Οι Καποδίστριες και οι Μέτερνιχ
Άρθρο γνώμης
Σε καµία στιγµή της σταδιοδροµίας του δεν θυσίασε εσκεµµένα τα ελληνικά συµφέροντα χάριν των ρωσικών ή για την προσωπική του άνεση και γαλήνη
Κωνσταντινος Χολεβας
Δεν θα ασχοληθώ µε την ταινία. Με αυτήν ασχολούνται πολλοί στον δηµόσιο διάλογο, ειδικοί και µη. Προτιµώ να ασχοληθώ µε σηµαντικές µαρτυρίες για την προσωπικότητα του Ιωάννου Καποδίστρια. Σκέφθηκα να ξαναδιαβάσω τις απόψεις που εξέφρασαν για τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδος διακεκριµένοι αντίπαλοι και επικριτές του. Εκεί, λοιπόν, βλέπουµε ότι όλοι παραδέχονται την αγνή αγάπη του για την Ελλάδα. Οµολογούν, µάλιστα, ότι χρησιµοποίησε τη θέση του ως συν-υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας (υπήρχε και ο Νέσελροντ), κυρίως για να εξυπηρετήσει τον µοναδικό εθνικό στόχο του: την απελευθέρωση των Ελλήνων από τον τουρκικό ζυγό.
Ο Χένρι Κίσινγκερ, πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και αντιπαθής στον Ελληνισµό λόγω Κυπριακού, στη διδακτορική διατριβή του («A World Restored», Νέα Υόρκη, 1957) µελετά τις προσωπικότητες του Αυστριακού καγκελαρίου Μέτερνιχ και του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Κάστλρεϊ. Στο βιβλίο υπάρχουν εκτενείς αναφορές στον Καποδίστρια -τότε σύµβουλο του τσάρου Αλεξάνδρου- µε αφορµή την ανάµειξή του σε θέµατα που αφορούσαν την ευρωπαϊκή διπλωµατία µετά την ήττα του Ναπολέοντος. Ο ίδιος ο Μέτερνιχ παραδέχεται ότι: «Ο Καποδίστριας θέλει, µε τη βοήθεια της Ρωσίας, να τελειώσει το ελληνικό ζήτηµα, αλλά όχι… σύµφωνα µε τις επιδιώξεις της Ρωσίας» (Χ. Κίσινγκερ, «Ενας αποκατεστηµένος κόσµος», εκδόσεις «Παπαζήση», Αθήνα, 2003, σελ. 527). Στη διατριβή του ο Κίσινγκερ περιλαµβάνει µια συγκλονιστική παραδοχή που βρήκε στο αρχείο του Κλέµενς Μέτερνιχ. Ο καγκελάριος της Αυστριακής Αυτοκρατορίας παραδέχεται ότι: «∆ύο οµάδες ανθρώπων είναι πολιτικώς αντιµέτωπες σε ολόκληρο τον κόσµο: Καποδίστριες και Μέτερνιχ» (σελ. 513 της ελληνικής έκδοσης). Ο Σπυρίδων Τρικούπης, αν και άσκησε αυστηρή κριτική στο έργο του Καποδίστρια, έγραψε στην Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως: «Ουδενός Ελληνος η καρδία ήτο ελληνικωτέρα - υπέρ της Ελλάδος µετήλθεν την ρωσικήν επιρροήν και ουχί υπέρ της Ρωσίας την ελληνικήν Αρχήν του» (Τόµος ∆, σελ. 276).
Ο Ντάγκλας Ντέικιν, Βρετανός ιστορικός, ο οποίος ειδικεύθηκε στην Ελληνική Ιστορία, έγραψε το βιβλίο «Ο Αγώνας των Ελλήνων για την Ανεξαρτησία 1821-1833», το οποίο εξεδόθη στα ελληνικά από το Μορφωτικό Ιδρυµα της Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) το 1983. Εκεί ο συγγραφέας δείχνει αρνητική στάση προς το έργο του Καποδίστρια στην Ελλάδα (1828-1831), αλλά και αυτός οµολογεί ότι: «Σε καµία στιγµή της σταδιοδροµίας του δεν θυσίασε εσκεµµένα τα ελληνικά συµφέροντα χάριν των ρωσικών ή για την προσωπική του άνεση και γαλήνη» (σελ. 377). Ο Ντέικιν καταγράφει ότι η προσήλωση του Καποδίστρια στο καθήκον και στην Εκκλησία τον έκανε δηµοφιλή στις µάζες, αλλά ο ίδιος δηµιούργησε εχθρούς ανάµεσα στις ηγετικές προσωπικότητες του τόπου.
Το καλοκαίρι του 1825, υπό την πίεση της προελάσεως του Ιµπραήµ στην Πελοπόννησο, πολλοί Ελληνες αγωνιστές αναγκάσθηκαν να υπογράψουν την «Πράξη υποταγής», δηλαδή µονοµερούς υποτέλειας στην Αγγλία. Τότε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο ∆ηµήτριος Υψηλάντης, ο Νικηταράς και άλλοι έστειλαν στη Γενεύη, όπου διέµενε ο Καποδίστριας, ένα αντίστοιχο κείµενο που εξέφραζε την «Πράξη υποταγής» στη Ρωσία. Ο Ντέικιν γράφει ότι ο Καποδίστριας αρνήθηκε να δώσει την έγκρισή του. «Αν η “Πράξη υποταγής” στην Αγγλία τού είχε προξενήσει αποστροφή, η έκκληση στη Ρωσία δεν του προκαλούσε καν περιφρόνηση» (σελ. 210). Ο Ελληνισµός οφείλει πολλά στον Ιωάννη Καποδίστρια.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ''Παραπολιτικά''
Ο Χένρι Κίσινγκερ, πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και αντιπαθής στον Ελληνισµό λόγω Κυπριακού, στη διδακτορική διατριβή του («A World Restored», Νέα Υόρκη, 1957) µελετά τις προσωπικότητες του Αυστριακού καγκελαρίου Μέτερνιχ και του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Κάστλρεϊ. Στο βιβλίο υπάρχουν εκτενείς αναφορές στον Καποδίστρια -τότε σύµβουλο του τσάρου Αλεξάνδρου- µε αφορµή την ανάµειξή του σε θέµατα που αφορούσαν την ευρωπαϊκή διπλωµατία µετά την ήττα του Ναπολέοντος. Ο ίδιος ο Μέτερνιχ παραδέχεται ότι: «Ο Καποδίστριας θέλει, µε τη βοήθεια της Ρωσίας, να τελειώσει το ελληνικό ζήτηµα, αλλά όχι… σύµφωνα µε τις επιδιώξεις της Ρωσίας» (Χ. Κίσινγκερ, «Ενας αποκατεστηµένος κόσµος», εκδόσεις «Παπαζήση», Αθήνα, 2003, σελ. 527). Στη διατριβή του ο Κίσινγκερ περιλαµβάνει µια συγκλονιστική παραδοχή που βρήκε στο αρχείο του Κλέµενς Μέτερνιχ. Ο καγκελάριος της Αυστριακής Αυτοκρατορίας παραδέχεται ότι: «∆ύο οµάδες ανθρώπων είναι πολιτικώς αντιµέτωπες σε ολόκληρο τον κόσµο: Καποδίστριες και Μέτερνιχ» (σελ. 513 της ελληνικής έκδοσης). Ο Σπυρίδων Τρικούπης, αν και άσκησε αυστηρή κριτική στο έργο του Καποδίστρια, έγραψε στην Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως: «Ουδενός Ελληνος η καρδία ήτο ελληνικωτέρα - υπέρ της Ελλάδος µετήλθεν την ρωσικήν επιρροήν και ουχί υπέρ της Ρωσίας την ελληνικήν Αρχήν του» (Τόµος ∆, σελ. 276).
Ο Ντάγκλας Ντέικιν, Βρετανός ιστορικός, ο οποίος ειδικεύθηκε στην Ελληνική Ιστορία, έγραψε το βιβλίο «Ο Αγώνας των Ελλήνων για την Ανεξαρτησία 1821-1833», το οποίο εξεδόθη στα ελληνικά από το Μορφωτικό Ιδρυµα της Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) το 1983. Εκεί ο συγγραφέας δείχνει αρνητική στάση προς το έργο του Καποδίστρια στην Ελλάδα (1828-1831), αλλά και αυτός οµολογεί ότι: «Σε καµία στιγµή της σταδιοδροµίας του δεν θυσίασε εσκεµµένα τα ελληνικά συµφέροντα χάριν των ρωσικών ή για την προσωπική του άνεση και γαλήνη» (σελ. 377). Ο Ντέικιν καταγράφει ότι η προσήλωση του Καποδίστρια στο καθήκον και στην Εκκλησία τον έκανε δηµοφιλή στις µάζες, αλλά ο ίδιος δηµιούργησε εχθρούς ανάµεσα στις ηγετικές προσωπικότητες του τόπου.
Το καλοκαίρι του 1825, υπό την πίεση της προελάσεως του Ιµπραήµ στην Πελοπόννησο, πολλοί Ελληνες αγωνιστές αναγκάσθηκαν να υπογράψουν την «Πράξη υποταγής», δηλαδή µονοµερούς υποτέλειας στην Αγγλία. Τότε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο ∆ηµήτριος Υψηλάντης, ο Νικηταράς και άλλοι έστειλαν στη Γενεύη, όπου διέµενε ο Καποδίστριας, ένα αντίστοιχο κείµενο που εξέφραζε την «Πράξη υποταγής» στη Ρωσία. Ο Ντέικιν γράφει ότι ο Καποδίστριας αρνήθηκε να δώσει την έγκρισή του. «Αν η “Πράξη υποταγής” στην Αγγλία τού είχε προξενήσει αποστροφή, η έκκληση στη Ρωσία δεν του προκαλούσε καν περιφρόνηση» (σελ. 210). Ο Ελληνισµός οφείλει πολλά στον Ιωάννη Καποδίστρια.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ''Παραπολιτικά''
