Μάρτα Ολιβέιρα: Η Πορτογαλίδα επιστήμονας που θέλει να κάνει φθηνότερη την επιστροφή φορτίων από το Διάστημα - "Μαγικός ο Όλυμπος"

«Ήρθα και φέτος πάλι στην Ελλάδα, στην περιοχή του Ολύμπου, δεν έμεινα όμως όσο θα ήθελα. Η Ελλάδα μου λείπει ήδη...». Η νεαρή επιστήμονας από την Πορτογαλία επισκέπτεται συχνά την περιοχή του Ολύμπου, την οποία χαρακτηρίζει «μαγική σε ομορφιά». Πίσω, όμως, από την ήρεμη παρουσία της κρύβεται ένα από τα πλέον υποσχόμενα επιστημονικά μυαλά της Ευρώπης.

Διαβάστε: Πέντε οι μαζικές εξαφανίσεις που άλλαξαν τη Γη: Το "καμπανάκι" πριν από κάθε καταστροφή, τι εντόπισαν οι επιστήμονες

Τον περασμένο Μάιο, η Μάρτα Ολιβέιρα (Marta Oliveira) τιμήθηκε με το βραβείο EIC Rising Innovators, μια διάκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για νέες, πολλά υποσχόμενες γυναίκες καινοτόμους κάτω των 35 ετών. Το βραβείο απονέμεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (EIC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας.


Σε μια περίοδο κατά την οποία η διαστημική οικονομία και τεχνολογία γνωρίζουν ταχύτατη ανάπτυξη, η Μάρτα Ολιβέιρα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων. Ως συνιδρύτρια και επιχειρησιακή διευθύντρια (COO) της νεοφυούς εταιρείας ATMOS Space Cargo, συμμετέχει στην ανάπτυξη τεχνολογίας που φιλοδοξεί να μειώσει ακόμη και στο μισό το κόστος επιστροφής υλικών από το Διάστημα στη Γη.

Η ίδια έχει αντιληφθεί ότι το μεγάλο στοίχημα για τη διαστημική βιομηχανία δεν περιορίζεται πλέον στην επιτυχή εκτόξευση ενός πυραύλου. Εξίσου κρίσιμο ζητούμενο είναι η ασφαλής και, κυρίως, οικονομικά βιώσιμη επιστροφή υλικών και φορτίων στη Γη. Αυτό ακριβώς το πεδίο επιχειρεί να μετασχηματίσει η ATMOS Space Cargo, με την Ολιβέιρα να αποτελεί μία από τις νέες επιστήμονες που πρωταγωνιστούν στην προσπάθεια να γίνει η πρόσβαση και η επιστροφή από το Διάστημα πιο προσιτή και αποτελεσματική.

Έχοντας ήδη στο ενεργητικό της μια λαμπρή πορεία πριν συμπληρώσει τα 35 της χρόνια, η Πορτογαλίδα επιστήμονας αεροδιαστημικής μηχανικής εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, πώς η καινοτομία αυτή που ετοιμάζει η ομάδα των Ευρωπαίων επιστημόνων ανοίγει νέους ορίζοντες για την τροχιακή έρευνα. «Αυτή τη στιγμή, στην αγορά επιστροφής διαστημικών σκαφών, το κόστος αγγίζει τα 100.000 δολάρια ανά κιλό. Εμείς μειώνουμε αυτή την τιμή στο μισό, στοχεύοντας στα 45.000 με 55.000 δολάρια ανά κιλό», επισημαίνει η κ. Ολιβέιρα.

«Η τιμή εξαρτάται άμεσα από τη συνολική μάζα του συστήματος. Η δραστική μείωση του βάρους της κάψουλας μας επιτρέπει να μεταφέρουμε μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο για τους πελάτες μας, εξηγεί.

Η τεχνολογική αιχμή της ATMOS Space Cargo βασίζεται στην οικογένεια επαναχρησιμοποιούμενων διαστημικών σκαφών “PHOENIX”. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές, βαριές θερμικές ασπίδες ή τα συστήματα που απαιτούν ογκώδεις δεξαμενές αερίων, οι “Φοίνικες” χρησιμοποιούν Διογκώσιμους Ατμοσφαιρικούς Επιβραδυντές (IADs) με μια παγκόσμια πατενταρισμένη καινοτομία: ένα Σύστημα Διόγκωσης με Αναρρόγηση Αέρα (Air-Breathing Inflation System).

Κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, η κάψουλα αρχικά διογκώνεται εν μέρει με άζωτο. Στη συνέχεια, αξιοποιεί τον ίδιο τον αέρα του οριακού στρώματος της ατμόσφαιρας για να αναπτύξει ένα ευρύ αεροδυναμικό κέλυφος διαμέτρου έξι μέτρων. Το κέλυφος αυτό λειτουργεί ως ένα γιγαντιαίο αεροδυναμικό φρένο. Η χρήση του περιβάλλοντος αέρα εξαλείφει την ανάγκη μεταφοράς επιπλέον βάρους, καθιστώντας το σκάφος εξαιρετικά ελαφρύ.

Μετά την επιτυχημένη πρώτη δοκιμαστική πτήση του πρώτου «Phoenix» με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, η εταιρεία προετοιμάζει τα επόμενα βήματα: το PHOENIX 2, σχεδιασμένο για εμπορικές αποστολές με μεταφορά φορτίου 100 κιλών και διάρκεια παραμονής σε τροχιά από 3 ώρες έως 12 μήνες, και το επόμενης γενιάς PHOENIX 3.

Ερωτώμενη για το αν υπάρχει χώρος για μικρότερες χώρες στην παγκόσμια διαστημική κούρσα, η επιστήμονας από την Πορτογαλία φέρνει ως παράδειγμα την πατρίδα της, αλλά και την πρόοδο της Ελλάδας. «Προέρχομαι από την Πορτογαλία, η οποία επίσης δεν ανήκει παραδοσιακά στις διαστημικές υπερδυνάμεις. Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια», υπογραμμίζει.

Η κα Ολιβέιρα συμβουλεύει τους νέους Έλληνες επιστήμονες που ονειρεύονται μια καριέρα στο Διάστημα, να χαράξουν τη δική τους πορεία: «Στην αρχή είναι σημαντικό να αποκτήσει κανείς εμπειρία σε χώρες με μεγάλη βιομηχανική κληρονομιά, όπως π.χ η Γερμανία, η Γαλλία ή οι ΗΠΑ, αλλά και μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα. Η τεχνογνωσία αυτή επιστρέφει στη συνέχεια ως προστιθέμενη αξία για τις πατρίδες μας. Το Διάστημα είναι ανοιχτό σε όσους έχουν το πάθος να καινοτομήσουν», τονίζει με το βλέμμα στα αστέρια.