Στη Θεσσαλονίκη υπογράφηκαν το πρωί του Σαββάτου (3/10) τα πρωτόκολλα για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Στην τελετή έδωσαν το «παρών» ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ, ενώ το σχετικό Πρωτόκολλο υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.
Πρόκειται για 48 ιστορικά κειμήλια που είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917, κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, στο πλαίσιο συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής μεταξύ των δύο χωρών. Στην ίδια συμφωνία συμπεριλαμβάνεται και η μεταφορά στη Σόφια των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας. Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από την ελληνική κυβέρνηση ως ιστορικής σημασίας, καθώς αποτελεί αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Τα κειμήλια θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Ακολούθως, θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Εικοσιφοινίσσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, αναλόγως της προελεύσεώς τους.
Μητσοτάκης: «Τα μνημεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου»
Κατά την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι «Τα μνημεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου», ενώ τόνισε πως «Θεμελιώνουμε κάτι πολύ βαθύτερο από μια απλή πολιτιστική ανταλλαγή». Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας θα συνεχιστεί, με στόχο την επιστροφή και άλλων κειμηλίων.
Ποια είναι τα 48 ιερά κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα
Τα 48 κειμήλια προέρχονται από τρεις εκκλησιαστικούς φορείς: την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Τα αντικείμενα είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έκτοτε εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Πλέον, τα 48 κειμήλια βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος και παρουσιάζονται σε έκθεση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, η οποία θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 5 Νοεμβρίου. Μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης, τα κειμήλια θα επιστραφούν στους φορείς προέλευσής τους, δηλαδή στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών και Εικοσιφοινίσσης, καθώς και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, ανάλογα με την προέλευσή τους.
Δείτε φωτογραφίες από τα 48 θρησκευτικά κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα