Ο Μάϊκ Γουίλιαμς μεγάλωσε ως συντηρητικός. Αρκετά από τα αδέλφια του πρώην δασκάλου —είναι ένα από επτά παιδιά— είναι φανατικοί υποστηρικτές του Ντόναλντ Τραμπ. Όμως ο 71χρονος, καθισμένος σε ένα παγκάκι έξω από την Ενωμένη Μεθοδιστική Εκκλησία του Μπέρκλεϊ, ένα εκλογικό κέντρο πρόωρης ψηφοφορίας σε έναν ήσυχο δρόμο απέναντι από το Σαν Φρανσίσκο, στην άλλη πλευρά του κόλπου, έχει αποφασίσει ποιος πρέπει να είναι ο επόμενος κυβερνήτης της Καλιφόρνιας. «Ο Χαβιέρ Μπεσέρα», είπε, αναφερόμενος στο φαβορί των Δημοκρατικών. «Στην πραγματικότητα, δεν τίθεται καν θέμα επιλογής».

Και γιατί όχι ο Στιβ Χίλτον, ο πρώην επικοινωνιακός σύμβουλος του Ντέιβιντ Κάμερον, που στη συνέχεια έγινε σχολιαστής του Fox News και κατόπιν υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών με ελάχιστες πιθανότητες νίκης; «Ερχόμουν εδώ με το αυτοκίνητο σήμερα το πρωί και άκουγα, όπως κάνω μερικές φορές, έναν δεξιό ραδιοφωνικό σταθμό. Έπαιξαν μια διαφήμιση που είχε κάνει ο Στιβ Χίλτον και είπε μια φράση που μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Είπε: “Είμαι ο μόνος άνθρωπος που μπορεί να διορθώσει αυτή την κατάσταση”. Αυτό ακριβώς είπε ο Τραμπ το 2016. Το να λες απλώς ότι θα διορθώσεις κάτι δεν σημαίνει τίποτα, εκτός αν έχεις κάποιο σχέδιο. Οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν ποτέ σχέδιο».

Η στάση του Γουίλιαμς συνοψίζει την παράδοξη κατάσταση καθώς η Καλιφόρνια ετοιμάζεται να προσέλθει στις κάλπες, μαζί με την υπόλοιπη Αμερική, την Τρίτη. Η πολιτεία αποτελεί την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Είναι η έδρα του Χόλιγουντ. Είναι το λίκνο της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης που έχει σαρώσει ολόκληρο τον κόσμο και έχει συγκεντρώσει περίπου 250 δισεκατομμυριούχους, 100 περισσότερους από τη Βρετανία. Όσα συμβαίνουν εδώ έχουν σημασία.

Κι όμως, οι ψηφοφόροι φαίνονται έτοιμοι να αναδείξουν στην εξουσία τον Χαβιέρ Μπεσέρα, έναν άχρωμο κομματικό παράγοντα των Δημοκρατικών, τον οποίο η Σούζαν Ράις, πρώην συνάδελφός του στην κυβέρνηση Μπάιντεν, είχε αποκαλέσει «ηλίθιο» και «μ@λ@κα». Αν οι δημοσκοπήσεις επαληθευτούν, θα συντρίψει τον Χίλτον, συγκεντρώνοντας κατά μέσο όρο 60% υποστήριξη έναντι 36% του αντιπάλου του. «Η μεγαλύτερη ελπίδα του Χίλτον είναι μια “ηθική νίκη”, δηλαδή ένα ποσοστό λίγο πάνω από το 40%», δήλωσε ο Ντέιβιντ ΜακΚιούαν, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Σονόμα.

Αυτό γεννά το ερώτημα: γιατί ο Χίλτον, ή οποιοσδήποτε Ρεπουμπλικανός, δεν έχει καταφέρει να σημειώσει σημαντική εκλογική επιτυχία σε μια πολιτεία που έχει γίνει συνώνυμη της δυσλειτουργίας και των κινδύνων της μονοκομματικής διακυβέρνησης; Ο τελευταίος Ρεπουμπλικανός που κέρδισε ένα σημαντικό αξίωμα σε επίπεδο πολιτείας ήταν ο Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, ο οποίος επανεξελέγη το 2006. Από τότε που ο «Κυβερνήτορας» αποχώρησε από την πολιτική σκηνή το 2011, ο πληθυσμός των αστέγων της πολιτείας έχει αυξηθεί κατά 41%, φτάνοντας περίπου τους 174.000. Αν στρίψει κανείς σε λάθος δρόμο στο Σαν Φρανσίσκο ή στο Λος Άντζελες, μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα αλλόκοτο θέαμα ανθρώπινης δυστυχίας, με ανοιχτή χρήση ναρκωτικών στους δρόμους και σώματα τοξικομανών που μελανιάζουν από υπερβολική δόση. Οι κάτοικοι της Καλιφόρνιας πληρώνουν μερικούς από τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές και αντιμετωπίζουν από τα υψηλότερα κόστη διαβίωσης στην Αμερική, ενώ τα δημόσια σχολεία της πολιτείας κατατάσσονται κάτω από τον μέσο όρο.

Παρ' όλα αυτά, ο Μπεσέρα μόλις που χρειάστηκε να κάνει προεκλογική εκστρατεία. Ενώ ο Χίλτον έχει οργώσει την πολιτεία, εμφανιζόμενος σε τοπικές εκθέσεις, εκκλησίες και σχολεία, ο Μπεσέρα είναι σχετικά απών. Στη μοναδική τηλεμαχία που είχαν οι δύο άνδρες τον Σεπτέμβριο, στο CNN, ο Χίλτον δήλωσε αγανακτισμένος: «Θέλω απλώς να ευχαριστήσω το CNN που έβγαλε τον Χαβιέρ από την κρυψώνα του. Έχει εμφανιστεί ελάχιστα δημόσια από τις προκριματικές εκλογές πριν από τέσσερις μήνες».

Πώς η πολιτεία έγινε Δημοκρατική 

Η Καλιφόρνια δεν ήταν πάντοτε προπύργιο των Δημοκρατικών. Ήταν η πολιτεία από την οποία προήλθαν ο Ρόναλντ Ρίγκαν και ο Ρίτσαρντ Νίξον. Μεταξύ 1968 και 1988, ψήφισε Ρεπουμπλικανούς σε έξι συνεχόμενες προεδρικές εκλογές. Όμως μερικές μεγάλες αλλαγές έγειραν δραματικά την πλάστιγγα υπέρ των Δημοκρατικών. Μία από τις σημαντικότερες σημειώθηκε το 1994, με την έγκριση της Πρότασης 187 επί κυβερνήτη Πιτ Γουίλσον, του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Η πρόταση αυτή απέκλεισε τους μετανάστες χωρίς νόμιμα έγγραφα από την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και άλλες υπηρεσίες. Οι Ρεπουμπλικανοί πανηγύρισαν για τον νόμο, αλλά αυτός αμαύρωσε την εικόνα του κόμματος στους Λατίνους, οι οποίοι σήμερα αποτελούν το 41% του πληθυσμού.

Παραδοσιακοί βιομηχανικοί κλάδοι, όπως η αεροδιαστημική βιομηχανία και η πετρελαϊκή βιομηχανία, συρρικνώθηκαν, ενώ αναδύθηκαν νέοι τομείς, ιδιαίτερα η τεχνολογία, προσελκύοντας στην πολιτεία ψηφοφόρους με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και μεγαλύτερη τάση να υποστηρίζουν προοδευτικούς σκοπούς. Τα εργατικά συνδικάτα αποδείχθηκαν το άλλο προπύργιο. Η Καλιφόρνια φιλοξενεί περίπου 2,5 εκατομμύρια μέλη συνδικάτων, σχεδόν το ένα πέμπτο του συνολικού αριθμού σε εθνικό επίπεδο. Τα μέλη τους, μεταξύ των οποίων εκπαιδευτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι, διατηρούν στενούς δεσμούς με το Δημοκρατικό Κόμμα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η εικόνα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος παραμένει αμαυρωμένη. Ο ΜακΚιούαν δήλωσε: «Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι αυτή η εκλογική αναμέτρηση είναι σχεδόν αόρατη, και αυτό εξυπηρετεί απόλυτα το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία, τον θεωρούμενο βέβαιο νικητή».

"Ο μη εκλέξιμος εναντίον του απογοητευτικού"

Ο Μπεσέρα δεν προκαλεί ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Ο 68χρονος, παιδί Μεξικανών μεταναστών, εργάζεται στον κομματικό μηχανισμό των Δημοκρατικών για περισσότερα από 30 χρόνια, αρχικά ως εκπρόσωπος του Λος Άντζελες στο πολιτειακό νομοθετικό σώμα, στη συνέχεια ως γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνιας και κατόπιν ως υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών (HHS) του Τζο Μπάιντεν. Δεν διακρίθηκε ιδιαίτερα κατά τη θητεία του. Υπό την εποπτεία του, το υπουργείο κατακλύστηκε από ασυνόδευτους ανηλίκους που περνούσαν μαζικά τα σύνορα από το Μεξικό και την Κεντρική Αμερική. Πίεσε ώστε τα παιδιά να μεταφέρονται γρήγορα από τα καταφύγια και τους καταυλισμούς με σκηνές στη φροντίδα κηδεμόνων, αλλά η προσπάθεια του Μπεσέρα να επιταχύνει τις διαδικασίες είχε ως αποτέλεσμα να παρακαμφθούν ορισμένοι έλεγχοι. Δεν πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι του ιστορικού των κηδεμόνων που είχαν οριστεί. Το αποτέλεσμα ήταν ότι το υπουργείο έχασε τα ίχνη 85.000 παιδιών, καθώς δεν μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί τους μετά την αποδέσμευσή τους από τη φροντίδα του. Ορισμένα κατέληξαν θύματα σεξουαλικής εμπορίας ανθρώπων ή εργάζονταν σε σφαγεία.

Ο Μπεσέρα συγκέντρωνε μόλις 4% στις δημοσκοπήσεις, μέχρι που το φαβορί, ο Έρικ Σουόλγουελ, αποσύρθηκε από την κούρσα τον Απρίλιο εν μέσω καταγγελιών για σεξουαλική επίθεση. Οι Δημοκρατικοί συσπειρώθηκαν γύρω από τον Μπεσέρα, θεωρώντας τον τη λιγότερο κακή επιλογή, χάρη στην πολυετή εμπειρία του και το ιστορικό της αντίθεσής του στον Τραμπ.
Στην τηλεμαχία του CNN, ο Χίλτον κοίταξε κατευθείαν στον φακό της κάμερας για να απευθυνθεί με έκκληση στους ψηφοφόρους της Καλιφόρνιας: «Σας θεωρούν δεδομένους, και θέλω απλώς να ρωτήσω κάθε κάτοικο της Καλιφόρνιας: δεν έχετε κουραστεί από αυτό; Ήρθε η ώρα να δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό, αντί να κάνουμε το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά. Δεν ήταν καν αυτός που υποτίθεται ότι θα ήταν ο υποψήφιος. Ήταν η έκτη ή έβδομη επιλογή, αλλά είπαν ότι δεν έχει σημασία, αρκεί να υπάρχει ένα D δίπλα στο όνομα, και αυτό φτάνει».

Ο Χίλτον, ένας 57χρονος Λονδρέζος που διετέλεσε διευθυντής στρατηγικής του Κάμερον μεταξύ 2010 και 2012, έχει επιδιώξει να παρουσιάσει τον εαυτό του ως έναν λαϊκιστή που θα φέρει αποτελέσματα. Υποσχέθηκε να μειώσει δραστικά τις τιμές της βενζίνης, να καταργήσει τους φόρους για τα πρώτα 150.000 δολάρια εισοδήματος και να περιορίσει τη γραφειοκρατία. Όμως οι προσπάθειές του είχαν ελάχιστο αντίκτυπο, κυρίως λόγω της στενής συμμαχίας του με τον Τραμπ. Ο πρόεδρος εξέφρασε την υποστήριξή του στον Χίλτον τον Απρίλιο, γράφοντας σε ανάρτησή του: «Είναι ένας πραγματικά εξαιρετικός άνθρωπος, ο οποίος έχει παρακολουθήσει αυτή την άλλοτε σπουδαία πολιτεία να πηγαίνει κατά διαόλου. Ο Στιβ μπορεί να ανατρέψει την κατάσταση, πριν να είναι πολύ αργά, και, ως πρόεδρος, θα τον βοηθήσω να το πετύχει!»

Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει αυξήσει τις τιμές και έχει αποσταθεροποιήσει την οικονομία, ο Τραμπ έχει μετατραπεί σε πολιτικό κρυπτονίτη. Ρεπουμπλικανοί που κάποτε επιζητούσαν με τόσο ζήλο την υποστήριξή του απομακρύνονται πλέον αθόρυβα από τον πρόεδρο, ελπίζοντας ότι δεν θα καταφθάσει με το Air Force One για να πραγματοποιήσει προεκλογική εκστρατεία υπέρ τους. Το ποσοστό αποδοχής του σε εθνικό επίπεδο έχει υποχωρήσει στο 38% και ο Νέιτ Σίλβερ, ο γνωστός αναλυτής εκλογικών προβλέψεων, δήλωσε τον περασμένο μήνα: «Αν οι εκλογές εξελιχθούν περίπου όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, από ορισμένες απόψεις αυτό θα σηματοδοτούσε το τέλος της εποχής Τραμπ».

Ο Χίλτον έχει καταφύγει σε απεγνωσμένα μέτρα για να καταφέρει να ξεχωρίσει. Δεν του έχουν βγει σε καλό. Σε μια διαφήμιση που άρχισε να προβάλλεται τον περασμένο μήνα, μια νεαρή γυναίκα κοιτάζει βαθιά στα μάτια μια άλλη μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. «Δώσε μου το χέρι σου. Κλείσε τα μάτια σου και θα κάνω εγώ όλη τη δουλειά», της λέει. Η άλλη διαμαρτύρεται: «Κι αν το μάθει ο μπαμπάς μου;» Αυτό που ακολουθεί δεν είναι μια αισθησιακή συνάντηση. Αντίθετα, πρόκειται για μια πολιτική διαφήμιση, στην οποία μια γυναίκα βοηθά μια διστακτική φίλη της να «το δοκιμάσει απλώς» και να ψηφίσει έναν Ρεπουμπλικανό, τον Χίλτον, σε μια πολιτεία όπου κυριαρχούν απόλυτα οι Δημοκρατικοί.

Η διαφήμιση απέτυχε παταγωδώς. Ακόμη και Ρεπουμπλικανοί τη χαρακτήρισαν «αποκρουστική» και «παράξενη». Όμως ολόκληρη η βασική της ιδέα, να δοκιμάσει κανείς απλώς κάτι διαφορετικό, αποκαλύπτει πόσο δύσκολο είναι το εγχείρημα του Χίλτον.

Την περασμένη εβδομάδα, η εφημερίδα The San Francisco Chronicle χαρακτήρισε την εκλογική αναμέτρηση ως μια σύγκρουση μεταξύ «του μη εκλέξιμου και του απογοητευτικού». Στη συνέχεια, εξέφρασε την υποστήριξή της στον Μπεσέρα.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News