Το γεγονός ότι οι αµερικανικές δυνάµεις και µυστικές υπηρεσίες είχαν επιτυχία στην επιχείρηση έρευνας και διάσωσης εντός ιρανικού εδάφους για τον εντοπισµό και την περίθαλψη του πιλότου του µαχητικού F-15 που επλήγη και κατέπεσε, είναι ένα γεγονός εξαιρετικά σηµαντικό για την εξέλιξη του πολέµου. Στην αντίθετη περίπτωση που οι δυνάµεις ή οι πολίτες του Ιράν κατόρθωναν να εντοπίσουν και να συλλάβουν τον Αµερικανό πιλότο τον οποίο είχε (θέλοντας να δώσει κίνητρο) επικηρύξει η Τεχεράνη, τότε ουδείς µπορεί να υπολογίσει τις περιπλοκές κλιµάκωσης που αυτό θα µπορούσε να προκαλέσει.

Μιας και οι Φρουροί της Επανάστασης ήταν βέβαιο ότι δεν θα συµπεριφέρονταν µε κανέναν σεβασµό στον Αµερικανό σµήναρχο. Ενδεχοµένως θα τον βασάνιζαν και σίγουρα θα τον εξευτέλιζαν επιθυµώντας στο πρόσωπό του να δηµιουργήσουν πλήγµα στο κύρος και την εικόνα των ΗΠΑ και του προέδρου Τραµπ συγκεκριµένα. Πέραν αυτού και µε το τελεσίγραφο του Λευκού Οίκου για εκεχειρία αντί για κλιµάκωση να λήγει σήµερα, ένα πολύ ενδιαφέρον και διεξοδικό άρθρο ανοίγει ένα «παράθυρο» ευκαιρίας στην ειρήνη. Και µάλιστα σε µία µόνιµη βάση και όχι στην προοπτική µιας προσωρινής και ευκαιριακής παύσης πυρός µέχρι νεωτέρας.

Ο λόγος για το γράµµα και πολύ περισσότερο το πνεύµα του άρθρου του πολύπειρου υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Μοχαµάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, που διετέλεσε στο πόστο αυτό από το 2013 έως το 2021, για µια οκταετία δηλαδή και θεωρείται όχι αδίκως ένας από τους αρχιτέκτονες των συµφωνιών µεταξύ Ιράν και ΗΠΑ της εποχής Οµπάµα στον Λευκό Οίκο. Το άρθρο του Ζαρίφ, που σίγουρα δεν εκπροσωπεί τους σκληρούς των Φρουρών και της θεοκρατίας στην Τεχεράνη, στο «Foreign Affairs», γεφυρώνει κατά κάποια έννοια την πρόταση-τελεσίγραφο των 14-15 σηµείων της Ουάσινγκτον µε την πρόταση των 5 σηµείων της Τεχεράνης. Και αυτό επειδή σε µια υπέρβαση του τι σηµαίνει νίκη, τουλάχιστον από την πλευρά των Περσών, αναδεικνύει ένα πνεύµα σύγκλισης των δύο πλευρών, θα µπορούσε να πει κανείς και των τριών µε τη συµπερίληψη του Ισραήλ, σε µια νέα εποχή.

Ο Μ. Ζαρίφ οµνύει στο ότι το Ιράν στην παρούσα φάση και προφανώς όχι σε µια επόµενη θα πρέπει να εκµεταλλευθεί την κυρίαρχη θέση στην οποία βρίσκεται (sic) όχι για να συνεχίσει να µάχεται, αλλά για να κηρύξει τη νίκη και να συνάψει µια συµφωνία η οποία βάζει τέλος σε αυτή τη σύγκρουση, ενώ παράλληλα θα αποτρέπει την επόµενη. Στο πλαίσιο αυτό η Τεχεράνη θα µπορούσε να αποδεχθεί τους περιορισµούς στο πυρηνικό της πρόγραµµα, αλλά το σηµαντικότερο να φθάσει σε σύµφωνο µη επίθεσης µε τις ΗΠΑ. Αυτό θα ακολουθείται από µια συµφωνία για οικονοµική συνεργασία µεταξύ των δύο χωρών που σε πρώτη φάση σηµαίνει ελεύθερη διέλευση από τα Στερνά του Ορµούζ µε άρση των κυρώσεων από την πλευρά των ΗΠΑ.

Είναι πολύ σηµαντική η ανάδειξη του πνεύµατος του Ζαρίφ που µιλά για ευηµερία των Περσών αντί για ευκαιριακές συµφωνίες µέχρι την επόµενη σύγκρουση. Πολλοί απογοητεύθηκαν από το γεγονός ότι ο πρώην ΥΠΕΞ του Ιράν αναγκάσθηκε προφανώς υπό καθεστώς εσωτερικών πιέσεων να περιορίσει τη µαχητικότητα των θέσεών του, αλλά η ουσία του πράγµατος είναι ότι µια τέτοια προσέγγιση έπεσε στο τραπέζι. Σε µια περίπτωση κήρυξης εκεχειρίας στο Ορµούζ ήδη περίπου 40 έθνη από όλο τον κόσµο έχουν διακηρύξει τη σύµπραξή τους να αναλάβουν την εποπτεία της ελεύθερης διέλευσης των εµπορικών πλοίων χωρίς διακρίσεις από τα Στενά του Ορµούζ, σε συνθήκες ασφάλειας. Άρα υπάρχει µια δύναµη πολυεθνική στην εφαρµογή της συµφωνίας.

Επίσης, αν το Ιράν µπει σε µια τέτοια διαβούλευση µε τις ΗΠΑ, αλλάζει ο χαρακτήρας του και φυσικά µε την άρση των κυρώσεων σε ελάχιστα χρόνια µπορεί να προχωρήσει η ανοικοδόµηση και η ανάπτυξή του σε ισχυρό πόλο στην Εγγύς Ανατολή. Από την άλλη πλευρά ένα τέτοιο «παράθυρο» ευκαιρίας για µια µόνιµη ειρήνη αποτελεί σκοπό για τις ΗΠΑ και νίκη, εντός µάλιστα µιας προθεσµίας µέχρι τις 28 Απριλίου, οπότε ο πρόεδρος Τραµπ πρέπει να πάει στο Κογκρέσο για να επισηµοποιήσει τον πόλεµο.


Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή