Μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Μπάρι στην Ιταλία αποκαλύπτει πώς τα σκυλιά δεξιόχειρες, αριστερόχειρες ή αμφιδέξιες μπορούν να ταξινομηθούν με απόλυτη ακρίβεια. Το νέο εργαλείο Doginburgh Inventory επιτρέπει την αξιολόγηση της κινητικής πλευρικότητας των κατοικίδιων ζώων μέσα από τέσσερις εξειδικευμένες δοκιμασίες συμπεριφοράς.

Διαβάστε: Αλλεργίες από κατοικίδια: Οι λύσεις για καλή συμβίωση


Η επιστημονική μέθοδος πίσω από την κινητική προτίμηση

Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τους Sevim Isparta, Serenella d'Ingeo και Marcello Siniscalchi προσάρμοσε το Edinburgh Handedness Inventory, μια κλίμακα που εφαρμόζεται στον άνθρωπο από το 1971. Το καινοτόμο σύστημα αντιμετωπίζει τις αδυναμίες των παλαιότερων μεθόδων, οι οποίες παρουσίαζαν αντιφατικά δεδομένα και συχνά μπέρδευαν τα πραγματικά αμφιδέξια άτομα με ζώα που είχαν σαφή κινητική προτίμηση.

Το ζωικό βασίλειο εμφανίζει πολλαπλές μορφές εγκεφαλικής ασυμμετρίας, φαινόμενο που εκδηλώνεται μέσω συγκεκριμένων κινητικών επιλογών. Το περιοδικό Royal Society Open Science δημοσίευσε τα ευρήματα αυτής της καινοτόμου έρευνας, η οποία εξετάζει τη σχέση μεταξύ της χρήσης ποδιού και της συνολικής ευημερίας των τετράποδων συντρόφων μας.


Πέντε κατηγορίες κινητικής συμπεριφοράς

Το Doginburgh Inventory διακρίνει τα σκυλιά δεξιόχειρες, αριστερόχειρες ή αμφιδέξιες σε πέντε διακριτά προφίλ: έντονα αριστερόχειρα, ασθενώς αριστερόχειρα, αμφιδέξια, ασθενώς δεξιόχειρα και έντονα δεξιόχειρα. Αυτή η λεπτομερής κατηγοριοποίηση προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη γνωστική λειτουργία και τις συμπεριφορικές τάσεις κάθε ζώου.

Οι επιστήμονες υπέβαλαν 43 σκύλους σε τέσσερις ειδικά σχεδιασμένες δοκιμασίες: την άσκηση με το παιχνίδι Kong, την αναζήτηση τροφής κάτω από έπιπλα, το κατέβασμα σκαλοπατιών και τη μετακίνηση σε πλατφόρμα. Κάθε δραστηριότητα καταγράφει ποιο πόδι επιλέγει το ζώο για να ξεκινήσει μια συγκεκριμένη κίνηση.


Αποτελέσματα και στατιστικά δεδομένα

Τα ευρήματα αποκάλυψαν ότι το 32,56% των συμμετεχόντων σκύλων παρουσίασε έντονη αριστερόχειρα συμπεριφορά, ενώ το 46,51% εμφάνισε ασθενή αριστερόχειρα τάση. Το υπόλοιπο 20,93% κατατάχθηκε στην κατηγορία των αμφιδέξιων. Αξιοσημείωτο είναι ότι καμία δοκιμασία δεν αποκάλυψε συλλογική προτίμηση προς συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές ατομικές ασυμμετρίες στις ασκήσεις προσέγγισης, σκάλας και πλατφόρμας. Η ανάλυση του φύλου αποκάλυψε ότι τα αρσενικά έδειξαν εντονότερη προτίμηση για το αριστερό πόδι στο τεστ Kong, μοτίβο που παρατηρείται και στους ανθρώπους, όπου οι άνδρες εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά αριστερόχειρας σε σχέση με τις γυναίκες.


Ο Δείκτης Προτίμησης Δοκιμών

Το καινοτόμο στοιχείο του συστήματος είναι ο Δείκτης Προτίμησης Δοκιμών (TPI), ο οποίος προσαρμόζει την τελική βαθμολογία βάσει του αριθμού των εργασιών με πραγματική κινητική προτίμηση. Αυτή η μέθοδος αποτρέπει ένα μεμονωμένο αμφιδέξιο αποτέλεσμα να διαστρεβλώσει το συνολικό προφίλ του ζώου.

Η χειραψία των σκύλων συνδέεται άμεσα με γνωστικά χαρακτηριστικά, επιθετικές τάσεις και ανοσολογικές αντιδράσεις. Η κατανόηση του αν τα σκυλιά δεξιόχειρες, αριστερόχειρες ή αμφιδέξιες είναι προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για την ψυχική και σωματική τους υγεία.


Μελλοντικές εφαρμογές και προοπτικές

Οι ειδικοί προτείνουν τη διεύρυνση της έρευνας ώστε να συμπεριλάβει παράγοντες όπως η ράτσα, η ηλικία και η πιθανή επιρροή της κινητικής προτίμησης του ιδιοκτήτη στο κατοικίδιό του. Η μελέτη αναγνωρίζει το περιορισμένο μέγεθος του δείγματος και οι συγγραφείς θεωρούν την παρούσα εργασία ως απόδειξη της βασικής ιδέας.

Η προβλεπόμενη χρήση του Doginburgh Inventory περιλαμβάνει καταφύγια ζώων, όπου μπορεί να λειτουργήσει ως δείκτης ευεξίας, καθώς και εξειδικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης για σκύλους εργασίας. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η αμφιπλευρική κυριαρχία αποτελεί άτυπη κατάσταση στα κυνοειδή.

Το εργαλείο επιτρέπει την ακριβή αναγνώριση του κινητικού προφίλ για την καλύτερη κατανόηση των φυσιολογικών λειτουργιών και των γνωστικών ικανοτήτων του ζώου σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Αυτή η τυποποιημένη προσέγγιση υπερβαίνει τους περιορισμούς των προηγούμενων ερωτηματολογίων μέσω της αποκλειστικής χρήσης δοκιμών συμπεριφοράς, υποσχόμενη αξιόπιστα αποτελέσματα στη συγκριτική επιστήμη.