Κάθε καλοκαίρι, σε παραλίες της Ζακύνθου, της Κυπαρισσίας, της Κρήτης και άλλων περιοχών της Ελλάδας, συμβαίνει κάτι που μοιάζει με μικρό θαύμα. Μέσα στη νύχτα, μια μεγάλη θαλάσσια χελώνα βγαίνει αργά από το νερό, σέρνεται στην άμμο, σκάβει μια φωλιά και αφήνει εκεί δεκάδες αυγά, πριν επιστρέψει ξανά στη θάλασσα. Περίπου δύο μήνες αργότερα, τα μικροσκοπικά χελωνάκια βγαίνουν από την άμμο και τρέχουν προς τα κύματα. Είναι η χελώνα καρέτα-καρέτα, ένα είδος που υπάρχει στη Γη εδώ και εκατομμύρια χρόνια και για το οποίο η Ελλάδα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς φιλοξενεί τις περισσότερες φωλιές του στη Μεσόγειο. Το πιο εκπληκτικό όμως στην ιστορία της είναι το ταξίδι της επιστροφής. Οι θηλυκές χελώνες, αφού περάσουν δεκαετίες ταξιδεύοντας στις θάλασσες, επιστρέφουν για να γεννήσουν στην ίδια περιοχή όπου γεννήθηκαν οι ίδιες. Πώς βρίσκουν τον δρόμο μετά από τόσα χρόνια και χιλιάδες χιλιόμετρα; Η απάντηση κρύβεται, όπως φαίνεται, στο μαγνητικό πεδίο της Γης.

Διαβάστε: Σεϋχέλλες: Θεαματική ανάκαμψη για τις γιγάντιες χελώνες - Ξεπέρασαν σε πληθυσμό τους κατοίκους


Η εσωτερική "πυξίδα" της χελώνας καρέτα-καρέτα

Έρευνες του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας έδειξαν ότι οι θαλάσσιες χελώνες μπορούν να αισθάνονται το μαγνητικό πεδίο της Γης, το οποίο διαφέρει ελαφρώς από περιοχή σε περιοχή. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα χελωνάκια «καταγράφουν» τη μαγνητική «υπογραφή» της παραλίας όπου γεννήθηκαν και τη χρησιμοποιούν χρόνια αργότερα, σαν GPS, για να επιστρέψουν.


Η θερμοκρασία αποφασίζει το φύλο

Στις χελώνες καρέτα το φύλο των μικρών δεν καθορίζεται από τα γονίδια, αλλά από τη θερμοκρασία της άμμου. Όσο πιο ζεστή είναι η φωλιά, τόσο περισσότερα θηλυκά γεννιούνται. Γι' αυτό οι επιστήμονες ανησυχούν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής μπορεί να διαταράξει την ισορροπία ανάμεσα σε αρσενικά και θηλυκά.


Ένα στα χίλια

Από τα χελωνάκια που βγαίνουν από την άμμο, πολύ λίγα θα φτάσουν στην ενηλικίωση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου ένα στα χίλια. Πουλιά, ψάρια, καβούρια, αλλά και ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως τα πλαστικά στη θάλασσα και τα δίχτυα, κάνουν το ταξίδι τους εξαιρετικά δύσκολο.


Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το καλοκαίρι

Αν βρεθείτε σε παραλία όπου γεννούν χελώνες, μην αφήνετε ομπρέλες και ξαπλώστρες στην άμμο το βράδυ, μη σκάβετε κοντά σε σημαδεμένες φωλιές και αποφύγετε τα φώτα και τον θόρυβο τη νύχτα, γιατί αποπροσανατολίζουν τα μικρά. Και αν δείτε μια χελώνα, κρατήστε απόσταση και αφήστε τη να κάνει τη δουλειά της.