Ουκρανία: Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε την πρόταση για το Δάνειο Στήριξης 90 δισ. ευρώ που εγκρίθηκε (Εικόνες)
Τρεις νομοθετικές προτάσεις
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ήθελε να διασφαλίσει ότι η Ουκρανία θα βρίσκεται σε «θέση ισχύος» με τα 90 δισ. που είναι πλέον βέβαιο πως θα πάρει από την Ευρώπη το 2026 και το 2027
Η Ευρώπη συνεχίζει να καθιστά σαφή την υποστήριξή της στην Ουκρανία, τόσο μέσω των διαπραγματεύσεων όσο και της ενίσχυσης, όπως εισέτι απέδειξε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις Βρυξέλλες του Βελγίου. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίασε πρόταση για Δάνειο Στήριξης της τάξης των 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027, τονίζοντας ότι παρίσταται ανάγκη η Ουκρανία να τελεί υπό «θέση ισχύος». Το σχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε και θα τεθεί σε εφαρμογή, αφορά σε τρεις νομοθετικές προτάσεις της Κομισιόν, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να υποστηρίξει το εγχείρημα.
Η Ουκρανία υποστηρίζεται κατά το δοκούν από την Ευρώπη, αυτούς τους 47 μήνες που κρατάει ο πόλεμος με τη Ρωσία. Σύμφωνα με τα στοιχεία, όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν συντρέξει τους Ουκρανούς, καθώς τόσο αυτά όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση ως οργανισμός έχουν υποστηρίξει με 193,3 δισ. ευρώ τους Ουκρανούς, ενώ από τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία έχουν δώσει 3,7 δισ. ευρώ.
Ουκρανία: Τι περιέχεται στις προτάσεις
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προλόγισε την πρόταση για το Δάνειο Στήριξης, λέγοντας πως «(με αυτό) διασφαλίζουμε ότι η Ουκρανία μπορεί αφενός να ενισχύσει την άμυνά της στο πεδίο της μάχης και να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητές της - δηλαδή, τις στρατιωτικές της ανάγκες - και αφετέρου να διατηρήσει σε λειτουργία του κράτους και των βασικών υπηρεσιών». Ήταν κατηγορηματική, επιπλέον, ως η πρόταση επιβεβαιώνει την ακλόνητη δέσμευση της Ευρώπης για την ασφάλεια, την άμυνα και τη μελλοντική ευημερία της Ουκρανίας. Η Φον ντερ Λάιεν ισχυρίστηκε, επιπλέον, στο λυκαυγές της επετείου των τεσσάρων χρόνων από την εισβολή, πως «σήμερα η Ρωσία δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης και μεταμέλειας, ούτε καμία πρόθεση επιδίωξης της ειρήνης».
Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου δέσμη τριών νομοθετικών προτάσεων για την εξασφάλιση του δανείου στήριξης, ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026 και το 2027, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της ΕΕ, σύμφωνα με τις αποφάσεις που έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου. Και οι τρεις πέρασαν. Το νομοθετικό πακέτο αποτελείται από: πρώτον, μια νέα πρόταση για τη θέσπιση δανείου στήριξης για την Ουκρανία, ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ· δεύτερον, μια πρόταση για την τροποποίηση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία -το πακέτο μακροοικονομικής βοήθειας της ΕΕ, αξίας 50 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2024-2027· τρίτον, μια πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), ώστε να καταστεί δυνατή η κάλυψη του δανείου προς την Ουκρανία από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Ενισχυμένη συνεργασία
Η συμφωνία ελήφθη στο πλαίσιο της «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ 24 κρατών μελών, πλην της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας και της Τσεχίας που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία. Αυτές οι τρεις χώρες έχουν συμφωνήσει να μην αντιταχθούν στην τροποποίηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Παράλληλα, όπως αποφασίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμά της να χρησιμοποιήσει τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του δανείου, καθώς η Ουκρανία αναμένεται να αποπληρώσει το δάνειο μόνο αφού η Ρωσία καταβάλει τις πολεμικές αποζημιώσεις. Σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας.
Το «Δάνειο Στήριξης», ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026 και το 2027 θα διαρθρωθεί ως εξής: περίπου τα δύο τρίτα, ύψους 60 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα διατεθούν για στρατιωτική βοήθεια, και το υπόλοιπο ένα τρίτο, που αντιστοιχεί σε 30 δισεκατομμύρια ευρώ, θα παρασχεθεί ως γενική δημοσιονομική στήριξη.
Σχετικά με τη διάθεση των περίπου 60 δισ. ευρώ για τη στρατιωτική βοήθεια της Ουκρανίας, η Φον ντερ Λάιεν, διευκρίνισε ότι ο μηχανισμός θα λειτουργήσει λίγο-πολύ όπως με το «SAFE», δίνοντας προτεραιότητα στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. «Τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για την αγορά εξοπλισμού κυρίως από την Ουκρανία, από την ΕΕ και από τους εταίρους μας στον ΕΟΧ/ΕΖΕΣ», ανέφερε, σημειώνοντας ωστόσο ότι, εάν ο απαραίτητος εξοπλισμός δεν είναι εγκαίρως διαθέσιμος σε αυτήν την περιοχή, θα είναι δυνατή η προμήθειά του και από χώρες εκτός ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ. Αναφορικά με τη δημοσιονομική στήριξη, ύψους 30 δισ. ευρώ, η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι «θα βοηθήσει την Ουκρανία να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις της, να εκσυγχρονίσει τη χώρα και να την φέρει πιο κοντά στην ένταξή της στην ΕΕ».
Στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ώστε οι πρώτες πληρωμές προς το Κίεβο να μπορούν να γίνουν στις αρχές της άνοιξης.
Υπενθυμίζεται ότι το πακέτο στήριξης των 90 δισ. ευρώ καλύπτει τα δύο τρίτα των συνολικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Συνεπώς, η συνεχής και συντονισμένη υποστήριξη από διεθνείς εταίρους παραμένει απαραίτητη, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης υλοποίησης των δεσμεύσεων της G7 για το 2026 και μετά, ιδίως στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας δανείων ERA υπό την ηγεσία της G7.