EnΤρελάθηκαν οι ξένοι - Όλο και περισσότεροι ψάχνουν να μάθουν ελληνικά μετά την ταινία "Οδύσσεια" του Νόλαν
Το φαινόμενο της «Οδύσσειας»
Η ταινία «Η Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν δεν σαρώνει μόνο στα ταμεία. Αυξήθηκαν θεαματικά οι πωλήσεις του ομηρικού έπους και οι αναζητήσεις για εκμάθηση ελληνικών, ενώ δεν λείπουν και οι επικρίσεις
Η νέα κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν δεν γνωρίζει επιτυχία μόνο στις κινηματογραφικές αίθουσες, αλλά φαίνεται πως έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον του κοινού για τον Όμηρο και την ελληνική γλώσσα. Παράλληλα, η ταινία έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις, με αρκετούς να επαινούν την προσέγγιση του σκηνοθέτη και άλλους να διατυπώνουν σοβαρές ενστάσεις για την κινηματογραφική διασκευή.
Η «Οδύσσεια» συνεχίζει να κυριαρχεί στα παγκόσμια box office, έχοντας συγκεντρώσει περισσότερα από 650 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες προβολής. Πρόκειται ήδη για τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της χρονιάς ανάμεσα στις ταινίες με ζωντανούς ηθοποιούς και κινείται προς το ορόσημο του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Η επιτυχία της ταινίας φαίνεται πως οδήγησε πολλούς θεατές να αναζητήσουν το πρωτότυπο έργο του Ομήρου.
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία:
Η ειδικός στις γλωσσικές τάσεις της Preply, Μάντελιν Ένος, εξηγεί ότι τα αρχαία ελληνικά προσφέρουν τη δυνατότητα να προσεγγίσει κανείς το αυθεντικό κείμενο του Ομήρου και τον ευρύτερο κόσμο της κλασικής αρχαιότητας, ενώ τα σύγχρονα ελληνικά βοηθούν στην επαφή με τη σημερινή ελληνική κοινωνία και τον πολιτισμό. Όπως σημειώνει, είτε κάποιος ενδιαφέρεται για τα αρχαία είτε για τα νέα ελληνικά, αυτή η αρχική περιέργεια μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για βαθύτερη γνωριμία με τη γλωσσική και πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.
Παρά τη μεγάλη επιτυχία της ταινίας, δεν έλειψαν οι επικρίσεις για τις δημιουργικές επιλογές του Κρίστοφερ Νόλαν. Ένα από τα σημεία που σχολιάστηκαν περισσότερο ήταν η χρήση της σύγχρονης αγγλικής γλώσσας, επιλογή που αρκετοί θεώρησαν καλλιτεχνική ελευθερία, ενώ άλλοι διαφώνησαν έντονα.
Μεταξύ όσων άσκησαν κριτική βρίσκεται και η βρετανοαμερικανίδα κλασικίστρια Έμιλι Γουίλσον, η οποία το 2017 υπέγραψε την πρώτη μετάφραση της «Οδύσσειας» στα αγγλικά από γυναίκα μεταφράστρια σε έμμετρη μορφή. Σε δοκίμιό της στο London Review of Books υποστηρίζει ότι η ταινία συνδυάζει μεγαλοπρέπεια με επιπολαιότητα, χαρακτηρίζοντας το όραμά της συγκεχυμένο και τους χαρακτήρες ανεπαρκώς ανεπτυγμένους. Η ίδια εκφράζει την άποψη ότι η κινηματογραφική εκδοχή στερείται του ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους του ομηρικού έργου, ενώ δηλώνει ότι «θα ντρεπόταν» αν είχε γράψει μέρος του συγκεκριμένου σεναρίου. Παρόλα αυτά, αναγνωρίζει ότι η κυκλοφορία της ταινίας αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό γεγονός, καθώς αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική λογοτεχνία και συνέβαλε στην επιστροφή του κοινού στις κινηματογραφικές αίθουσες.
Στην κριτική του, το Euronews Culture αναφέρει ότι υπάρχουν αρκετά στοιχεία που αξίζουν θαυμασμό στην κινηματογραφική προσέγγιση του Νόλαν, ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το υπερφυσικό στοιχείο προς μια πιο σύγχρονη ψυχολογική ανάγνωση του Οδυσσέα.
Παράλληλα, επισημαίνει ως αδυναμίες τον ρυθμό της αφήγησης, το μοντάζ και την έλλειψη έντονου συναισθηματικού φορτίου, σημειώνοντας ότι, παρά τη φιλοδοξία της παραγωγής, σε ορισμένα σημεία λείπει η αίσθηση της συναισθηματικής κορύφωσης που χαρακτηρίζει το ομηρικό έπος.
Οδύσσεια: Εντυπωσιακές εισπράξεις παγκοσμίως
Η «Οδύσσεια» συνεχίζει να κυριαρχεί στα παγκόσμια box office, έχοντας συγκεντρώσει περισσότερα από 650 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες προβολής. Πρόκειται ήδη για τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της χρονιάς ανάμεσα στις ταινίες με ζωντανούς ηθοποιούς και κινείται προς το ορόσημο του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Εκτοξεύθηκαν οι πωλήσεις του ομηρικού έπους
Η επιτυχία της ταινίας φαίνεται πως οδήγησε πολλούς θεατές να αναζητήσουν το πρωτότυπο έργο του Ομήρου.Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία:
- στο Ηνωμένο Βασίλειο οι πωλήσεις της «Οδύσσειας» αυξήθηκαν κατά 70% σε σχέση με το 2025,
- στη Γαλλία οι ημερήσιες ακροάσεις της «Οδύσσειας» στο Spotify αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 752% στα μέσα Ιουλίου σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα,
- στις Ηνωμένες Πολιτείες οι πωλήσεις βιβλίων αυξήθηκαν κατά 76% από τις αρχές του έτους, σύμφωνα με στοιχεία της Circana BookScan.
Ραγδαία αύξηση στο ενδιαφέρον για την ελληνική γλώσσα
Η επιρροή της ταινίας δεν περιορίστηκε μόνο στα βιβλία. Σύμφωνα με στοιχεία του Google Trends, που επικαλούνται οι Preply και The Times, οι αναζητήσεις για τη φράση «μάθε ελληνικά» αυξήθηκαν κατά περίπου 5.000% μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες.Η ειδικός στις γλωσσικές τάσεις της Preply, Μάντελιν Ένος, εξηγεί ότι τα αρχαία ελληνικά προσφέρουν τη δυνατότητα να προσεγγίσει κανείς το αυθεντικό κείμενο του Ομήρου και τον ευρύτερο κόσμο της κλασικής αρχαιότητας, ενώ τα σύγχρονα ελληνικά βοηθούν στην επαφή με τη σημερινή ελληνική κοινωνία και τον πολιτισμό. Όπως σημειώνει, είτε κάποιος ενδιαφέρεται για τα αρχαία είτε για τα νέα ελληνικά, αυτή η αρχική περιέργεια μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για βαθύτερη γνωριμία με τη γλωσσική και πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.
Οι αντιδράσεις για την κινηματογραφική διασκευή
Παρά τη μεγάλη επιτυχία της ταινίας, δεν έλειψαν οι επικρίσεις για τις δημιουργικές επιλογές του Κρίστοφερ Νόλαν. Ένα από τα σημεία που σχολιάστηκαν περισσότερο ήταν η χρήση της σύγχρονης αγγλικής γλώσσας, επιλογή που αρκετοί θεώρησαν καλλιτεχνική ελευθερία, ενώ άλλοι διαφώνησαν έντονα.Μεταξύ όσων άσκησαν κριτική βρίσκεται και η βρετανοαμερικανίδα κλασικίστρια Έμιλι Γουίλσον, η οποία το 2017 υπέγραψε την πρώτη μετάφραση της «Οδύσσειας» στα αγγλικά από γυναίκα μεταφράστρια σε έμμετρη μορφή. Σε δοκίμιό της στο London Review of Books υποστηρίζει ότι η ταινία συνδυάζει μεγαλοπρέπεια με επιπολαιότητα, χαρακτηρίζοντας το όραμά της συγκεχυμένο και τους χαρακτήρες ανεπαρκώς ανεπτυγμένους. Η ίδια εκφράζει την άποψη ότι η κινηματογραφική εκδοχή στερείται του ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους του ομηρικού έργου, ενώ δηλώνει ότι «θα ντρεπόταν» αν είχε γράψει μέρος του συγκεκριμένου σεναρίου. Παρόλα αυτά, αναγνωρίζει ότι η κυκλοφορία της ταινίας αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό γεγονός, καθώς αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική λογοτεχνία και συνέβαλε στην επιστροφή του κοινού στις κινηματογραφικές αίθουσες.
Τι γράφουν οι κριτικοί
Στην κριτική του, το Euronews Culture αναφέρει ότι υπάρχουν αρκετά στοιχεία που αξίζουν θαυμασμό στην κινηματογραφική προσέγγιση του Νόλαν, ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το υπερφυσικό στοιχείο προς μια πιο σύγχρονη ψυχολογική ανάγνωση του Οδυσσέα.Παράλληλα, επισημαίνει ως αδυναμίες τον ρυθμό της αφήγησης, το μοντάζ και την έλλειψη έντονου συναισθηματικού φορτίου, σημειώνοντας ότι, παρά τη φιλοδοξία της παραγωγής, σε ορισμένα σημεία λείπει η αίσθηση της συναισθηματικής κορύφωσης που χαρακτηρίζει το ομηρικό έπος.
