Η Κολομβία προετοιμάζεται για την ορκωμοσία του Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια στην προεδρία

Οι ηγέτες της λατινοαμερικανικής Δεξιάς συγκεντρώνονται την Παρασκευή στο Κάλι, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Κολομβίας, για την τελετή ορκωμοσίας του υπερσυντηρητικού Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια ως νέου Προέδρου της χώρας.

Πάνω από 11.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν επιστρατευθεί σε ολόκληρη την πόλη για την πρόληψη βίαιων επεισοδίων. Την Τετάρτη, οι αρχές εντόπισαν και κατέσχεσαν λεωφορείο που μετέφερε 450 κιλά εκρηκτικών στον Παναμερικανικό Αυτοκινητόδρομο με κατεύθυνση το Κάλι. Σύμφωνα με τις κολομβιανές αρχές, τα εκρηκτικά προορίζονταν για συντονισμένη επίθεση τοπικής αντάρτικης οργάνωσης εναντίον στρατιωτικών και αστυνομικών εγκαταστάσεων κατά τη διάρκεια της τελετής ορκωμοσίας.

Ο ντε λα Εσπριέγια, αυτοδημιούργητος πολυεκατομμυριούχος δικηγόρος, έχει δεσμευθεί να αποκαταστήσει την ασφάλεια στην Κολομβία, υιοθετώντας πολιτική μηδενικής ανοχής απέναντι στα καρτέλ ναρκωτικών. Μεταξύ των βασικών προεκλογικών του εξαγγελιών ήταν η σύλληψη ή η εξόντωση δέκα κορυφαίων βαρόνων των ναρκωτικών μέσα στις πρώτες 90 ημέρες της θητείας του. «Θα τους κυνηγήσω σαν αρουραίους», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

Η εκλογή του εντάσσεται σε μια ευρύτερη περιφερειακή τάση. Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025, η Δεξιά έχει κερδίσει και τις επτά προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στη Λατινική Αμερική. Πολλοί από τους νικητές, μεταξύ αυτών και ο ντε λα Εσπριέγια, στήριξαν την προεκλογική τους εκστρατεία στην ενίσχυση της δημόσιας ασφάλειας, στην πάταξη της εγκληματικότητας και στη μείωση του κρατικού παρεμβατισμού.

Ο κατάλογος των προσκεκλημένων στην τελετή της Παρασκευής αντικατοπτρίζει τη νέα πολιτική πραγματικότητα στην περιοχή. Μεταξύ των ηγετών που αναμένεται να παραστούν είναι οι πρόεδροι της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα, της Παραγουάης Σαντιάγο Πένια, της Χιλής Χοσέ Αντόνιο Καστ, του Παναμά Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, της Δομινικανής Δημοκρατίας Λουίς Αμπιναδέρ και της Ονδούρας Νάσρι Ασφούρα.

Τις Ηνωμένες Πολιτείες θα εκπροσωπήσει αντιπροσωπεία εκ μέρους του Προέδρου Τραμπ, με επικεφαλής τον υπηρεσιακό γενικό εισαγγελέα Τοντ Μπλανς. Παρούσα αναμένεται να είναι επίσης η διευθύντρια της Υπηρεσίας Εθνικής Πολιτικής για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών των ΗΠΑ, Σάρα Κάρτερ.

Ποιος είναι ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, ο νέος εκλεγμένος πρόεδρος της Κολομβίας;

Η επιλογή του Κάλι για την τελετή, αντί της πρωτεύουσας Μπογκοτά, αποτελεί από μόνη της πολιτικό μήνυμα. Το Κάλι και η ευρύτερη περιοχή του συγκαταλέγονται στις περιοχές της Κολομβίας που έχουν πληγεί περισσότερο από το οργανωμένο έγκλημα. «Είναι μεγάλη μου τιμή που η ορκωμοσία θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά εκτός Μπογκοτά, στο Κάλι, σε μια περιοχή που έχει υποφέρει τόσο πολύ», δήλωσε ο ντε λα Εσπριέγια την περασμένη εβδομάδα.

Από την τελετή θα απουσιάζει ο απερχόμενος πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο. Ο ίδιος ποστηρίζει ότι η εκλογική διαδικασία, στην οποία ηττήθηκε ο εκλεκτός του, αλλοιώθηκε από νοθεία, χωρίς όμως να παρουσιάσει οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία. «Δεν μπορώ να αποδεχθώ αυτόν τον πρόεδρο. Για τον λόγο αυτό δεν θα βρίσκομαι εκεί στις 7 Αυγούστου, ούτε θα του σφίξω το χέρι», δήλωσε σε τηλεοπτική συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου τον περασμένο μήνα.

Η απόφασή του σπάει μια μακρόχρονη κολομβιανή παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο απερχόμενος αρχηγός του κράτους παρίσταται στην ορκωμοσία του διαδόχου του. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Πέτρο, του πρώτου αριστερού προέδρου της χώρας, η κατάσταση ασφαλείας επιδεινώθηκε, ενώ η παραγωγή κοκαΐνης έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η Κολομβία αποτελεί την πηγή προέλευσης περίπου των δύο τρίτων της κοκαΐνης που καταναλώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο ντε λα Εσπριέγια, ο οποίος δεν είχε προηγούμενη πολιτική εμπειρία, θεωρείται ίσως ο πιο «τραμπικός» μεταξύ των φιλοαμερικανών ηγετών που εξελέγησαν πρόσφατα στην περιοχή. Έχει χαρακτηρίσει τα Ηνωμένα Έθνη «εργαλείο της Αριστεράς», ενώ έχει υποσχεθεί ότι υπό τη διακυβέρνησή του η οικονομία θα γνωρίσει ισχυρή ανάπτυξη.

Ως πολιτογραφημένος Αμερικανός πολίτης, έζησε επί σειρά ετών στη Φλόριντα, όπου μεγάλωσε τα τέσσερα παιδιά του, όλα γεννημένα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Διατηρεί ακόμη πολυτελή κατοικία στο Πάινκρεστ, εύπορο προάστιο του Μαϊάμι.

Υπήρξε επίσης ένθερμος υποστηρικτής της αμερικανικής πρωτοβουλίας «Shield of the Americas», ενός πλαισίου πολιτικοστρατιωτικού συντονισμού που εγκαινίασε ο Ντόναλντ Τραμπ τον Μάρτιο του 2026. Έχει δεσμευθεί ότι το Μεντεγίν, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κολομβίας, θα αποτελέσει το επιχειρησιακό κέντρο του προγράμματος στη χώρα.

Από τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ξεκίνησαν αεροπορικές επιδρομές εναντίον σκαφών που φέρονταν να μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και στον ανατολικό Ειρηνικό, με απολογισμό τουλάχιστον 221 νεκρούς, οι κυβερνήσεις που διατηρούν συμμαχικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον δέχονται έντονες διπλωματικές πιέσεις να υιοθετήσουν μια αδιάλλακτη στρατηγική απέναντι στα καρτέλ. Παράλληλα, εντείνονται οι εκτιμήσεις ότι οι επιχειρήσεις ενδέχεται σύντομα να επεκταθούν από τη θάλασσα και στη στεριά.

Τον Ιούνιο, αμερικανική αεροπορική επιδρομή σκότωσε τον Έκτορ Γκερέρο Φλόρες, γνωστό ως «Νίνιο Γκερέρο», ιδρυτή και ηγέτη της βενεζουελάνικης εγκληματικής οργάνωσης Tren de Aragua. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η επιχείρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε στη νότια Βενεζουέλα, ήταν αποτέλεσμα συντονισμού με «τους φίλους μας», υπονοώντας την κυβέρνηση του Καράκας, η οποία έχει μετατραπεί σε σύμμαχο των ΗΠΑ μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις τον Ιανουάριο.

Η Ουάσιγκτον, η οποία έχει χαρακτηρίσει αρκετά καρτέλ ναρκωτικών της περιοχής ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις, υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αυτές είναι νόμιμες για λόγους εθνικής ασφάλειας. Αντίθετα, οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν τόσο τις θαλάσσιες όσο και τις χερσαίες επιδρομές ως εξωδικαστικές εκτελέσεις.

Ο ντε λα Εσπριέγια έχει καταστήσει σαφές ότι δεν διατηρεί επιφυλάξεις ως προς τη συμμετοχή της Κολομβίας στον αμερικανικό πόλεμο κατά των εγκληματικών οργανώσεων. Απαντώντας στο συγχαρητήριο μήνυμα που έλαβε μετά την εκλογή του από τον υπουργό Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε: «Η Κολομβία δεν θα κυβερνάται πλέον από μια κυβέρνηση που επιδεικνύει ανοχή απέναντι στον ναρκοτρομοκρατία. Θα την πολεμήσουμε όπως της αξίζει».