Το βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ανάρτησε η Τζένιφερ Κόλιν-Φίντερ εν μέσω της προεκλογικής της εκστρατείας δύσκολα θα μπορούσε να είναι πιο αθώο: μια χούφτα κλισέ, βιαστικά μαγνητοσκοπημένα σε ένα ενημερωτικό περίπτερο μπροστά από ένα αρτοποιείο.

Εννέα μήνες αργότερα, ωστόσο, μία από τις απαντήσεις εξακολουθεί να την κάνει να ανατριχιάζει: «Για σένα θα ανάψουμε ξανά τη φωτιά στο Μπούχενβαλντ [στρατόπεδο συγκέντρωσης].»

Η Κόλιν-Φίντερ, 41 ετών, μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), ήταν υποψήφια εναντίον μιας υποψηφίας από το ακροδεξιό λαϊκιστικό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) για τη δημαρχία του Οράνιενμπουργκ, μιας πόλης με λίγο πάνω από 50.000 κατοίκους στο βόρειο άκρο της περιαστικής ζώνης του Βερολίνου.

Όπως οι περισσότεροι τοπικοί πολιτικοί του AfD, η αντίπαλος της Κόλιν-Φίντερ, μια πωλήτρια τηλεπικοινωνιών ονόματι Άνια Βάσκαου, παρουσιαζόταν ως φωνή της κοινής λογικής, με μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την καταπολέμηση των ανεμογεννητριών και του ετήσιου φόρου σκύλων των 30 ευρώ, παρά για την αναμόχλευση των τερατωδών εγκλημάτων των μέσων του 20ού αιώνα.

Κατά διαστήματα, όμως, εμφανίζονταν αναλαμπές κάτι πολύ πιο σκοτεινού από τους υποστηρικτές της. Είναι ακριβώς αυτή η αμφισημία ανάμεσα στη λογική των απλών ανθρώπων και τον εξτρεμισμό που επέτρεψε στο κόμμα να μεταμορφωθεί από ένα περιθωριακό φαινόμενο στην πιο δημοφιλή δύναμη τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική Γερμανία μέσα σε πέντε χρόνια.

Στο κρατίδιο του Βρανδεμβούργου, τόπο καταγωγής της Κόλιν-Φίντερ, όπου το AfD έχασε οριακά τις περιφερειακές εκλογές από το SPD πριν από δύο χρόνια, προηγείται με διαφορά δέκα έως δεκαπέντε ποσοστιαίων μονάδων στις δημοσκοπήσεις. Αποτελεί την ισχυρότερη παρουσία στο δημοτικό συμβούλιο του Οράνιενμπουργκ εδώ και δύο χρόνια. Ωστόσο, η Κόλιν-Φίντερ νίκησε τη Βάσκαου με 60 τοις εκατό των ψήφων έναντι 40 τοις εκατό στον δεύτερο γύρο των δημοτικών εκλογών της πόλης τον περασμένο Οκτώβριο.

Είναι η τελευταία που θα υποστήριζε ότι η νίκη της αποτελεί κάποιου είδους πρότυπο για μια εθνική στρατηγική κατά του AfD. Η δημοτική πολιτική, λέει, είναι απλώς ένα εντελώς διαφορετικό παιχνίδι.

Η επιτυχία της, ωστόσο, βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην κατάκτηση μιας δεξιότητας που τα κεντρώα κόμματα της χώρας θα πρέπει να ξαναμάθουν αν θέλουν να επιδιορθώσουν τη φθαρμένη τους σχέση με το εκλογικό σώμα: το zuhören, δηλαδή το να ακούς προσεκτικά τους ανθρώπους.

Ρωτήστε σχεδόν οποιονδήποτε πολιτικό του πολιτικού κέντρου, τοπικό ή περιφερειακό, στην ανατολική Γερμανία σε τι υστερούν τα κόμματά τους, και τελικά θα χρησιμοποιήσουν τη λέξη zuhören. Το νόημά της, ωστόσο, απέχει πολύ από το να είναι σαφές: απλώς να μιλάς σε όσο το δυνατόν περισσότερους ψηφοφόρους; Κάτι δύσκολο, όταν οι κομματικές υποδομές είναι αραιά κατανεμημένες.

Να ενστερνίζεσαι και να επαληθεύεις τις ανησυχίες τους, ακόμη κι αν είναι δυσάρεστες, υπερβολικά απαισιόδοξες ή εκτός πραγματικότητας; Αυτό ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργήσει μη ρεαλιστικές προσδοκίες για το τι μπορεί να κάνει μια δημοτική αρχή, ή να καταλήξει σε μισοτελειωμένες πρωτοβουλίες που απλώς υπογραμμίζουν την αντισυστημική έλξη του AfD.

«Υπάρχει μια απόκλιση ανάμεσα στην ανασφάλεια και τις δυσκολίες που αισθάνονται οι άνθρωποι ότι υπάρχουν και στην πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται», είπε η Κόλιν-Φίντερ. «Στην πραγματικότητα, η εγκληματικότητα είναι χαμηλότερη, οι άνθρωποι κερδίζουν περισσότερα, η μισθολογική κατάσταση έχει βελτιωθεί, έχουμε καλή υγειονομική περίθαλψη εδώ στην πόλη, οι υποδομές υπάρχουν — και παρ' όλα αυτά οι άνθρωποι έχουν φόβους, και αυτοί οι φόβοι είναι γεγονότα για αυτούς.»

Η Κόλιν-Φίντερ πάλευε με αυτό το πρόβλημα επί μήνες κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Η ίδια και η ομάδα της γύρναγαν ακούραστα στο Οράνιενμπουργκ και τα περίχωρά του με ένα μικρό λεωφορείο που είχε βαφτιστεί «O-burg shuttle».

Οι συζητήσεις που είχε σπάνια ήταν υβριστικές, αλλά συχνά δύσκολες. Οι σημειώσεις που κρατούσε η Κόλιν-Φίντερ σταδιακά συσσωρεύτηκαν σε ένα θεμέλιο για ένα κυβερνητικό πρόγραμμα. Μεμονωμένα, τα μέτρα ήταν μετριοπαθή. Αγρότες και μανάβηδες που έστηναν πάγκους στην αγορά για να πουλήσουν φράουλες ή σπαράγγια παραπονιόντουσαν ότι έπρεπε να παλέψουν με τη γραφειοκρατία για να πάρουν άδεια.

Αυστηρά μιλώντας, αυτό δεν ήταν στην αρμοδιότητα της δημάρχου να το διορθώσει, αλλά η Κόλιν-Φίντερ άσκησε πίεση στους παλιούς της συναδέλφους στο υπουργείο του κρατιδίου μέχρι να συμφωνήσουν να καταργήσουν τη γραφειοκρατική διαδικασία.

Άλλοι κάτοικοι ήταν δυσαρεστημένοι με ένα σχέδιο να αφαιρεθεί μεγάλο μέρος του σκυροδέματος και της ασφάλτου κατά μήκος της οδού Βάλτερ-Μπότε-Στράσε και να δημιουργηθεί ένας φιλικός προς το κλίμα «πράσινος διάδρομος», επειδή θα τους στερούσε θέσεις στάθμευσης.

Τώρα, η Κόλιν-Φίντερ εργάζεται για την προσαρμογή του σχεδίου ώστε οι άνθρωποι να έχουν πού να παρκάρουν τα αυτοκίνητά τους. Χαρακτηρίζει τη δουλειά της ως ένα επίπονο έργο ανοικοδόμησης της εμπιστοσύνης των πολιτών στην αποτελεσματικότητα και την ανταπόκριση του κράτους, ένα μικρό βήμα κάθε φορά. «Το να μένεις κοντά στους ανθρώπους και να κατανοείς τις ανησυχίες και τις ανάγκες τους είναι απολύτως κρίσιμο, και γι' αυτό χρειαζόμαστε απλούς πολίτες», είπε.

Ένα κομμάτι του παζλ λείπει. Το SPD, όπως και τα άλλα κόμματα του πολιτικού κέντρου, δυσκολεύεται να προσεγγίσει έστω και ελάχιστα την εμβέλεια και το πιο εκλεπτυσμένο, πιο δραστικό περιεχόμενο του AfD στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ένας από τους λίγους ανθρώπους του SPD που το έχουν κατακτήσει είναι ο Λουτς Λίμπσερ, 41 ετών, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος στο ανατολικό κρατίδιο της Θουριγγίας. Παρότι είναι επαγγελματίας πολιτικός της γενιάς των millennial, ο Λίμπσερ χειρίζεται με άνεση τη γλώσσα της γερμανικής διαδικτυακής κουλτούρας, αναρτώντας σύντομα, χιουμοριστικά βίντεο στα οποία τσακώνεται με τον εαυτό του, χειρονομεί στον ρυθμό μουσικής ή τραγουδάει playback κομμάτια ραπ.

«Οι επιτυχημένες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τρέφονται από την υπερβολή, τα συχνά υπεραπλουστευμένα επιχειρήματα και τον όγκο», είπε ο Λίμπσερ. «Τίποτα από αυτά δεν αποτελεί κλασική συνταγή για την επικοινωνία των κεντρώων πολιτικών. Αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι δικαιολογία για να εγκαταλείψουμε αυτό το πεδίο στα πολιτικά άκρα.»

Η προσέγγιση του Λίμπσερ είναι να αντιπαρατεθεί στο AfD στα πεδία μάχης που έχουν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλειφθεί από τα κόμματα του πολιτικού κέντρου, τόσο διαδικτυακά όσο και εκτός διαδικτύου. «Αν εμείς οι δημοκράτες αποσυρθούμε από όλες τις περιοχές όπου οι λαϊκιστές είναι ήδη παρόντες με συντριπτική δύναμη, τότε καλύτερα να παραιτηθούμε από τις δουλειές μας αμέσως», είπε.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News