"Η Τουρκία θα επιδιώξει να αναδείξει τη σηµασία της ως βαρύνουσας δύναµης", άρθρο του Άγγελου Συρίγου στα Παραπολιτικά
Opinions
Το µήνυµά της θα είναι ότι η άµυνα στην Ευρώπη δεν µπορεί να οργανωθεί χωρίς τη συµµετοχή της Τουρκίας
Ο βασικός στόχος της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα είναι να καταδείξει ότι η Συµµαχία παραµένει ενωµένη, παρά τα προβλήµατα που δηµιουργήθηκαν τους τελευταίους µήνες. Σε αυτό το πλαίσιο, κυρίαρχη θέση θα έχουν το θέµα της Ουκρανίας, η ρωσική απειλή, οι αµυντικές δαπάνες των κρατών-µελών και η παραγωγή οπλικών συστηµάτων. Ο «ελέφαντας στο δωµάτιο» όµως είναι το µεγάλο ψυχολογικό χάσµα µεταξύ των Ευρωπαίων και Καναδών αφενός και των Αµερικανών αφετέρου µε τις απειλές του Αµερικανού προέδρου Τραµπ κατά του Καναδά και της Γροιλανδίας (και κατ’ επέκταση της ∆ανίας).
Στην ηµερήσια διάταξη της Συµµαχίας δεν υπάρχει ξεχωριστή συζήτηση για το συγκεκριµένο θέµα. Θα έρθει εµµέσως στην επιφάνεια κατά τη συζήτηση για τις δαπάνες των κρατών-µελών. Εάν η Αµερική ανακοινώσει τη µείωση των στρατευµάτων της στη «γηραιά ήπειρο», θα πρέπει να αναλάβουν το κενό οι Ευρωπαίοι. Μια τέτοια εξέλιξη σηµαίνει δύο πράγµατα: α) αύξηση των ευρωπαϊκών αµυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ κάθε ευρωπαϊκής χώρας και β) αλλαγή των ισορροπιών µεταξύ Αµερικής και Ευρώπης υπέρ ενός ΝΑΤΟ που θα κινείται πιο κοντά στην Ευρώπη. Σε αυτή τη διαµάχη για πρώτη φορά η Βρετανία συντάσσεται µε την Ευρώπη και όχι µε την Αµερική. Από εκεί και πέρα, η φιλοξενούσα χώρα, η Τουρκία, θα επιδιώξει µε κάθε τρόπο να κάνει αισθητή τη σηµασία της τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και για την άµυνα της Ευρώπης.
Προς το παρόν, τουλάχιστον, ο Αµερικανός πρόεδρος φαίνεται ότι είναι διατεθειµένος να παραχωρήσει στην Τουρκία τους κινητήρες F-110, τεχνολογίας της δεκαετίας του 1980, προκειµένου να αποφύγει να δώσει τα F-35. H Τουρκία, όµως, θα επιµείνει σε µια σειρά από θέµατα. Στο πλαίσιο της Συµµαχίας θα ζητήσει να της αναγνωριστεί ο στρατηγικός ρόλος που κατέχει ενώνοντας το ΝΑΤΟ µε τη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο και τον Καύκασο. Στο πλαίσιο αυτό, θα ζητήσει να αναγνωριστεί ότι η απειλή δεν προέρχεται µόνον από τη Ρωσία, αλλά και από την αστάθεια στη Μέση Ανατολή (όπου είναι και η µόνη ΝΑΤΟϊκή χώρα). Θα διεκδικήσει ρητή αναφορά στη συµµετοχή της Τουρκίας στο εξοπλιστικό πρόγραµµα του ΝΑΤΟ. Το ίδιο θα διεκδικήσει -ρητορικά σε αυτή τη φάση- και από την Ε.Ε., προκειµένου να προετοιµάσει το έδαφος για πιο συγκεκριµένες απαιτήσεις στο επόµενο χρονικό διάστηµα. Το µήνυµά της θα είναι ότι η άµυνα στην Ευρώπη δεν µπορεί να οργανωθεί χωρίς τη συµµετοχή της Τουρκίας.
Ο Άγγελος Συρίγος είναι καθηγητής ∆ιεθνούς ∆ικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, βουλευτής Ν.∆. στην Α’ Αθηνών
Στην ηµερήσια διάταξη της Συµµαχίας δεν υπάρχει ξεχωριστή συζήτηση για το συγκεκριµένο θέµα. Θα έρθει εµµέσως στην επιφάνεια κατά τη συζήτηση για τις δαπάνες των κρατών-µελών. Εάν η Αµερική ανακοινώσει τη µείωση των στρατευµάτων της στη «γηραιά ήπειρο», θα πρέπει να αναλάβουν το κενό οι Ευρωπαίοι. Μια τέτοια εξέλιξη σηµαίνει δύο πράγµατα: α) αύξηση των ευρωπαϊκών αµυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ κάθε ευρωπαϊκής χώρας και β) αλλαγή των ισορροπιών µεταξύ Αµερικής και Ευρώπης υπέρ ενός ΝΑΤΟ που θα κινείται πιο κοντά στην Ευρώπη. Σε αυτή τη διαµάχη για πρώτη φορά η Βρετανία συντάσσεται µε την Ευρώπη και όχι µε την Αµερική. Από εκεί και πέρα, η φιλοξενούσα χώρα, η Τουρκία, θα επιδιώξει µε κάθε τρόπο να κάνει αισθητή τη σηµασία της τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και για την άµυνα της Ευρώπης.
Προς το παρόν, τουλάχιστον, ο Αµερικανός πρόεδρος φαίνεται ότι είναι διατεθειµένος να παραχωρήσει στην Τουρκία τους κινητήρες F-110, τεχνολογίας της δεκαετίας του 1980, προκειµένου να αποφύγει να δώσει τα F-35. H Τουρκία, όµως, θα επιµείνει σε µια σειρά από θέµατα. Στο πλαίσιο της Συµµαχίας θα ζητήσει να της αναγνωριστεί ο στρατηγικός ρόλος που κατέχει ενώνοντας το ΝΑΤΟ µε τη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο και τον Καύκασο. Στο πλαίσιο αυτό, θα ζητήσει να αναγνωριστεί ότι η απειλή δεν προέρχεται µόνον από τη Ρωσία, αλλά και από την αστάθεια στη Μέση Ανατολή (όπου είναι και η µόνη ΝΑΤΟϊκή χώρα). Θα διεκδικήσει ρητή αναφορά στη συµµετοχή της Τουρκίας στο εξοπλιστικό πρόγραµµα του ΝΑΤΟ. Το ίδιο θα διεκδικήσει -ρητορικά σε αυτή τη φάση- και από την Ε.Ε., προκειµένου να προετοιµάσει το έδαφος για πιο συγκεκριµένες απαιτήσεις στο επόµενο χρονικό διάστηµα. Το µήνυµά της θα είναι ότι η άµυνα στην Ευρώπη δεν µπορεί να οργανωθεί χωρίς τη συµµετοχή της Τουρκίας.
Ο Άγγελος Συρίγος είναι καθηγητής ∆ιεθνούς ∆ικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, βουλευτής Ν.∆. στην Α’ Αθηνών