Η οµιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και το ύφος του προέδρου της Τουρκίας, Τ. Ερντογάν, θα πρέπει να αξιολογηθεί µε πιο σχολαστικό τρόπο απ’ ό,τι συνήθως. Και αυτό επειδή δείχνει τις επιλογές που έχει η Άγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μεσοποταµία ή τη Γάζα για θερµές εµπλοκές εντός των ορίων που θέτει η Ουάσινγκτον. Η τοποθέτηση Ερντογάν ακούµπησε τέσσερα ουσιαστικά κεφάλαια. Την Ελλάδα, την Κύπρο, τη Γάζα-Ισραήλ και την πολεµική της βιοµηχανία:

  1. Για το Αιγαίο και τις οικονοµικές ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο που ακουµπούν την Ελλάδα, περιορίσθηκε σε µια ήπια αναφορά δύο γραµµών και σε µία πρόταση που την έχουµε ξανακούσει. Τα υφιστάµενα προβλήµατα πρέπει να επιλυθούν «στη βάση των σχέσεων καλής γειτονίας και του ∆ιεθνούς ∆ικαίου». ∆εν σηµαίνει ότι η Τουρκία υποχωρεί από τις πάγιες διεκδικήσεις και θέσεις της σε βάρος της ελληνικής επικράτειας και κυριαρχίας, αλλά έχει σηµασία το ύφος και οι τόνοι που χρησιµοποιήθηκαν.
    ∆εν εξαπέλυσε επίθεση εναντίον χειρισµών της κυβέρνησης και δεν επικεντρώθηκε στα ζητήµατα αιχµής µε την Ελλάδα. Μίλησε γενικά και µε όρους που -σε καµία περίπτωση- δεν προκαλούν κλιµάκωση ή προδιαθέτουν πολεµικού τύπου επεισόδιο. Φυσικά, δεν θα πρέπει να προκύψουν ψευδαισθήσεις από την επίκληση στο ∆ιεθνές ∆ίκαιο για -τάχα- επιστροφή στην περίοδο των «ήρεµων νερών». Η Τουρκία εννοεί διαφορετικά το ∆ιεθνές ∆ίκαιο απ’ ό,τι ισχύει ή σε σχέση µε ανάλογη επίκληση από την πλευρά της Ελλάδας. Πέραν αυτών, έφερε και πάλι στο προσκήνιο την πρόταση για µια πολυµερή «∆ιάσκεψη Ανατολικής Μεσόγειου» ως προς τις ΑΟΖ. Η πρόταση αυτή συνήθως απορρίπτεται εξαρχής επειδή η Τουρκία δεν αναγνωρίζει ως ενιαία οντότητα την Κυπριακή ∆ηµοκρατία.
  2. Σε σχέση µε την επόµενη ηµέρα στην Κύπρο, ο πρόεδρος Ερντογάν δεν έθεσε µε σαφήνεια ζήτηµα δύο κρατών ως τελική λύση, αλλά έδωσε προδιαγραφές σε σχέση µε τους Τουρκοκυπρίους και τα δικαιώµατά τους. Ζήτησε δηλαδή να αναγνωριστεί «κυριαρχική ισότητα» των Τουρκοκυπρίων, να τους δοθεί «ισότιµο διεθνές καθεστώς», να προωθηθούν πολιτικές, διπλωµατικές και οικονοµικές σχέσεις µε την «Τουρκική ∆ηµοκρατία Βόρειας Κύπρου». Μάλιστα, την ίδια τοποθέτηση είχε και στη συνάντησή του µε τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό, Άντι Μπέρνχαµ, την επόµενη ηµέρα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης.
  3. Το µεγαλύτερο µέρος της οµιλίας του σχετίσθηκε µε την κατάσταση στη Γάζα και τη ∆υτική Όχθη, στοχοποιώντας το Ισραήλ, επίσης χωρίς προσωπικές επιθέσεις στον πρωθυπουργό Νετανιάχου και µε σαφή διάθεση να παρουσιασθεί ως προστάτης και «φωνή» των Παλαιστινίων, ζητώντας διεθνή πίεση προς το Ισραήλ, προκειµένου να προωθηθεί το σχέδιο του 1967 για δύο κράτη µε διχοτόµηση της Ιερουσαλήµ.
  4. Η διαφορά από τα συνήθη στην τοποθέτηση Ερντογάν δεν είναι στο βάθος αλλά στο ύφος. Και αυτό δείχνει να σχετίζεται µε τη θέση και την ανάπτυξη της πολεµικής βιοµηχανίας που θα πρέπει να θεωρηθεί κρίσιµη για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ. Ανάλογης έντασης τοποθετήσεις είχε (πέραν της οµιλίας στη Γενική Συνέλευση) και στην εκδήλωση για τα 100 χρόνια των αµερικανοτουρκικών διπλωµατικών σχέσεων. Είναι φανερό ότι για την Άγκυρα η πολεµική της βιοµηχανία δεν αποτελεί µόνον κρίσιµη παράµετρο για την άµυνα ή την οικονοµία της, αλλά µοχλό διεθνούς πολιτικής.
    Η Τουρκία µπορεί να προσκλήθηκε από τον πρόεδρο Τραµπ, όπως και η Συρία, στη συνάντηση µε τους «6» του Κόλπου για την επόµενη ηµέρα στην περιοχή, και µάλιστα να υπήρξε η φράση στήριξης στον πρόεδρο Ερντογάν ότι «όλοι πρέπει να τον υπολογίζουν, γιατί είναι σκληρό καρύδι», όµως στην Άγκυρα δεν δίδονται περιθώρια για πολεµικά επεισόδια, ούτε απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο ούτε στον ανταγωνισµό µε το Ισραήλ. Επίσης, όπως παραδέχθηκε ο γνωστός φιλότουρκος Αµερικανός πρέσβης, Τοµ Μπάρακ, η Τουρκία πολύ δύσκολα θα αποκτήσει ευχέρεια προµήθειας F-35, όπως για παράδειγµα µπορεί να συµβεί µε τη Σαουδική Αραβία µε 48 αεροσκάφη τέτοιου τύπου ή φυσικά την Ελλάδα. Το πλεονέκτηµα της Τουρκίας παραµένει στην περαιτέρω ανάπτυξη της πολεµικής της βιοµηχανίας, µε στόχο -όπως τον έθεσε ο Τ. Ερντογάννα βρεθεί στους δέκα µεγαλύτερους εξαγωγείς αµυντικού υλικού παγκοσµίως.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή