Οικολογική τραγωδία άνευ προηγουμένου εκτυλίχθηκε στα απομονωμένα νησιά Χερντ και ΜακΝτόναλντ κοντά στην Ανταρκτική, όπου χιλιάδες νεογέννητες φώκιες βρέθηκαν νεκρές. Οι ερευνητές του Australian Antarctic Program που πραγματοποίησαν εναέριες έρευνες με drones τον Οκτώβριο και τον Ιανουάριο εντόπισαν τα νεκρά ζώα διάσπαρτα στις ηφαιστειογενείς ακτές, επιβεβαιώνοντας την παρουσία του θανατηφόρου στελέχους H5 της γρίπης των πτηνών.

Διαβάστε: Πιγκουίνοι σε ενυδρείο απολαμβάνουν τη "συνταξιοδότησή" τους με φυσιοθεραπεία και ειδική φροντίδα (Βίντεο)

Καταστροφικά ποσοστά θνησιμότητας στους θαλάσσιους ελέφαντες

Τα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν εικόνα συγκλονιστική για τον πληθυσμό των φωκιών στην ευρύτερη περιοχή της Ανταρκτικής. Η θνησιμότητα στους θαλάσσιους ελέφαντες, το κυρίαρχο είδος φώκιας που ενδημεί στη θαλάσσια ζώνη, κατέγραψε ποσοστό 76% σε συνολικό πληθυσμό 17.000 νεογνών. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σε συγκεκριμένη περιοχή το ποσοστό θανάτων εκτινάχθηκε στο 97%.

Τα νησιά αυτά, που απέχουν περίπου 4.000 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της ηπειρωτικής Αυστραλίας, λειτουργούν εδώ και δεκαετίες ως κρίσιμα καταφύγια αναπαραγωγής για θαλασσοπούλια και θαλάσσια θηλαστικά στον νότιο Ινδικό Ωκεανό. Η τωρινή επιδημία απειλεί να ανατρέψει το ευαίσθητο οικοσύστημα της περιοχής.

Άγνωστες οι επιπτώσεις στον ενήλικο πληθυσμό

Ο ερευνητής Τζάροντ Χότζσον, επικεφαλής της μελέτης, τόνισε την ανησυχία της επιστημονικής κοινότητας: «Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμη είναι ποια ήταν η επίδραση της επιδημίας στον αναπαραγωγικό πληθυσμό των ενήλικων θαλάσσιων θηλαστικών». Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει την μακροπρόθεσμη επιβίωση των φωκιών στην Ανταρκτική.

Τα στοιχεία του Ιανουαρίου αποκάλυψαν επιπλέον ότι εκατοντάδες ενήλικοι βασιλικοί πιγκουίνοι εντοπίστηκαν νεκροί στο νησί Χερντ. Οι επιστήμονες επισημαίνουν πως η θνησιμότητα ξεπέρασε κατά πολύ τα φυσιολογικά επίπεδα, υποδεικνύοντας την ταχεία εξάπλωση του ιού.

Πρώτη καταγραφή του στελέχους H5 σε αυστραλιανό έδαφος

Η βιολόγος Τζούλι ΜακΊνες χαρακτήρισε την ανακάλυψη ιστορική: «Πρόκειται για την πρώτη καταγραφή του στελέχους H5 της γρίπης των πτηνών σε εξωτερικό έδαφος της Αυστραλίας». Η παρουσία του ιού στα νησιά Χερντ και ΜακΝτόναλντ επιβεβαιώνει ότι συνεχίζει την ανατολική του πορεία σε ολόκληρη τη ζώνη των υποανταρκτικών νησιών. Η κατάσταση παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με προηγούμενες επιδημίες σε άλλα νησιά της Ανταρκτικής, όπως η Νότια Γεωργία, όπου οι πληθυσμοί των θαλάσσιων ελεφάντων υπέστησαν σοβαρά πλήγματα.

Η διαδρομή του ιού και οι προοπτικές εξάπλωσης

Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, το στέλεχος H5N1 δεν είχε εντοπιστεί στην ηπειρωτική Αυστραλία ούτε στη Νέα Ζηλανδία, παρά την παγκόσμια εξάπλωσή του μεταξύ πτηνών και ορισμένων ειδών θηλαστικών. Η γενετική ανάλυση των δειγμάτων υποδεικνύει ότι ο ιός μετακινήθηκε στα νησιά μέσω άγριων ζώων από τα γαλλικά νησιά Κροζέ, που βρίσκονται 1.800 χιλιόμετρα μακριά.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η μετάδοση πραγματοποιήθηκε περίπου τον Αύγουστο του 2025. Τα ερευνητικά ευρήματα έχουν δημοσιευθεί στην επιστημονική πλατφόρμα BioRxiv, αναμένοντας την αξιολόγηση από ανεξάρτητους επιστήμονες μέσω της διαδικασίας peer review.

Η τραγική κατάσταση των φωκιών στην Ανταρκτική αναδεικνύει την ευπάθεια των απομονωμένων οικοσυστημάτων απέναντι σε νέες απειλές και την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση των άγριων πληθυσμών.