Την ιστορία τη γράφουν οι παρόντες

Είναι πράγµατι µια ιδιάζουσα περίπτωση η Νέα ∆ηµοκρατία, που αξίζει ευρύτερης και πιο προσεκτικής µελέτης: Επί 52 χρόνια, κατόρθωσε να παραµείνει σταθερά και διαχρονικά κόµµα εξουσίας. ∆εν υπήρξε εκλογική αναµέτρηση, από το 1974 µέχρι το 2027, όταν και θα στηθούν οι επόµενες κάλπες, που να µην διεκδίκησε µε αξιώσεις την πρωτιά στις εκλογές – άσχετα αν τελικά το κατάφερνε ή όχι. Ακόµα κι όταν αποτύγχανε, βρισκόταν στη δεύτερη θέση, ποτέ πιο κάτω. Ακόµα δε κι όταν έµεινε έντεκα ολόκληρα χρόνια εκτός διακυβέρνησης (που είναι πολλά για ένα κόµµα εξουσίας) κατόρθωσε και βρήκε τον τρόπο να επανεφεύρει τον εαυτό της και να επιστρέψει µε αυτοδυναµία.

Ιδεολογικά είχε πάντοτε ένα πιο φιλελεύθερο κοµµάτι κι ένα πιο συντηρητικό κοµµάτι, τα οποία συνυπήρχαν άλλοτε αρµονικά κι άλλοτε µε δυσκολία. Όποτε ένας ηγέτης του κόµµατος εξέφραζε περισσότερο το ένα κοµµάτι, το άλλο κατόρθωνε αργά ή γρήγορα και συσπειρωνόταν και ασκούσε µια εσωκοµµατική αντιπολίτευση, η ένταση της οποίας ποικίλλει ανάλογα µε την ιστορική περίοδο και την πολιτική συγκυρία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι µετά την είσοδο της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (τότε ΕΟΚ) το 1981, οι πρώτοι ευρωβουλευτές της Νέας ∆ηµοκρατίας ήταν καταχωρισµένοι για αρκετούς µήνες στο Ευρωκοινοβούλιο ως ανεξάρτητοι: Αφού αµφιταλαντεύτηκαν επί µακρόν µεταξύ των Φιλελεύθερων, των Συντηρητικών, των Γκολικών και του ΕΛΚ, τελικά εντάχθηκαν σύσσωµοι στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόµµα, στις τάξεις του οποίου παραµένει η Ν∆ µέχρι και σήµερα. Το DNA της Νέας ∆ηµοκρατίας, ωστόσο, περιέχει στοιχεία από όλα τα παραπάνω ευρωπαϊκά πολιτικά κόµµατα και τις αντίστοιχες ιδεολογικές τους πλατφόρµες.

Την πρώτη οκταετία, ο Κωνσταντίνος Καραµανλής ήταν η απόλυτα κυρίαρχη φιγούρα: Ιδρυτής του κόµµατος, πρωθυπουργός προδικτατορικά µε την ΕΡΕ και κυρίως ο άνθρωπος που αποκατέστησε τη δηµοκρατία στον τόπο. Εσωκοµµατική αντιπολίτευση ή εσωτερική αµφισβήτηση ήταν ίσως το πιο σύντοµο ανέκδοτο της εποχής, µε τις ιδιαίτερες αυτές συνθήκες.

Στη συνέχεια µικρά κόµµατα εµφανίζονταν, ύστερα από µίνι διασπάσεις, σταθερά στα δεξιά της Νέας ∆ηµοκρατίας, ευαγγελιζόµενα σε γενικές γραµµές µία πιο «καθαρή» ιδεολογική ταυτότητα. Η παρουσία τους στα πολιτικά πράγµατα ήταν από µικρή έως σχετικά σύντοµη, ωστόσο είχε πάντα ηµεροµηνία λήξης. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ως πρόεδρος της Ν∆ αµφισβητήθηκε από τον βασικό του εσωκοµµατικό αντίπαλο, Κωστή Στεφανόπουλο, ο οποίος τελικά αποχώρησε και ίδρυσε τη ∆ΗΑΝΑ, παίρνοντας µαζί του δέκα βουλευτές. Ως πρωθυπουργός είδε τον πάλαι ποτέ αγαπηµένο του πολιτικό της νέας γενιάς, Αντώνη Σαµαρά, να φεύγει και να ιδρύει το 1993 την Πολιτική Άνοιξη. Το 1999 ο Στέφανος Μάνος δηµιούργησε τους Φιλελεύθερους, το 2000 ο Γιώργος Καρατζαφέρης τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερµό, το 2001 ο ∆ηµήτρης Αβραµόπουλος το Κίνηµα Ελεύθερων Πολιτών, το 2010 η Ντόρα Μπακογιάννη τη ∆ηµοκρατική Συµµαχία, το 2012 ο Πάνος Καµµένος τους Ανεξάρτητους Έλληνες, κοκ. Όλα ξεκίνησαν µε φιλοδοξίες, όλα αποδείχθηκε ότι δεν µπορούσαν τελικά να µακροηµερεύσουν. Και έχοντας ένα εσωτερικό πολιτικό ελατήριο, η Ν∆ υποχωρούσε κατά καιρούς, και µετά ανέβαινε πάλι εκλογικά στην κορυφή.

Οι αιτίες είναι πολλές:

• Η ικανότητα της παράταξης αυτής να παρακολουθεί τα προτάγµατα των καιρών και να µετεξελίσσεται, από Λαϊκό Κόµµα σε Ελληνικό Συναγερµό, στην ΕΡΕ, στη Νέα ∆ηµοκρατία.
• Η αίσθηση της συνέχειας και του ιστορικού βάθους που δίνει η µετεξέλιξη αυτή.
• Οι ρίζες που σταδιακά κατόρθωσε να απλώσει στην τοπική Αυτοδιοίκηση, στον φοιτητικό συνδικαλισµό, στα επιµελητήρια και στις συνδικαλιστικές ενώσεις.
• Η εσωκοµµατική πειθαρχία, την οποία επέβαλε µε σιδηρά πυγµή επί µία οκταετία στο ξεκίνηµα ο Κωνσταντίνος Καραµανλής, στη συνέχεια µε τον καιρό χαλάρωσε, ήταν όµως πάντοτε παρούσα.
• Οι παραδοσιακοί δεσµοί µε την Εκκλησία.

Το γεγονός ότι ένα σηµαντικό κοµµάτι της ελληνικής κοινωνίας είναι συντηρητικό και, κατά το κοινώς λεγόµενο, δεξιόστροφο. Σίγουρα δε έπαιξε ρόλο και το ότι το γεγονός, που σηµάδεψε µεταδικτατορικά τη χώρα η ουσιαστική (αν και όχι τυπική) χρεωκοπία της χώρας το 2010, συνέβη επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ ανεξάρτητα µε το ποιοι τελικά έφεραν την ευθύνη γι’ αυτή και σε ποιον βαθµό ο καθένας.

Και άλλα δύο σηµαντικά, µεµονωµένα γεγονότα στην πορεία της, επίσης: Το ένστικτο αυτοσυντήρησης που επέδειξε το 1997, εκλέγοντας τον µόλις 41 ετών τότε Κώστα Καραµανλή ως αρχηγό της, που από τη µία κουβαλούσε ένα ιστορικό όνοµα, από την άλλη κατόρθωσε σταδιακά να εµφυσήσει νέο αέρα στο κόµµα του. Και η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη (τότε αουτσάιντερ) το 2016 στην ηγεσία, ο οποίος είχε τα χαρακτηριστικά εκείνα που επέτρεψαν την πολιτική διείσδυση στον λεγόµενο χώρο του κέντρου και στη συνέχεια τις δύο νίκες σε εθνικές εκλογές. Βοηθούµενη δε και από τη δεκαετή κρίση χρέους που προηγήθηκε, η ηγεσία (στο κόµµα) και η διακυβέρνηση (στη χώρα) Μητσοτάκη άλλαξε και το πολιτικό αφήγηµα της Ν∆, θέτοντας ουσιαστικά πάνω από πολιτικές προτιµήσεις και ιδεολογίες την τεχνοκρατική επάρκεια, τη διαχειριστική ικανότητα και την αποτελεσµατικότητα. Η ψήφιση του νόµου για την ισότητα στον γάµο δοκίµασε, αν και δεν έσπασε, τα όρια του αφηγήµατος αυτού – έδειξε όµως σίγουρα ότι υπάρχουν. Χθες η Νέα ∆ηµοκρατία γιόρτασε τα 52α γενέθλιά της µε τους τρεις εν ζωή πρώην προέδρους της απόντες. Αν στα 53α γενέθλιά της παραµένει στην εξουσία, θα καταγραφεί ότι την ιστορία τη γράφουν οι παρόντες. Αλλιώς, θα περάσει και εκείνη µια κρίση µέσης ηλικίας.