Υπάρχουν εγκλήματα που δεν αφορούν μόνο τα θύματά και τις οικογένειές τους. Δοκιμάζουν την ίδια την αντοχή της Δημοκρατίας, την αποτελεσματικότητα του κράτους και την ωριμότητα της κοινωνίας. Η τραγωδία της Marfin και η πρόσφατη φονική τρομοκρατική επίθεση στη Θεσσαλονίκη αποτελούν δύο διαφορετικές υποθέσεις, με κοινό όμως παρονομαστή: την ανάγκη να αποδοθεί δικαιοσύνη και να σταλεί ένα αδιαπραγμάτευτο μήνυμα ότι η πολιτική βία δεν έχει θέση σε μια ευρωπαϊκή δημοκρατία.

Στην υπόθεση της Marfin, οι εξελίξεις των δικαστικών ερευνών θα δείξουν αν, έπειτα από δεκαεπτά ολόκληρα χρόνια, εντοπίστηκαν τελικά πρόσωπα που συμμετείχαν στο αποτρόπαιο έγκλημα. Η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί αν τα στοιχεία επαρκούν και κανείς δεν δικαιούται να προκαταλάβει την κρίση της. Ωστόσο, ένα γεγονός δεν αλλάζει: αποτελεί διαχρονική ντροπή για το ελληνικό κράτος ότι η δολοφονία τριών νέων ανθρώπων και ενός αγέννητου παιδιού παραμένει ανεξιχνίαστη επί σχεδόν δύο δεκαετίες. Η καλοπροαίρετη δυσπιστία που εκφράζουν πολλοί πολίτες δεν είναι αδικαιολόγητη. Και στο παρελθόν υπήρξαν στιγμές όπου φάνηκε ότι ο κλοιός γύρω από τους δράστες έσφιγγε, όμως οι υποθέσεις δεν οδήγησαν εκεί όπου όλοι περίμεναν.

Στη Θεσσαλονίκη, η εικόνα που προκύπτει από τα μέχρι στιγμής στοιχεία εμφανίζεται πιο συγκροτημένη. Η τρομοκρατική επίθεση με τα γκαζάκια είχε ως αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή της η Βάγια Νέστορα, ενώ σοβαρά τραυματίστηκε η κόρη της Αφροδίτη, πολιτεύτρια της Νέας Δημοκρατίας. Οι αστυνομικές Αρχές εκτιμούν ότι διαθέτουν ένα συνεκτικό αποδεικτικό υλικό, όμως και εδώ ο τελευταίος λόγος ανήκει αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη, η οποία θα κρίνει αν τα στοιχεία οδηγούν σε δίκες και, ενδεχομένως, σε καταδίκες. Από την υπόθεση αυτή προκύπτουν, όμως, δύο σοβαροί προβληματισμοί. Ο πρώτος είναι ότι η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα της Ευρώπης όπου η εγχώρια τρομοκρατία εξακολουθεί να κάνει αισθητή την παρουσία της, περνώντας πλέον από τον εκφοβισμό στην αφαίρεση ανθρώπινης ζωής. Ο δεύτερος είναι ότι δεν έλειψαν όσοι έσπευσαν να οργανώσουν συγκεντρώσεις συμπαράστασης ή να προδικάσουν την αθωότητα ανθρώπων που φέρονται να εμπλέκονται στην υπόθεση, πριν ακόμη αποφανθεί η Δικαιοσύνη. Αντίστοιχα φαινόμενα εμφανίστηκαν, έστω σε περιορισμένη έκταση, και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Είναι θετικό βέβαια ότι, με μία θλιβερή εξαίρεση, το σύνολο σχεδόν του πολιτικού κόσμου καταδίκασε την επίθεση, έστω και με διαφορετικές διατυπώσεις. Η τρομοκρατία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με αστερίσκους, υποσημειώσεις ή συμψηφισμούς. Και ας αναλογιστούμε κάτι ακόμη: αν το θύμα προερχόταν από έναν διαφορετικό πολιτικό χώρο, δύσκολα μπορεί κανείς να πιστέψει ότι οι αντιδράσεις θα ήταν ακριβώς οι ίδιες. Ότι δεν θα είχαμε διαδηλώσεις ακόμα και βίαιες αντιδράσεις. Μέσα σε αυτό το βαρύ κλίμα, ξεχώρισε η στάση της οικογένειας της Βάγιας Νέστορα, η οποία απηύθυνε έκκληση να μη δημιουργηθούν επεισόδια ή κλίμα εκδίκησης και να μη χρησιμοποιηθεί η τραγωδία για την όξυνση της πολιτικής αντιπαράθεσης. Ήταν μια στάση αξιοπρέπειας που υπενθύμισε ότι η αστική δημοκρατία δεν νικά τη βία με περισσότερη βία.

Αυτό είναι και το μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε. Οι πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να παραμείνουν ενωμένες απέναντι στην τρομοκρατία και να απομονώσουν χωρίς αμφισημίες κάθε μορφή πολιτικής βίας και εκφοβισμού. Ανεξάρτητα από το ποιος είναι το θύμα και ποιος ο δράστης. Γιατί μόνο έτσι μπορεί η Δημοκρατία να συντρίψει οριστικά το φίδι της τρομοκρατίας, πριν αυτό επιχειρήσει να σηκώσει ξανά κεφάλι.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή