηθεί στην πράξη. Ωστόσο, είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι, διότι θεωρώ ότι αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός και είμαστε πολύ χαρούμενοι που, τελικά, ως μέλη του"Team France" θα μπορέσουμε να προσφέρουμε προστιθέμενη αξία με την τεχνολογία μας στην Ελλάδα και την ευρύτερη Ευρώπη».

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μανούσος Μανουσάκης, δήλωσε: «Θα ήθελα να ευχαριστήσω την κυβέρνηση για την υποστήριξη που παρείχε σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη προσπάθεια για το έργο αυτό, όπως θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Meridian για την εμπιστοσύνη που δείχνει προς τον ΑΔΜΗΕ. Όπως είπε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο και σήμερα, με τη νέα μετοχική δομή, θεωρώ ότι δηλώνουμε σε όλους ότι αυτό είναι ένα ευρωπαϊκό έργο το οποίο πρόκειται να προχωρήσει. Ήταν το δεύτερο σημαντικότερο έργο, όπως ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Βρισκόμαστε εδώ για να εργαστούμε, να εργαστούμε σκληρά και να επιτύχουμε και πάλι καλά αποτελέσματα, όπως και στο παρελθόν, όλοι μαζί».

Η συμφωνία που "ξεκολλάει" το έργο

Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnector) αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων παγκοσμίως, πρωτοπορώντας στην πόντιση καλωδίων σε βάθος έως 3.000 μ. και χρησιμοποιώντας καινοτόμο τεχνολογία σταθμών μετατροπής (High Voltage Direct Current).

Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική σφραγίδα να ενισχύει τις προϋποθέσεις και την αξιοπιστία για την επιτάχυνση υλοποίησης του έργου.

Μια συμφωνία στην οποία σημαντικότατο ρόλο στο να «ξεκολλήσει» και να προχωρήσει είχε ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος το προηγούμενο διάστημα δούλευε αθόρυβα ώστε να προχωρήσει το deal.

Η παρουσία του ΑΔΜΗΕ

Η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών. Η συμφωνία με τη Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.

Η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου. Παράλληλα συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.

Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης. Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή ενώνουμε δυνάμεις και θωρακίζουμε την υλοποίηση του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025. Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου. Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.

Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών.

Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ.

Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή προχωρεί η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές Αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου. Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ. Η αρχική μεταφορική του ικανότητα θα είναι 1.000 MW, με δυνατότητα αναβάθμισης στα 2.000 MW. Θα διασυνδέει την Κρήτη με την Κύπρο μέσω υποβρύχιου καλωδίου 900 χιλιομέτρων.

Ακολουθεί η διασύνδεση Κύπρος-Ισραήλ

Πρόκειται για ένα πρότζεκτ που βρίσκεται πολύ ψηλά στην ενεργειακή ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι ενδεικτικό ότι έχει συμπεριληφθεί στις 8 «Ενεργειακές Λεωφόρους» υψηλής προτεραιότητας για την Κομισιόν, οι οποίες θα διαδραματίσουν κομβικό ρόλο στην περαιτέρω ενοποίηση των ευρωπαϊκών ενεργειακών αγορών. Βασικός λόγος είναι πως θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, η οποία είναι το μόνο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν διασυνδέεται με κάποια ή κάποιες από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

Η σημασία που δίνει η ΕΕ στην υλοποίηση του έργου καταδεικνύεται από το γεγονός ότι χρηματοδοτείται με 657 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους, μέσω του Connecting Europe Facility (CEF). Παράλληλα ο ΑΔΜΗΕ (που ήταν μέχρι τώρα αποκλειστικός μέτοχος του φορέα υλοποίησης) έχει υποβάλει αίτημα δανειοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ, ύψους 1 δισ. ευρώ.

Σε δεύτερη φάση προβλέπεται η κατασκευή του επόμενου και τελικού σκέλους της διασύνδεσης, δηλαδή του τμήματος Κύπρος-Ισραήλ. Μάλιστα, η ωρίμανση του δεύτερου τμήματος απασχόλησε τους υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας και Ισραήλ, Σταύρο Παπασταύρου και Eli Cohen, στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες, Τρίτη 4 Αυγούστου.