Oι Τρεις Ιεράρχες και η αξία της ανθρωπιστικής Παιδείας
Άρθρο γνώμης
Είναι το απαραίτητο εφόδιο των παιδιών µας για να µην καταντήσουν δούλοι της Τεχνητής Νοηµοσύνης
Στις 30 Ιανουαρίου τιµούµε τη µνήµη των Τριών Ιεραρχών, δηλαδή του Μεγάλου Βασιλείου, Αρχιεπισκόπου Καισαρείας, του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, και του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόµου, επίσης Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Η κοινή εορτή τους θεσπίσθηκε τον 11ο αιώνα, µε πρόταση του Επισκόπου Ευχαΐτων Ιωάννου του Μαυρόποδος. Από τον 19ο αιώνα ονοµάσθηκαν προστάτες της Παιδείας και των Ελληνικών Γραµµάτων. Εζησαν τον 4ο αιώνα µ.Χ. Ο Βασίλειος και ο Γρηγόριος γεννήθηκαν στην Καππαδοκία και ο Ιωάννης στην ελληνιστική Αντιόχεια.
Η άριστη γνώση των αρχαίων ελληνικών κειµένων και η µέριµνά τους για την παιδεία των χριστιανών τούς οδήγησε σε ενδιαφέρουσες και πρωτότυπες επισηµάνσεις. Η πρότασή τους ήταν να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά κείµενα και στα παιδιά των χριστιανών. Οι απόψεις τους αποτελούν µία διαχρονική απάντηση στους αρνητές της κλασικής παιδείας. Οι Τρεις Ιεράρχες και η αγάπη τους για τη διαχρονική ελληνική γλώσσα και γραµµατεία δίνουν µία αποστοµωτική απάντηση σε όσους ζητούν να καταργηθεί η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών κειµένων στα πανεπιστήµια των ΗΠΑ (κυρίως) και της Ευρώπης.
Για να κατανοήσουµε τον Μέγα Βασίλειο, αξίζει να διαβάσουµε όλοι -και πρωτίστως οι εκπαιδευτικοί µας- το περίφηµο κείµενο του Αγίου: «Προς τους νέους, όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων», δηλαδή: Προς τους νέους - Πώς να ωφελούνται από τα ελληνικά γράµµατα. Στο κείµενο αυτό ο Βασίλειος απαντά σε ένα καυτό ερώτηµα της εποχής εκείνης, όταν ήταν πρόσφατη η συνάντηση Ελληνισµού και χριστιανισµού. ∆ηλαδή απαντά καταφατικά ότι οι χριστιανοί µπορούν και πρέπει να µελετούν τα αρχαία ελληνικά κείµενα, αλλά µε τρόπο επιλεκτικό. Να αποφεύγουν συγκεκριµένα στοιχεία που αφορούν τις δοξασίες περί δώδεκα θεών.
Η γενική του τοποθέτηση ξεκινά µε τη διαπίστωση ότι από τη µελέτη των έργων του Οµήρου µπορεί ο νέος να οδηγηθεί στην αρετή. Προχωρεί αποδεικνύοντας µία εντυπωσιακή γνώση της Ελληνικής Ιστορίας και προβάλλει παραδείγµατα από τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Ευκλείδη, του Σωκράτη και του Περικλή. Λαµβάνει παραδείγµατα από τα αρχαία ολυµπιακά αγωνίσµατα και στίχους από αρχαίους ποιητές. Μιλά για αρχές και αξίες οι οποίες είναι αποδεκτές και από τους κλασικούς συγγραφείς και από τους χριστιανούς Πατέρες της Εκκλησίας. Το σύντοµο αυτό κείµενο είναι οδοδείκτης για µία παιδεία ανθρωπιστική, η οποία θα φροντίζει την ψυχή και το ήθος. Θα µορφώνει, δηλαδή θα δια-µορφώνει ανθρώπινους χαρακτήρες.
Ο πρώτος κυβερνήτης µας, ο Ιωάννης Καποδίστριας, τάχθηκε εµπράκτως υπέρ της ελληνορθόδοξης Παιδείας. Ορισε ως βασικά µαθήµατα στα σχολεία την Ορθόδοξη Χριστιανική Αγωγή και τα κείµενα των αρχαίων Ελλήνων. Με αυτά τα θεµέλια αντέξαµε σε δοκιµασίες, πολέµους, οικονοµικές κρίσεις και άλλες ταλαιπωρίες. ∆υστυχώς, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών κειµένων έχει τεθεί στο στόχαστρο αστόχων µεταρρυθµίσεων στην Ελλάδα. Οι υπουργοί Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ κατήργησαν στο Λύκειο τη διδασκαλία του «Επιταφίου» του Περικλέους, που κατέγραψε ο Θουκυδίδης, και συρρίκνωσαν τη διδασκαλία της «Αντιγόνης» του Σοφοκλέους, η οποία περιέχει πανανθρώπινα µηνύµατα.
Τα διδάγµατα των Τριών Ιεραρχών και τα αρχαία ελληνικά κείµενα αποτελούν τη βάση της Ανθρωπιστικής Παιδείας. Είναι το απαραίτητο εφόδιο των παιδιών µας για να µην καταντήσουν δούλοι της Τεχνητής Νοηµοσύνης. Η ελληνορθόδοξη Παιδεία είναι πάντα επίκαιρη.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ''Παραπολιτικά''
Η άριστη γνώση των αρχαίων ελληνικών κειµένων και η µέριµνά τους για την παιδεία των χριστιανών τούς οδήγησε σε ενδιαφέρουσες και πρωτότυπες επισηµάνσεις. Η πρότασή τους ήταν να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά κείµενα και στα παιδιά των χριστιανών. Οι απόψεις τους αποτελούν µία διαχρονική απάντηση στους αρνητές της κλασικής παιδείας. Οι Τρεις Ιεράρχες και η αγάπη τους για τη διαχρονική ελληνική γλώσσα και γραµµατεία δίνουν µία αποστοµωτική απάντηση σε όσους ζητούν να καταργηθεί η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών κειµένων στα πανεπιστήµια των ΗΠΑ (κυρίως) και της Ευρώπης.
Για να κατανοήσουµε τον Μέγα Βασίλειο, αξίζει να διαβάσουµε όλοι -και πρωτίστως οι εκπαιδευτικοί µας- το περίφηµο κείµενο του Αγίου: «Προς τους νέους, όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων», δηλαδή: Προς τους νέους - Πώς να ωφελούνται από τα ελληνικά γράµµατα. Στο κείµενο αυτό ο Βασίλειος απαντά σε ένα καυτό ερώτηµα της εποχής εκείνης, όταν ήταν πρόσφατη η συνάντηση Ελληνισµού και χριστιανισµού. ∆ηλαδή απαντά καταφατικά ότι οι χριστιανοί µπορούν και πρέπει να µελετούν τα αρχαία ελληνικά κείµενα, αλλά µε τρόπο επιλεκτικό. Να αποφεύγουν συγκεκριµένα στοιχεία που αφορούν τις δοξασίες περί δώδεκα θεών.
Η γενική του τοποθέτηση ξεκινά µε τη διαπίστωση ότι από τη µελέτη των έργων του Οµήρου µπορεί ο νέος να οδηγηθεί στην αρετή. Προχωρεί αποδεικνύοντας µία εντυπωσιακή γνώση της Ελληνικής Ιστορίας και προβάλλει παραδείγµατα από τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Ευκλείδη, του Σωκράτη και του Περικλή. Λαµβάνει παραδείγµατα από τα αρχαία ολυµπιακά αγωνίσµατα και στίχους από αρχαίους ποιητές. Μιλά για αρχές και αξίες οι οποίες είναι αποδεκτές και από τους κλασικούς συγγραφείς και από τους χριστιανούς Πατέρες της Εκκλησίας. Το σύντοµο αυτό κείµενο είναι οδοδείκτης για µία παιδεία ανθρωπιστική, η οποία θα φροντίζει την ψυχή και το ήθος. Θα µορφώνει, δηλαδή θα δια-µορφώνει ανθρώπινους χαρακτήρες.
Ο πρώτος κυβερνήτης µας, ο Ιωάννης Καποδίστριας, τάχθηκε εµπράκτως υπέρ της ελληνορθόδοξης Παιδείας. Ορισε ως βασικά µαθήµατα στα σχολεία την Ορθόδοξη Χριστιανική Αγωγή και τα κείµενα των αρχαίων Ελλήνων. Με αυτά τα θεµέλια αντέξαµε σε δοκιµασίες, πολέµους, οικονοµικές κρίσεις και άλλες ταλαιπωρίες. ∆υστυχώς, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών κειµένων έχει τεθεί στο στόχαστρο αστόχων µεταρρυθµίσεων στην Ελλάδα. Οι υπουργοί Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ κατήργησαν στο Λύκειο τη διδασκαλία του «Επιταφίου» του Περικλέους, που κατέγραψε ο Θουκυδίδης, και συρρίκνωσαν τη διδασκαλία της «Αντιγόνης» του Σοφοκλέους, η οποία περιέχει πανανθρώπινα µηνύµατα.
Τα διδάγµατα των Τριών Ιεραρχών και τα αρχαία ελληνικά κείµενα αποτελούν τη βάση της Ανθρωπιστικής Παιδείας. Είναι το απαραίτητο εφόδιο των παιδιών µας για να µην καταντήσουν δούλοι της Τεχνητής Νοηµοσύνης. Η ελληνορθόδοξη Παιδεία είναι πάντα επίκαιρη.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ''Παραπολιτικά''